หมวดหมู่ ‘ข้อมูล’

นิธิ เอียวศรีวงศ์

(มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 11-17 พฤษภาคม 2555 หน้า 30)

Richard A. Ruth เขียนวิทยานิพนธ์ปริญญาเอกที่มหาวิทยาลัยคอร์แนลเกี่ยวกับกองทหารไทยที่อาสาไปรบในเวียดนามระหว่าง พ.ศ. 2508-2515 เพิ่งพิมพ์ออกมาเป็นหนังสือในปีนี้เอง (In Buddha’s Company)

ผมอ่านด้วยความเพลิดเพลิน และคิดว่ามีอะไรจะคุยกับผู้อ่านในเรื่องนี้

ดังที่คงทราบกันอยู่แล้วว่า นโยบายนำทหารนานาชาติเข้าร่วมรบในเวียดนามนั้น เป็นนโยบายของสหรัฐ หลังจากถูกนานาชาติโจมตีนโยบายรุกรบในเวียดนามของตนทั่วไป อาจทำให้สงครามเวียดนามหน้าตาดีขึ้นบ้างกระมัง (เพิ่มเติม…)

นิธิ เอียวศรีวงศ์

(มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 4-10 พฤษภาคม 2555 หน้า 30)

ไทยอาจเป็นประเทศเดียวในอุษาคเนย์ที่อ้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน (homogeneity) ในการสร้างชาติ ไม่ได้หมายความว่าผู้นำไทยไม่ยอมรับว่ามีคนต่างชาติพันธุ์และวัฒนธรรมอาศัยอยู่บนผืนแผ่นดินที่เป็นรัฐไทย ยอมรับด้วยความหนักอกทีเดียว แต่การเน้นย้ำแต่ความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันนี้ ทำให้นโยบายที่มีต่อความหลากหลายดังกล่าวเหลืออยู่ทางเดียวคือ “กลืนชาติ” ให้เป็น “ไทย” เสีย

เปรียบเทียบกับเพื่อนบ้านของเรา เวียดนามนับกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศตนเองได้ 54 ชาติพันธุ์ พม่านับได้ 135 ลาวนับได้ระหว่าง 147-236 อินโดนีเซีย, มาเลเซีย และฟิลิปปินส์ ก็นับได้หลายร้อยและหลายสิบ และไม่อ้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันทางชาติพันธุ์เป็นรากฐานของความเป็นชาติแต่อย่างใด (เพิ่มเติม…)

นิธิ เอียวศรีวงศ์

(มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 6-12 เมษายน 2555 หน้า 30)

เนื้อความในคัมภีร์คันทวยูหะ กินเนื้อที่ของภาพสลักบนโบโรบูดูร์เป็นส่วนใหญ่ คือเริ่มจากระเบียงคดชั้นที่สองต่อขึ้นไปจนสุดภาพสลักบนระเบียงคดชั้นที่สี่ รวมทั้งหมดเป็น 460 ระเบียงภาพ

คันทวยูหะฉบับสมบูรณ์ในภาษาสันสกฤตได้อันตรธานไปแล้ว ที่เหลืออยู่ในปัจจุบันคือฉบับแปลภาษาจีนและญี่ปุ่น (ซึ่งแปลจากจีนอีกที) เท่านั้น ที่น่าสนใจก็คือคันทวยูหะฉบับสมบูรณ์ในภาษาจีนนั้น เพิ่งแปลเสร็จในพุทธศตวรรษที่ 13 หลังการสร้างโบโรบูดูร์ แสดงว่าชาวชวามีคัมภีร์เรื่องนี้ในมือก่อนจีนเสียอีก และอาจเป็นสำนวนที่ต่างกันก็ได้ จึงมีเนื้อความที่ปรากฏในภาพสลักไม่ตรงกับคัมภีร์จีนทีเดียวนัก (เพิ่มเติม…)

นิธิ เอียวศรีวงศ์

(มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 23-29 มีนาคม 2555 หน้า 28)

ท่านอาจารย์เจ้าคุณอนุมานราชธน กล่าวถึงประเพณีนับถือพระภูมิของคนไทย (คงจะเป็นภาคกลาง) ว่า ในตำราพระภูมิเจ้าที่ มีพระภูมิเจ้าที่อยู่ถึง 9 องค์ นับตั้งแต่บ้านเรือน, ประตูและหัวกระได, เรือนหอ, โรงงัวควาย, ยุ้งข้าว, นา, ลาน และวัด

นี่คือพื้นที่สำคัญในชีวิตของชาวชนบททั้งนั้น ผมอยากจะเดาต่อด้วยว่า พระภูมิไม่ได้ทำหน้าที่ปกปักรักษาดูแลเฉพาะพื้นที่เท่านั้น แต่คงดูแลไปถึงพฤติกรรมของคนเหนือพื้นที่เหล่านั้นด้วย เช่น จะไปขุดดินปลูกต้นไม้เหนือลานไม่ได้ ไปเจาะยุ้งข้าวให้หนูเข้าไปกินข้าวก็ไม่ได้ (เพิ่มเติม…)

นิธิ เอียวศรีวงศ์

(มติชนสุดสัปดาห์ ฉบับวันที่ 2-8 มีนาคม 2555 หน้า 30)

มีประกาศพระบรมราชโองการใน ร.4 ว่า ที่มีคนไปเที่ยวหลอกชาวบ้าน ว่าจะเอาลูกสาวไปถวายตัวเป็นนางห้ามนั้น อย่าได้ไปเชื่อ เพราะพระเจ้าอยู่หัวไม่ได้รับหญิงสาวมาเป็นนางห้ามโดยไม่เลือกสกุลรุนชาติ

ส่วนใหญ่ของพระสนมในแผ่นดินต่างๆ นั้น มาจากการผูกสัมพันธ์ทางการเมือง ที่ทรงพอพระทัยเป็นส่วนตัวก็คงมีบ้าง แต่นั่นไม่ใช่เรื่องสำคัญสุดในการ “มีเมีย” ของพระเจ้าแผ่นดิน

การถวายลูกสาวนั้น เป็นการแสดงความจงรักภักดีสูงสุดอย่างหนึ่ง ในระบบปกครองที่ไม่มีรัฐธรรมนูญอันจะประกันความมั่นคงของสถาบันทางการเมืองใดๆ (หรือมีแต่ถูกฉีกทิ้งบ่อยๆ) ความจงรักภักดีย่อมเป็นคุณสมบัติที่ขาดไม่ได้ ในอันที่บุคคลจะสามารถเข้าไปมีส่วนแบ่งอำนาจทางการเมืองเป็นธรรมดา (เพิ่มเติม…)