หมวดหมู่ ‘สุจิตต์ วงษ์เทศ’

คอร์รัปชั่นรุ่งเรือง ในการเมืองปิด

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 23 กุมภาพันธ์ 2560

 

คอร์รัปชั่นรุ่งเรือง

ในการเมืองปิด

 

          “จะแก้ปัญหาคอร์รัปชั่นด้วยการเมืองปิดได้จริงหรือ? ดูจีนดูไทย” เป็นชื่อบทความของ ผาสุก พงษ์ไพจิตร ในมติชนรายวัน (ฉบับวันศุกร์ที่ 17 กุมภาพันธ์ 2560 หน้า 16)

          มีอ้างถึงไต้หวันยุคพรรคก๊กมินตั๋ง มีคอร์รัปชั่นสุดๆ ได้พยายามปฏิรูปเพื่อกำจัดคอร์รัปชั่น แต่ท้ายที่สุดต้องเลิกไป ถ้าไม่ให้มีคอร์รัปชั่นเลย พรรคจะแตกกระจาย เพราะคอร์รัปชั่นเป็นตัวยึดโยงคนในพรรค และผู้สนับสนุนใกล้ชิดที่ร่ำรวยและมีอำนาจสูงเอาไว้

          จีนแผ่นดินใหญ่ก็หนีไม่พ้นปัญหาเดียวกันกับไต้หวัน คือปราบคอร์รัปชั่นไม่สำเร็จ ด้วยการเมืองปิด

          ไทยเป็นระบอบการเมืองปิด ทำให้น่าเชื่อว่าคอร์รัปชั่นยังอาจเป็นกลไกร้อยรัดผู้ร่วมสนับสนุนสำคัญๆ ของระบอบอำนาจนิยมไว้ไม่ให้แตกกระจาย (เพิ่มเติม…)

รัฐเผด็จการไทย เข้ม แต่ไม่แข็ง

มติชนรายวัน จันทร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ 2560

 

รัฐเผด็จการไทย

เข้ม แต่ไม่แข็ง

 

          “รัฐเผด็จการทหารของไทยทุกสมัย ไม่เคยเข้มแข็งเท่ารัฐประชาธิปไตยในอเมริกาเหนือ หรือรัฐในยุโรปตะวันตก”

          ข้อความโดยสรุปที่ยกมานี้ นิธิ เอียวศรีวงศ์ อ้างถึงนักปราชญ์ระดับนานาชาติบอกไว้ ได้แก่ S. P. Huntington เสนอว่าเงื่อนไขที่สำคัญยิ่งกว่าระบอบปกครอง คือ (สิ่งที่ขอเรียกว่า) รัฐเข้มแข็ง ซึ่งสามารถอำนวยระเบียบ กฎเกณฑ์ที่เป็นธรรม และบังคับใช้กฎหมายและนโยบายได้อย่างมีประสิทธิผล นี่ต่างหากที่จะทำให้เกิดการพัฒนาที่แท้จริงได้

          นิธิ บอกต่อไปว่า แต่ไม่จำเป็นว่ารัฐเข้มแข็งต้องเกิดภายใต้ระบอบเผด็จการเท่านั้นอย่างที่นักคิดฝ่ายทหารของไทยชอบย้ำ รัฐเผด็จการทหารของไทยในทุกสมัย ไม่เคยเข้มแข็งเท่ารัฐในอเมริกาเหนือหรือรัฐในยุโรปตะวันตก ซึ่งล้วนเป็นรัฐประชาธิปไตย

          เพราะ (รัฐเผด็จการทหารของไทย) บังคับใช้กฎหมายได้ไม่ทั่วถึง และบังคับใช้นโยบายของตนอย่างวิ่นๆ แหว่งๆ อำนวยให้เกิดระเบียบไม่ได้ รักษากฎเกณฑ์อย่างเป็นธรรมก็ไม่ได้ (เพิ่มเติม…)

การค้าโลกในประวัติศาสตร์ไทย

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 2 กุมภาพันธ์ 2560

 

การค้าโลกในประวัติศาสตร์ไทย

            บ้านเมืองและรัฐทั้งในไทยและอุษาคเนย์ มีพัฒนาการเติบโตขึ้นจากการค้า 2 ลักษณะ ได้แก่ การค้ากันเองในภูมิภาคอุษาคเนย์ กับการค้าโลกที่เริ่มจากจีนและอินเดีย แล้วขยายไปอาหรับ-เปอร์เซีย, กรีก-โรมัน

            ปัญหาอยู่ที่ประวัติศาสตร์ไทยมองข้ามการค้าทุกอย่าง โดยให้ความสำคัญเฉพาะการสงครามและวีรบุรุษสงครามจนแทบเป็นเรื่องศักดิ์สิทธิ์

 

อยุธยา บนเส้นทางการค้าโลกโดยเจ๊กกับแขก

            อยุธยา มีขึ้นจากการรวมตัวของรัฐใหญ่ที่มีมาก่อนนานแล้ว คือรัฐละโว้ (ลพบุรี) ทางทิศตะวันออก กับรัฐสุพรรณภูมิ (สุพรรณบุรี) ทางทิศตะวันตก (เพิ่มเติม…)

อยุธยา ขายได้ตลอดกาล แต่ขายอะไร? แบบไหน?

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 26 มกราคม 2560

 

อยุธยา ขายได้ตลอดกาล

แต่ขายอะไร? แบบไหน?

 

          อยุธยาขายได้ในตลาดท่องเที่ยว ตราบเท่าที่โลกนี้ยังมีวัฒนธรรมท่องเที่ยว ตามสภาพผันผวนปรวนแปรทางการเมืองและเศรษฐกิจทั้งของไทยและของโลก

          ยิ่งเสมือนชานเมืองกรุงเทพฯ (โดยระยะทาง) ยิ่งขายได้ขายดีตลอดกาล

          ทรัพยากรท่องเที่ยวหลากหลายมีในอยุธยา แต่เฉพาะตอนนี้จำแนกกว้างๆ 2 กลุ่มใหญ่ๆ ได้แก่

          1. เมืองประวัติศาสตร์ มีทั้งประวัติศาสตร์แห่งชาติ และประวัติศาสตร์ท้องถิ่น ทับซ้อนอยู่ด้วยกันทั้งในเกาะเมือง และบริเวณรอบนอกออกไปไกลๆ

          2. วิถีท้องถิ่น มีมากทั่วไปทุกตำบล, อำเภอทั้งจังหวัด ได้แก่ หมู่บ้าน, วัด และแหล่งศักดิ์สิทธิ์ในชุมชน, ทุ่งนา, แม่น้ำลำคลองหนองบึง ฯลฯ (เพิ่มเติม…)

อะไรๆ ก็ไม่การเมือง

มติชนรายวัน พุธที่ 25 มกราคม 2560

 

อะไรๆ ก็ไม่การเมือง

 

         “ประวัติศาสตร์ต้องไม่มีการเมือง ถ้ามีการเมืองไม่ใช่ประวัติศาสตร์”

         ความเชื่ออย่างนี้มาจากไหน? เมื่อไร? ทำไม? ยังไม่พบคำอธิบายจากนักปราชญ์ราชบัณฑิตและครูบาอาจารย์ ผมเลยจนปัญญาหามาบอกเล่าไม่ได้

         แต่ที่แน่ๆ คือความเชื่อนี้ส่งผลสำเร็จแล้วให้ PISA รั้งท้ายโลกและอาเซียน

         ประวัติศาสตร์ไม่การเมือง เพราะประวัติศาสตร์เป็นเรื่องราวความเป็นมาในอดีตของศิลปะและวัฒนธรรมเท่านั้น ซึ่งบริสุทธิ์และไม่การเมือง (เพิ่มเติม…)

ภาษาไทยจากลุ่มน้ำโขง ถึงภาคใต้

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 19 มกราคม 2560

 

ภาษาไทยจากลุ่มน้ำโขง ถึงภาคใต้

          คาบสมุทรภาคใต้ของไทย เป็นดินแดนสำคัญมากมาแต่ดึกดำบรรพ์ ทอดยาวลงไปจากฟากตะวันตกลุ่มน้ำเจ้าพระยา และอยู่บนเส้นทางการค้าโลก อย่างน้อย 2,000 ปีมาแล้ว (หรือตั้งแต่ราว พ.ศ. 500) จึงเป็นที่ตั้งของรัฐเริ่มแรกหลายรัฐ เช่น ทวารวดี “ศรีวิชัย”

          การค้าทางทะเลสมุทรยุคเริ่มแรกเทคโนโลยีไม่ก้าวหน้า จึงต้องขนสิ่งของสินค้าข้ามคาบสมุทรลงเรือไปอีกทอดหนึ่ง ระหว่างทะเลอันดามัน (ทางตะวันตก) กับทะเลจีนใต้ (ทางตะวันออก)

          จีนแต่งสำเภาออกไปค้าขายตั้งแต่หลัง พ.ศ. 1500 ทำให้เกิดความเคลื่อนไหวขนานใหญ่ทางเศรษฐกิจการเมืองและสังคมของอุษาคเนย์ โดยเฉพาะบริเวณลุ่มน้ำโขงที่ถูกเรียกว่าสยาม ใช้ภาษาไต-ไท เป็นภาษากลางทางการค้า (เพิ่มเติม…)

อักษรไทย ไม่มีใครประดิษฐ์? ถ้าถกเถียงกันได้ จะดีขึ้น PISA

มติชนรายวัน จันทร์ที่ 9 มกราคม 2560

 

คอลัมน์ สุจิตต์ วงษ์เทศ

 

อักษรไทย ไม่มีใครประดิษฐ์?

ถ้าถกเถียงกันได้ จะดีขึ้น PISA

 

          สื่อไทยในอนาคต ต่อให้เหลือแค่สื่อกระจก ในโลกออนไลน์ (ซึ่งไม่น่าเชื่อว่าจะเป็นอย่างนั้นจริง) ถึงยังไงก็หนีไม่พ้นอักษรไทยและอักขรวิธีไทย

          จึงไม่ควรปิดกั้นแล้วกล่าวหาลอยๆ เหมือนหลายปีมาแล้ว เกี่ยวกับการทักท้วงถกเถียงเรื่องประวัติความเป็นมาของทั้งสองอย่างนั้น ใครไม่เชื่อตามกระแสหลัก จะถูกสื่อโจมตีไม่รักชาติ แล้วอาจลากไปถึง ม.112 (เพิ่มเติม…)

ระกา แปลว่า ไก่ จากภาษากูย ลุ่มน้ำมูล

มติชนรายวัน พฤหัสบดี 5 มกราคม 2560

 

คอลัมน์ สุจิตต์ วงษ์เทศ

 

ระกา แปลว่า ไก่

จากภาษากูย ลุ่มน้ำมูล

 

          ปีระกา หมายถึง ปีไก่

          ระกา แปลว่า ไก่ เป็นภาษากูย (เช่นเดียวกับคำว่า จอ แปลว่า หมา, กุน แปลว่า หมู) ผู้รู้อธิบายอีกว่าเป็นตระกูลภาษามอญ-เขมร บริเวณลุ่มน้ำมูล ที่ราบสูงโคราช

          เขมรเรียกปีระกาเป็นภาษาเขมร ว่า ฉฺนำรกา (อ่านว่า ชะ-นำ-รัว-กา) แต่คำว่า รกา ในภาษาเขมร (อ่านว่า รัว-กา) แปลว่า ต้นงิ้ว เป็นพยาน ว่า ระกา ในปีระกา ไม่เป็นภาษาเขมรบริเวณโตนเลสาบ ที่ราบลุ่ม (เพิ่มเติม…)