หมวดหมู่ ‘สยามประเทศไทย’
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 24 มกราคม 2555
ขิม มีถิ่นเดิมอยู่เปอร์เซีย (อิหร่าน) มีพัฒนาการจากพิณ เมื่อหลายพันปีมาแล้ว จากนั้นแพร่กระจายออกไปทางตะวันตก (เป็นเครื่องดนตรีต่างๆ เช่น เปียโน) และทางตะวันออก (เป็นขิมจีน)
อ. ชนก สาคริก (แห่งมูลนิธิหลวงประดิษฐไพเราะ) เขียนเล่าไว้ในเว็บไซต์ไทยคิดส์ ว่าจีนรับขิมจากเปอร์เซียมาใช้งาน แล้วเรียกชื่อว่า “หยางฉิน” หมายถึงเครื่องดนตรีของต่างชาติ
อ. เฉลิม ยงบุญเกิด (ถึงแก่กรรม) (อดีตผู้เชี่ยวชาญภาษาจีนโบราณ ทำงานอยู่ธนาคารแห่งประเทศไทย) เคยเขียนอธิบายไว้ตั้งแต่ พ.ศ. 2513 ว่า (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 23 มกราคม 2555
ไทยกับจีน ติดต่อกันนานมากกว่า 2,500 ปีมาแล้ว มีหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีครบครัน เสียแต่พวก “ราชวิชาการ” ไม่แบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลให้คนทั่วไปรู้
“ไทย” ในเรื่องนี้มีความหมายกว้างๆ ง่ายๆ 2 อย่าง คือดินแดนและผู้คน
ดินแดนไทย แต่ก่อนนี้เรียก“สยาม” ส่วนนานาชาติเรียกเป็นส่วนหนึ่งของ “สุวรรณภูมิ” แปลว่า “แผ่นดินทอง” พวกจีนฮั่นโบราณรู้จักมักคุ้นดีตั้งแต่ราว 2,500 ปีมาแล้ว หรือตั้งแต่ พ.ศ. 1 จึงเรียกดินแดนนี้เป็นคำจีนว่า “จินหลิน” หรือ “กิมหลิน” หมายถึงดินแดนทอง พบหลักฐานของจีนฮั่นเป็นเครื่องมือสัมฤทธิ์ เช่น มีด, กาน้ำ, ฯลฯ ที่คลองโพ ต. ท่าเสา อ. เมือง จ. อุตรดิตถ์ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 20 มกราคม 2555
อ. ภารดี มหาขันธ์ (อาจารย์ผู้ใหญ่สาขาวิชาไทยศึกษา คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ ม. บูรพา ชลบุรี) มีหนังสือวิชาการหลายเล่มออกมาแบ่งปันเผยแพร่ เช่น
1. การตั้งถิ่นฐานและพัฒนาการของภาคตะวันออกยุคต้น (ยุคก่อนประวัติศาสตร์-รัตนโกสินทร์ตอนต้น), 2. พัฒนาการทางประวัติศาสตร์ชลบุรี และ 3. ตระกูลแซ่ในจังหวัดชลบุรี : วิถีและพลัง (งานวิจัยร่วมกับ อ. นันท์ชญา มหาขันธ์), ฯลฯ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 19 มกราคม 2555
“ที่ผ่านมา เรามีปัญหาความขัดแย้งตามแนวชายแดนไทย-กัมพูชา กรณีเขาพระวิหาร”
นางสุกุมล คุณปลื้ม รมต. วัฒนธรรม (วธ.) แถลงกับผู้สื่อข่าว ภายหลังเป็นประธานเปิดประชุมคณะกรรมการอาเซียนว่าด้วยวัฒนธรรมและสนเทศ มีสมาชิก 10 ประเทศ ซึ่งไทยเป็นเจ้าภาพ (มติชน ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 12 มกราคม 2555 หน้า 22) แล้วบอกต่อไปว่า
“การฟื้นฟูความสัมพันธ์ที่ดีระหว่างประเทศอาเซียนเป็นสิ่งที่สำคัญมากที่ต้องเร่งดำเนินการ” (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 18 มกราคม 2555
เถรวาท หรือหีนยาน เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักว่ามีข้อด้อยอย่างใดอย่างหนึ่งตั้งแต่ราว 2,000 ปีมาแล้ว
พุทธ “อุดมคติ” ในคัมภีร์ ต่างกันลิบลับกับพุทธ “ไทย” ที่มีอยู่จริงๆ ในประเทศไทย เช่น มีผีและมีพราหมณ์ผสมอยู่ด้วยไม่น้อย ดูตัวอย่างจากทำขวัญนาคในพิธีบวชของไทย เป็นพิธีกรรมของผีที่ไม่มีในพุทธบัญญัติ
ทำนองเดียวกัน เถรวาท “อุดมคติ” ในคัมภีร์ ก็ต่างกันลิบลับกับเถรวาท “ไทย” ที่มีอยู่จริงๆ ในประเทศไทย แล้วมีอิทธิพลต่อระบบการศึกษาไทยตราบจนทุกวันนี้ มีประจักษ์พยานจากการเรียนการสอนแบบท่องจำตามครู (เหมือนท่องบาลีนักธรรม) แล้วห้ามสงสัย, ห้ามถาม, ห้ามเถียง, ห้าม, ฯลฯ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 17 มกราคม 2555
คุณขรรค์ชัย บุนปาน บอกว่าทาง จ. สุพรรณบุรี จะปรับปรุงขุดลอกแม่น้ำท่าว้าให้น้ำไหลสะดวกและสะอาด เสมือน“แก้มลิง”ในฤดูน้ำหลาก
แม่น้ำท่าว้า ร.5 ทรงมีพระราชหัตถเลขาเป็นองค์แรก คราวเสด็จประพาสลำน้ำมะขามเฒ่า พ.ศ. 2451 ว่าเป็น “ลำน้ำเก่า” ต่อลงมาจากแม่น้ำสะแกกรัง จ. อุทัยธานี ทรงระบุเส้นทางจากเหนือลงใต้ ผ่านบ้านเมืองต่างๆ ว่า (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 16 มกราคม 2555
ฝ่ายตรงข้ามของภาษาอังกฤษ คือผู้พิทักษ์ภาษาไทย ที่ส่วนมากจะต่อต้านคนพูด“ไทยคำฝรั่งคำ”
แต่ความเคยชินอย่างหนึ่งของคนพูดจาภาษาอังกฤษได้ คือพูดไทยคำฝรั่งคำ แล้วเป็นแรงจูงใจให้ผู้เริ่มพูดอ่านเขียนจะคล้อยตามอย่างง่ายๆ แล้วเข้าถึงภาษาอังกฤษได้ไม่ยาก
เช่นเดียวกับยุคแรกที่ภาษาบาลี-สันสกฤตเข้ามาถึงสุวรรณภูมิอุษาคเนย์ ก็ทำให้คนพื้นเมือง เช่น ตระกูลไทย-ลาว เริ่มรับคำบาลี-สันสกฤตมาพูดจาเป็น “ไทยคำบาลีคำ” (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 13 มกราคม 2555
เจ้าแม่โคกพนมดี” เป็นโครงกระดูกเพศหญิง เคยมีชีวิตอยู่ยุคดึกดำบรรพ์มากกว่า 3,000 ปีมาแล้ว
นับเป็นบรรพชนคนภาคตะวันออกชายฝั่งทะเลอ่าวไทย อยู่บ้านโคกพนมดี ต. ท่าข้าม อ. พนัสนิคม จ. ชลบุรี
โครงกระดูกเจ้าแม่ฯ พบบนเนินดินสูงจากพื้นดินปกติ เสมือนเขาดินเตี้ยๆ หรือเกาะผุดโผล่มีแมกไม้ปกคลุมครึ้มอยู่กลางทุ่งนาโดยรอบ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 12 มกราคม 2555
เมื่อบ่ายวันอาทิตย์ที่ผ่านมา ผมยืนอยู่ริมแม่น้ำแม่กลอง ตรงท่าน้ำหน้า d Kunst (ใกล้ๆ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี) ดูปกติศิลป์ Art normal ริมฝั่ง ฝีมือลูกหลานเถ้าฮงไถ่ (ผลิตโอ่งมังกรราชบุรี)
มองทางซ้ายตามแม่น้ำขึ้นไปทางเหนือ เห็นยอดพระปรางค์ วัดมหาธาตุ ราชบุรี โผล่เหนือแมกไม้ริมแม่กลอง (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 11 มกราคม 2555
นาค กับ มังกร เป็นสัตว์ที่คนโบราณสร้างขึ้นเองจากจินตนาการนับพันๆ ปีมาแล้ว ไม่เคยมีตัวเป็นๆ จริงๆ
เมื่อสร้างขึ้นแล้วก็ผูกตำนานนิทานชักจูงให้คนทั่วไปเชื่อถือต่างๆ นานา คนส่วนมากก็เชื่อตามที่ถูกชักจูง
นาคกับมังกรเป็นคำที่ไทยยืมจากตระกูลภาษาอินโด-ยุโรป แต่คำเก่าใช้เรียกสัตว์ในจินตนาการดังนี้ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
หน้าก่อนหน้า — หน้าต่อไป