หมวดหมู่ ‘สยามประเทศไทย’
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 8 กุมภาพันธ์ 2555
คนไทย เป็นลูกผสมของคนหลายชาติพันธุ์ เช่น ตระกูลมอญ-เขมร, ม้ง-เย้า, ชวา-มลายู, ฯลฯ และไทย-ลาว ไม่ได้เชี่ยวชาญเรื่องข้าวมากกว่าคนอื่น
“วัฒนธรรมข้าว” เป็นชื่อเรียกวิถีชีวิตของคนอุษาคเนย์อย่างกว้างๆรวมๆโดยนักวิชาการตะวันตกเมื่อนานมาแล้ว ทำนองเดียวกับเรียกวิถีชีวิตของชาวเม็กซิกันว่าเป็นกลุ่มชนใน“วัฒนธรรมข้าวโพด”
นักวิชาการไทยจำนวนหนึ่งเมื่อหลายปีมาแล้วยังเรียกวิถีชีวิตคนอีสานและลาวว่าอยู่ใน“วัฒนธรรมปลาแดก” หรือวัฒนธรรมทำให้เน่าแล้วอร่อย เช่น ปลาแดก, ปลาร้า, น้ำปลา, กะปิ, น้ำบูดู, ฯลฯ (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 7 กุมภาพันธ์ 2555
แม่น้ำลำคลอง ต้องให้มีกิจกรรมแบ่งปันและเผยแพร่ความรู้ควบคู่ไปกับมาตรการทางกฎหมาย ถึงจะขุดลอกและบำรุงรักษาใช้ระบายน้ำได้จริงในอนาคต
เพราะมาตรการทางกฎหมายอย่างเดียวมีมาตั้งแต่แผ่นดิน ร.5 แต่ไม่สำเร็จ มีพยานอยู่ในพระราชบัญญัติว่าด้วยธรรมเนียมคลอง พ.ศ. 2413 สรุปย่อๆ ว่า
1. ห้ามเททิ้งสิ่งของลงคลอง 2. ห้ามทำสิ่งปลูกสร้างล้ำเข้าไปคลอง 3. ห้ามทำส้วมและถ่ายอุจจาระลงคลอง 4. ห้ามปลูกผักน้ำและต้นต่างๆ ในคลอง (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 6 กุมภาพันธ์ 2555
อยุธยา ยับเยินเกินจะฟื้นฟู มักกล่าวโทษพม่าด้วยความเคยชินที่ถูกครอบงำมานาน
แต่แท้จริงแล้วยับเยินด้วยฝีมือคนภายในไทยกันเองนี่แหละเป็นส่วนมาก เริ่มตั้งแต่รื้อกำแพงเมืองเอาอิฐไปสร้างกรุงเทพฯ แล้วก็รื้อกันต่อเนื่องมาจนทุกวันนี้ยังไม่หยุด
มีข่าวจากหนังสือพิมพ์ (31 มกราคม) ว่า (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 3 กุมภาพันธ์ 2555
น้ำท่วมใหญ่ส่งผลให้อยุธยาออกอาการแท้จริงอย่างโจ่งแจ้ง เมื่อกำแพงวัดมหาธาตุที่เป็นซากทรุดโทรมนานมาแล้ว พังลงมาเอง
กำแพงพัง - กำแพงโบราณสถานวัดมหาธาตุ ในพื้นที่อุทยานประวัติศาสตร์พระนครศรีอยุธยา ต. ประตูชัย จ. พระนครศรีอยุธยา ได้พังทลายและทรุดตัวเป็นแนวยาว 10 เมตร สาเหตุน่ามาจากน้ำท่วมเมื่อปลายปี 2554 เมื่อวันที่ 30 มกราคม (ที่มา : มติชน ฉบับวันที่ 31 มกราคม 2555 หน้า 1)
ผมเคยเขียนเตือนแล้วตั้งแต่น้ำลดเมื่อกลางธันวาคม 2554 (ฉบับวันจันทร์ที่ 12 ธันวาคม และวันศุกร์ที่ 16 ธันวาคม) จะคัดตัดตอนมาอ่านอีกที (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 1 กุมภาพันธ์ 2555
แม่น้ำท่าว้า สุพรรณบุรี เป็นแม่น้ำท่าจีน (แม่น้ำสุพรรณ) สายเก่า เริ่มที่เขต อ. สามชุก ต่อกับ อ. เดิมบางนางบวช สุพรรณบุรี ไหลลงทางใต้ไป อ. อู่ทอง และ อ. สองพี่น้อง
ผมเดาไว้คราวก่อน (ฉบับวันอังคารที่ 17 มกราคม 2555) ว่าชื่อแม่น้ำท่าว้า น่าจะมาจากคำเต็มว่า “ท่าละว้า” เพราะมีพวกละว้า (ตระกูลมอญ-เขมร ทางเหนือเรียก ลัวะ) ตั้งหลักแหล่งอยู่บริเวณนั้นจนถึงสมัย ร.3 ยังมีพยานอยู่ในโคลงนิราศสุพรรณของสุนทรภู่
ชื่อ ละว้า ยังติดอยู่กับชื่ออื่นๆ อีก เช่น กล้วยน้ำว้า หมายถึงกล้วยน้ำที่เป็นพันธุ์ของพวกละว้า เป็นต้น (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 31 มกราคม 2555
มิวเซียมดีๆ ต้องมีเนื้อหาที่เต็มไปด้วย “พลังแห่งการเล่าเรื่อง”อย่างง่ายๆ ให้คนทั่วไปทุกระดับรู้จักและเข้าใจความเป็นมา
แล้วเป็นพลังสร้างสรรค์สิ่งใหม่ โดยไม่ต้องลงทุนสูง เพื่อทำรูปแบบหรูหราด้วยเฟอร์นิเจอร์ทันสมัยและอุปกรณ์ไฮเทค
พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติของไทยจัดแบบ “ประวัติศาสตร์ศิลปะ” ยุคอาณานิคม เหมือนกันเกือบทั่วประเทศ โดยให้ความสำคัญที่รูปแบบหรูหรา แล้วลงทุนสูง (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 30 มกราคม 2555
สังคมไทยขาดแคลน “คนเล่าเรื่อง” ที่พูดจาให้ประชาชนคนฟังทั่วไป “รู้เรื่อง” ที่กำลังพูด
แต่เต็มไปด้วยนักวิชาการ “เหยียบขี้ไก่ไม่ฝ่อ” ท่องจำทฤษฎีฝรั่งทั้งดุ้นมาพ่นน้ำลายแตกฟองด้วยศัพท์แสงแสดงเทคนิคสูงส่งที่ไม่มีใครฟังรู้เรื่อง
วิกฤตการณ์น้ำท่วมที่ผ่านมา ขาด “คนเล่าเรื่อง” ที่พูดให้ประชาชน “รู้เรื่อง” ประเด็นสำคัญนี้มีในบทบรรณาธิการวารสารเพื่อน สื่อสาธารณะ (แจกฟรี) ของสถานีโทรทัศน์ Thai PBS (Vol. 1 ฉบับที่ 1 ประจำเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2554) มีตอนหนึ่งว่า (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 27 มกราคม 2555
โบราณศิลปวัตถุ นอกจากมี“คุณค่า”เป็นหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีแล้ว ยังเป็นพลังบันดาลใจให้เกิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ หรือ creative economy อย่างมี “มูลค่า” ได้ด้วย
อยุธยา ราชอาณาจักรสยามแห่งแรก เป็นศูนย์กลางการค้านานาชาติ หรือที่นัดพบของตะวันตก กับตะวันออก และตะวันออกกลาง จึงพบโบราณศิลปวัตถุและสิ่งอื่นๆ จากบ้านเมืองเหล่านั้นตกเรี่ยราดกระจัดกระจายอยู่ในที่ต่างๆ ของอยุธยา (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 26 มกราคม 2555
การค้าโลก เป็นพลังสำคัญอันหนึ่งที่ตกแต่งหน้าตา “วัฒนธรรมไทย” และ “ความเป็นไทย”
ศาสนาจากชมพูทวีป (อินเดีย) กับวัฒนธรรมอินโด-เปอร์เซีย (อินเดีย-อิหร่าน) ที่เป็นแกนหลักของ “วัฒนธรรมไทย” และ “ความเป็นไทย” ล้วนแพร่เข้ามาถึงสยามประเทศไทยโดยการค้าโลก ก่อน“ฝรั่ง”ชาวยุโรปจะมาถึง
“ฝรั่ง” หมายถึงชาวยุโรปหรือชาวตะวันตกอย่างรวมๆ โดยไม่ระบุว่าชาติอะไร
เป็นคำเพี้ยนจากศัพท์ ฟะรังงี farangi ที่ชาวเปอร์เซีย (อิหร่าน) ใช้เรียกชาวยุโรป (ดิเรก กุลสิริสวัสดิ์ เขียนบอกไว้ในหนังสือความสัมพันธ์ของมุสลิมทางประวัติศาสตร์และวรรณคดีไทย สำนักพิมพ์มติชน พ.ศ. 2545 หน้า 73) (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 25 มกราคม 2555
คุณขรรค์ชัย บุนปาน เป็นนักเลงอ่านวรรณคดี แล้วเขียนกวีนิพนธ์ ตั้งแต่นุ่งกางเกงขาสั้นเรียนมัธยมปลายอยู่วัดนวลนรดิศ ฝั่งธนบุรี (อาจอ่านและเขียนมาก่อนก็ได้ แต่ผมเพิ่งรู้ตอนนี้)
เขามักท่องกลอนให้คนอื่นๆ ได้ยินเสมอๆ แล้วผมยังจำได้จนทุกวันนี้ ว่า
ถึงมีเพื่อนเหมือนพี่ไม่มีเพื่อน เพราะไม่เหมือนนุชนาฏที่มาดหมาย
มีเพื่อนเล่นก็ไม่เหมือนกับเพื่อนตาย มีเพื่อนชายก็ไม่เหมือนกับเพื่อนชม (เพิ่มเติม…)
หมวดหมู่: สยามประเทศไทย |
หน้าต่อไป