มติชนรายวัน จันทร์ที่ 18 ธันวาคม 2560

 

ลพบุรี 3,000 ปี ไม่เคยร้าง

ต้นกำเนิดกรุงศรีอยุธยา 

และสถาปนากรุงสุโขทัย

 

         ลพบุรี 3,000 ปี ไม่เคยร้างจนปัจจุบัน แล้วเป็นตัวการสำคัญต้นกำเนิดกรุงศรีอยุธยา ขณะเดียวกันก็มีส่วนสำคัญผลักดันการสถาปนากรุงสุโขทัย

         ลักษณะพัฒนาการทางสังคมวัฒนธรรมของลพบุรีมีคร่าวๆ กว้างๆ พอสังเขป ดังนี้(1.) ชุมชนก่อนพุทธกาล 3,000 ปีมาแล้ว เป็นชุมชนคนไม่ไทย (2.) บ้านเมืองถลุงเหล็ก 2,000 ปีมาแล้ว (หลัง พ.ศ. 500) ล้วนเป็นคนไม่ไทย (3.) รัฐโถโลโปตี (ทวารวดี) 1,500 ปีมาแล้ว (หลัง พ.ศ. 1000) มีคนไม่ไทย

         (4.) รัฐละโว้ 1,000 ปีมาแล้ว (หลัง พ.ศ. 1500) ถูกเรียกจากคนอื่นว่าเป็นขอม พูดภาษาเขมร ใช้อักษรเขมร

         อำนาจของภาษาและวัฒนธรรมไต-ไท ทยอยเคลื่อนไหวโยกย้ายตั้งแต่ยุคก่อนๆ ตามเส้นทางการค้าจากดินแดนภายในลงไปลุ่มน้ำเจ้าพระยา (ต่อไปข้างหน้าคนไม่ไทยเหล่านี้จะเรียกตัวเองว่าไทย)

         (5.) เมืองละโว้ 800 ปีมาแล้ว (หลัง พ.ศ. 1700) ศูนย์กลางรัฐละโว้ ย้ายลงไปอยู่รัฐ อโยธยาศรีรามเทพ ต้นกำเนิดกรุงศรีอยุธยา แล้วผลักดันและหนุนหลังสถาปนา กรุงสุโขทัย เป็นเครือข่ายบนเส้นทางการค้าภายใน (เรื่องนี้เถียงกันได้อีก)

         คนไม่ไทยในอำนาจของภาษาและวัฒธรรมไต-ไท เรียกตัวเองว่า ไทย, คนไทย และนับแต่นี้ไปบรรดาคนไม่ไทยทั้งหลาย เช่น ขอม พากันกลายตัวเองเป็นไทย พูดภาษาไทย ใช้อักษรไทย (ดัดแปลงจากอักษรเขมร) เป็นพลเมืองของกรุงศรีอยุธยา ร่วมกับคนหลายกลุ่ม

         (6.) เมืองลพบุรี 300 ปีมาแล้ว (หลัง พ.ศ. 2200) สมเด็จพระนารายณ์ปรับเปลี่ยนชื่อบ้านนามเมืองเข้ากับเรื่องรามเกียรติ์ เปลี่ยนชื่อละโว้ เป็นลพบุรี

         ลพบุรีไม่แตก เมื่อกรุงแตก 250 ปีมาแล้ว (กรุงแตก พ.ศ. 2310) จึงเป็นบ้านเมืองสืบเนื่องถึงลพบุรียุคใหม่ สมัย ร.4, ร.5

         ในที่สุด ลพบุรีเป็นเมืองทหาร สมัยจอมพล ป. พิบูลสงคราม (หลัง พ.ศ. 2480)

         ไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องต้องกันตามนี้ แต่จำเป็นต้องมี “ลพบุรีมิวเซียม” แห่งใหม่ ที่จัดแสดงเรื่องราวเหล่านี้อยู่ที่ไหนก็ได้ข้างนอกวังนารายณ์ฯ