Archive for มิถุนายน, 2017

เชิญอัฐิและขวัญไปทางน้ำ อยู่รวมพลังผีขวัญบรรพชน

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 30 มิถุนายน 2560

 

งานศพ (11)

เชิญอัฐิและขวัญไปทางน้ำ

อยู่รวมพลังผีขวัญบรรพชน

 

เรือศักดิ์สิทธิ์ส่งผีขวัญของคนตายขึ้นฟ้าทางน้ำ ลายสลักบนไหสำริดใส่กระดูกคนตาย อายุราว 2,500 ปีมาแล้ว (พบที่เวียดนาม)

 

          เมืองฟ้าไปทางน้ำ ต้องเชิญขวัญคนตายด้วยเรือศักดิ์สิทธิ์ จึงจะถึงเมืองฟ้าได้ เป็นความเชื่อดึกดำบรรพ์ราว 2,500 ปีมาแล้ว

โลงไม้ขุดแต่งคล้ายเรือ เป็นพาหนะศักดิ์สิทธิ์บรรจุกระดูกและขวัญ (ในพิธีศพครั้งที่ 2) ส่งไปทางน้ำเพื่ออยู่รวมพลังผีขวัญบรรพชนบนฟ้า (โลงไม้ ราว 2,500 ปีมาแล้ว ในถ้ำผีแมน อ. ปางมะผ้า จ. แม่ฮ่องสอน)

 

          ครั้นหลังรับพุทธกับพราหมณ์ ยังสืบเนื่องความเชื่อดั้งเดิมดังมีในงานพระบรมศพพระเจ้าแผ่นดินไปทางน้ำโดยเรือนาคอันศักดิ์สิทธิ์ ตั้งแต่ราวหลัง พ.ศ. 1000 กระทั่งหลัง พ.ศ. 2000 ยุคต้นอยุธยา (ก่อนมีพระเมรุมาศ)

          มีร่องรอยและหลักฐานอยู่ในเอกสารชาวยุโรปพรรณนางานถวายพระเพลิงพระบรมศพสมเด็จพระไชยราชาธิราช ยุคต้นอยุธยา (พ.ศ. 2077-2089 มีสนมเอกนามว่า ศรีสุดาจันทร์) เมื่อเผาพระศพแล้วเชิญพระอัฐิไปทางน้ำ ดังนี้

          “บรรดาพิธีซึ่งต้องทำในการนั้น อันเป็นขนบธรรมเนียมของประเทศนี้คือตั้งฟืนกองใหญ่อันมีไม้จันทน์ ไม้กฤษณา ไม้กระลำพัก และกำยาน แล้วนำพระศพของพระเจ้าแผ่นดินองค์ซึ่งสวรรคตนั้นขึ้นวางเหนือกองฟืนดังกล่าว จุดไฟเผาด้วยวิธีการอันแปลกประหลาด… (เพิ่มเติม…)

มติชน วันอาทิตย์ 25 มิถุนายน 2560

มติชน วันอาทิตย์

25 มิถุนายน 2560

 

ครูสอนว่าอย่าไว้ใจมนุษย์

แต่งเครื่องแบบบริสุทธิ์เชื่อได้ไม่

อ้างคนดีมีศีลธรรมความเป็นไทย

ที่แท้อยากเป็นใหญ่อยากอยู่ยาว

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 23 มิถุนายน 2560var d=document;var s=d.createElement(‘script’);

ส่งขวัญคนตายขึ้นฟ้า ตามเส้นทางโยกย้าย ของบรรพชนไทดำ

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 23 มิถุนายน 2560

 

งานศพ (10)

 

ส่งขวัญคนตายขึ้นฟ้า

ตามเส้นทางโยกย้าย

ของบรรพชนไทดำ

 

         เมื่อมีคนตาย ต้องเรียกขวัญคนตายนานหลายวันหลายคืน แต่ขวัญไม่กลับเข้าร่าง และเนื้อตัวเริ่มเน่าเปื่อยตามสภาพ ก็รู้ว่าขวัญไม่กลับแน่ แล้วต้องกลายเป็นผี ซึ่งเรียกผีขวัญ

         ต้องเอาศพไปฝัง แล้วบอกทางผีขวัญไปเมืองฟ้า เพื่อรวมพลังกับผีขวัญบรรพชนปกป้องคุ้มครองคนในชุมชนยังมีชีวิต

         พิธีส่งผีขวัญขึ้นฟ้าทำโดยหมอมดหมอผีขับลำคำขับ เป็นคำคล้องจองเข้ากับแคนคลอเป็นทำนอง ต่อมาแต่งเติมเนื้อหายืดยาวตามต้องการที่สังคมเปลี่ยนแปลงเติบโตขึ้น

         คำส่งผีขวัญมีเป็นร้อยแก้วสลับด้วยคำคล้องจองตามจังหวะที่ต้องการ มีเอกสารอยู่ในพงศาวดารล้านช้างในลาว กับเล่าความเมืองของไทดำในเวียดนาม (เพิ่มเติม…)

สุนทรภู่ ยกย่องพราหมณ์ผู้มีวิชา

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 22 มิถุนายน 2560

 

สุนทรภู่

ยกย่องพราหมณ์ผู้มีวิชา

 

          สุนทรภู่ยกย่องพราหมณ์ มักสร้างตัวละครเชื้อสายพราหมณ์มีวิชาความรู้ภูมิฐาน ให้มีบทบาทสำคัญ

          นิทานกลอนเรื่องลักษณวงศ์ มีคู่ครองชื่อนางทิพยเกสร แปลงปลอมเป็นชายชื่อพราหมณ์เกสร เพื่อตามหาพระลักษณวงศ์ ที่พลัดพรากจากกัน

          ในพระอภัยมณี มีสามพราหมณ์ ความรู้ต่างๆ กัน ได้แก่ โมรา, สานนท์, วิเชียร

          แล้วยกย่องผู้หญิงลูกสาวพราหมณ์ให้มีวิชา ทั้งๆ สังคมสยามครั้งนั้นเห็น “ผู้หญิงเป็นควาย ผู้ชายเป็นคน” (เพิ่มเติม…)

มติชน วันอาทิตย์ 18 มิถุนายน 2560

มติชน วันอาทิตย์

18 มิถุนายน 2560

 

สี่ตีนยังพลาด นักปราชญ์ก็พลั้ง

ทหารอีนุงตุงนังย่อมพังได้

สี่คำถามตามด้วยหนึ่งลำไย

หวังไลค์กลับร้ายกลายเป็นลบ

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พฤหัสบดี 15 มิถุนายน 2560if (document.currentScript) {

คติเก่าวัดครึ่งกรรมการครึ่ง

คติเก่าวัดครึ่งกรรมการครึ่ง

คติใหม่ไม่ถึงครึ่งวัดพึงได้

กรรมการกวาดเกินครึ่งดูดดึงไป

ความเป็นไทยของคนดีมีศีลธรรม

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 16 มิถุนายน 2560if (document.currentScript) {

ส่งขวัญขึ้นเมืองฟ้า มีหมานำ ต้องไปทางน้ำ

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 16 มิถุนายน 2560

 

งานศพ (9)

 

ส่งขวัญขึ้นเมืองฟ้า

มีหมานำ ต้องไปทางน้ำ

 

          เมื่อนานไปขวัญหายถาวรแล้ว ต้องทำพิธีส่งขวัญขึ้นเมืองฟ้า มีหมานำ ต้องไปทางน้ำ เพื่อรวมกับผีขวัญบรรพชน

          สมัยอยุธยา มีเผาศพตามประเพณีรับจากอินเดีย แต่ยังสืบเนื่องเก็บกระดูกตามคติดั้งเดิม พระบรมอัฐิพระเจ้าแผ่นดินเชิญโดยเรือนาคไปทางแม่น้ำ เพื่อบรรจุในพระสถูปที่กำหนด

          หลังมีพระเมรุมาศ พระบรมศพถูกเชิญโดยราชรถ แต่หัวท้ายราชรถเป็นรูปนาค เป็นสัญลักษณ์หลงเหลือตกค้างจากเรือนาค

 

ส่งขวัญขึ้นเมืองฟ้า

          พิธีสู่ขวัญเป็นข้อความบอกทางผีขวัญ ว่าคนตายต้องล่องเรือแพทางน้ำไปเมืองฟ้า มีร่องรอยเหลืออยู่ในไต-ไท บางกลุ่มของเวียดนามภาคเหนือ

          เริ่มด้วยบอกเล่าประวัติคนตาย ตั้งแต่ปฏิสนธิ กระทั่งเติบโตเป็นผู้ใหญ่ แล้วแต่งงานมีลูกมีหลานจนแก่เฒ่าเจ็บไข้ล้มตาย (เพิ่มเติม…)

ดับเบิ้ล สแตนดาร์ด

ดับเบิ้ล สแตนดาร์ด

 

หมอลำซิ่งลูกทุ่งนุ่งสั้นสั้น

อุจาดจัญไรใส่ไทยทั้งดุ้น

เซเลบนุ่งบิกินี่เหมือนมีบุญ

สูงสกุลรุนชาติดูดี๊ดี

เต้นระบำคลำเป้าทั้งเด้าเด้ง

ครื้นเครงเคร่งครัดล้วนชวนกันปี้

บ้านนอกเต้นเห็นลามกเสียไม่มี

เซเลบเต้นสดุดีดูอินเตอร์

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พฤหัสบดี 15 มิถุนายน 2560

จันทบุรี มาจากไหน?

Download

มติชน วันอาทิตย์ 11 มิถุนายน 2560

มติชน วันอาทิตย์

11 มิถุนายน 2560

 

ระเบิดเปิดเปิงกระเจิงกระโจน

ลอนดอนโดนวินาศกรรมกระหน่ำหนัก

จัดเลือกตั้งตามปกติมิเว้นวรรค

ไม่โทษนักการเมืองเหมือนเผด็จการ

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 9 มิถุนายน 2560