Archive for พฤษภาคม, 2017

ดีแค่ไหน?

ดีแค่ไหน?

 

รัฐบาลเลือกตั้งล้วนไม่ดี

แล้วรัฐบาลนี้ดีแค่ไหน

คอร์รัปชั่นฟันเงินทอนออกว่อนไป

คืนความสุขก็ยังไม่ได้รับคืน

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พุธ 31 พฤษภาคม 2560

รีบไปเถอะ

รีบไปเถอะ

 

มีเราพวกเขาถึงทุกข์ยาก

ปิดปากปิดหูปิดตาเขา

การค้าโลกพากันหนีเพราะมีเรา

ไม่มีเราเขาจำเริญเพลินกว่านี้

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

อังคาร 30 พฤษภาคม 2560

มติชน วันอาทิตย์ 28 พฤษภาคม 2560

มติชน วันอาทิตย์

28 พฤษภาคม 2560

 

สถานการณ์ต่างต่างถูกสร้างขึ้น

บ้างก็มึนงงงันบ้างขวัญหาย

พวกหนึ่งแจ้งแทงทะลุเล่ห์อุบาย

บึ้มขยายเผด็จการเล่นกันเอง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 26 พฤษภาคม 2560

เรียกขวัญหลายวันหลายคืน เพราะขวัญหาย ไม่คืนร่าง

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 26 พฤษภาคม 2560

 

งานศพ (6)

 

เรียกขวัญหลายวันหลายคืน

เพราะขวัญหาย ไม่คืนร่าง

 

           มหรสพสนุกสนานเฮฮาในงานศพของไทยทุกวันนี้ มีเหตุจากความเชื่อเรื่องขวัญในศาสนาผีหลายพันปีมาแล้วของคนทุกเผ่าพันธุ์ในอุษาคเนย์ ว่า คนตาย ขวัญไม่ตาย แต่ขวัญหายออกจากร่าง แล้วหลงทางกลับไม่ได้ ถ้าเรียกขวัญกลับคืนร่างเหมือนเดิม คนก็ฟื้นเป็นปกติ

           ดังนั้นเมื่อมีคนตาย เครือญาติพี่น้องต้องเชิญหมอผีหมอขวัญขับลำคำคล้องจองทำพิธีเรียกขวัญหลายวันหลายคืน โดยทั้งชุมชนตีเกราะเคาะไม้ประโคมฆ้องกลองปี่ร้องรำทำเพลงเต้นฟ้อนสนุกสนานเฮฮา ส่งเสียงดังกึกก้องให้ขวัญได้ยิน ขวัญจะได้กลับถูกทางตามเสียงนั้น แล้วคืนร่าง

           การละเล่นเรียกขวัญเหล่านี้ เป็นต้นแบบพิธีศพปัจจุบัน เช่น (1) พระสงฆ์สวดอภิธรรม (2) ชาวบ้านสวดคฤหัสถ์ (3) มหรสพและดนตรีปี่พาทย์ต่างๆ (เพิ่มเติม…)

ความรู้สึกนึกคิด เปลี่ยนได้เรื่อยๆ

มติชนรายวัน ศุกร์ที่ 26 พฤษภาคม 2560

 

ความรู้สึกนึกคิด

เปลี่ยนได้เรื่อยๆ

 

          หลังเหตุการณ์ล้อมปราบ 6 ตุลาคม 2519 (ซึ่งเป็นที่รู้ทั่วกันว่ากลุ่มที่มีบทบาทมากที่สุดเป็นพวกขวาจัดคลั่งชาติรุนแรง ได้แก่ ลูกเสือชาวบ้านที่ถูกสร้างขึ้นโดยคนชั้นนำ) คนกรุงเทพฯ จำนวนหนึ่งหนีเข้าป่า ส่วนคนจำนวนมากหนีเข้าบ้านใครบ้านมันอย่างซึมๆ เซ็งๆ

          คราวนั้น ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช รับเชิญไปเสวนาที่หอสมุดแห่งชาติ (ท่าวาสุกรี) มีผู้ฟังล้นหลาม (รวมผมด้วย 1 คน)

          เมื่อถึงตอนท้ายมีคำถามจากผู้นั่งฟังเกี่ยวกับนิยายสี่แผ่นดิน มีความโดยสรุปว่า “แม่พลอย ถ้ายังมีชีวิตอยู่ ถึงตอนนี้จะเป็นยังไง?”

          “เป็นลูกเสือชาวบ้าน” ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ตอบทันควัน ผู้ฟังล้นหลามแน่นห้องฮือฮาพร้อมกันเสียงสนั่นดัง

          แม่พลอยเป็นตัวละครในนิยายที่ถูกสร้างขึ้นไม่มีตัวตนจริง แต่สะท้อนความจริงได้บางอย่างหรือหลายอย่าง (เพิ่มเติม…)

ยังไม่พ้นอาณานิคม

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 25 พฤษภาคม 2560

 

ยังไม่พ้นอาณานิคม

          อุษาคเนย์ไม่อาณานิคมอินเดีย เพราะเป็นบ้านเมืองระดับรัฐ มีเทคโนโลยีสูงถลุงโลหะก้าวหน้ามากแล้ว โดยเฉพาะสำริด ก่อนรับศาสนาและอารยธรรมอินเดีย

          มีในบทความวิชาการเป็นงานศึกษาค้นคว้าวิจัยจำนวนมากของ อ. ศรีศักร วัลลิโภดม นานหลายสิบปี หรือราว 50 ปีมาแล้ว

          แรกๆ มีปฏิกิริยาคัดค้านต่อต้าน จากนักวิชาการกระแสหลักจำนวนมาก โดยเฉพาะจากกลุ่มกรมศิลปากร และอาจารย์มหาวิทยาลัยศิลปากร ซึ่งล้วนเป็นผู้สืบทอดอย่างซื่อตรงจงรักภักดีตามแนวคิด Indianized States ของ ยอร์ช เซเดส์ แล้วยึดแนวทางประวัติศาสตร์ศิลปะ เป็นโบราณคดีอย่างดื้อๆ (เพิ่มเติม…)

มติชน วันอาทิตย์ 21 พฤษภาคม 2560

มติชน วันอาทิตย์

21 พฤษภาคม 2560

 

ของของเขาปล้นเอาของเขามา

ยังมีหน้าบอกได้ไม่เสียของ

แต่ของเสียเรี่ยรายเป็นก่ายกอง

ทำแก้หน้าปรองดองด้วยเล่ห์กล

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 19 พฤษภาคม 2560

เลิกยึดอำนาจ นั่นแหละ วัฒนธรรมทางการเมือง

มติชนรายวัน ศุกร์ที่ 19 พฤษภาคม 2560

 

เลิกยึดอำนาจ นั่นแหละ

วัฒนธรรมทางการเมือง

 

          “การเสริมสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย” เป็นกิจกรรมที่สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) กำลังกระพือและกระตือรือร้นเร่งยกร่างกฎหมายเพื่อใช้บังคับขับเคลื่อนให้เกิดเป็นรูปธรรม

          วัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตยที่ต้องทำแรกสุด คือการแก้ปัญหาความขัดแย้งทางการเมือง ต้องไม่สร้างสถานการณ์เพื่อยึดอำนาจ ไม่ปฏิวัติ ไม่รัฐประหาร โดยเร่งจัดการเลือกตั้งตามปกติสากลโลก

          นี่แหละดีที่สุดของการสร้างวัฒนธรรมทางการเมืองในระบอบประชาธิปไตย ไม่มีอะไรดีกว่านี้อีกแล้วขณะนี้

          แต่ถ้าอยากมีกิจกรรมทำเท่ ก็ขอแนะนำดังนี้

          วัฒนธรรมเจ้าขุนมูลนาย คือต้นตอหนึ่งของอำนาจนิยม เป็นปฏิปักษ์ต่อระบอบประชาธิปไตย เพราะเป็นต้นทางของความไม่เท่าเทียม ไม่เสมอภาค และไม่เสมอหน้าในสังคม ซึ่ง สปท. ควรเร่งตรากฎหมายยกเลิกเป็นเรื่องต้นๆ

          ที่เห็นแก่ตาทุกวันว่าเป็นสิ่งแสดงออกถึงความเป็นเจ้าขุนมูลนาย ได้แก่ เครื่องแบบสีกากีของข้าราชการ [ไม่เกี่ยวกับเครื่องแบบทหารและตำรวจที่ปฏิบัติหน้าที่ ถ้าไม่ปฏิบัติหน้าที่ก็ไม่ต้องแต่งเครื่องแบบ]

          สีกากีนอกจากแสดงความเป็นเจ้าขุนมูลนาย ยังเป็นสัญลักษณ์ของอาณานิคมยุโรปที่ยังไม่ยอมปลดปล่อยตัวเอง

          เครื่องแบบนักเรียนนักศึกษาเป็นเครื่องหมายการกล่อมเกลาให้เข้าสู่ความเป็นเจ้าขุนมูลนายที่เป็นปฏิปักษ์ต่อประชาธิปไตย

          ยังมีอื่นๆ อีกมาก ที่กระทรวงวัฒนธรรมควรทำ

ขวัญเอ๋ย ขวัญมา พิธีทำขวัญ

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 19 พฤษภาคม 2560

 

งานศพ (5)

 

ขวัญเอ๋ย ขวัญมา

พิธีทำขวัญ

 

          คนพื้นเมืองอุษาคเนย์ รวมถึงคนไทยกลุ่มต่างๆ ที่มีหลักแหล่งอยู่ทั้งในและนอกดินแดนประเทศไทยตั้งแต่สมัยโบราณจนถึงปัจจุบัน ล้วนมีความเชื่อเหมือนกันมาช้านานแล้วว่าคนเรามีส่วนประกอบสําคัญอยู่ 2 ส่วน ได้แก่

          ส่วนที่เป็นตัวตน ได้แก่ ร่างกาย และ

          ส่วนที่ไม่เป็นตัวตน ได้แก่ ขวัญ ซึ่งมีเพียงหน่วยเดียว แต่ฝังกระจายอยู่ทั่วทุกแห่งหรือทุกส่วนของร่างกายตั้งแต่เกิดมา เช่น ขวัญหัว ขวัญตา ขวัญมือ ขวัญแขน ขวัญขา ฯลฯ และมีความสําคัญมากเท่าๆ กับส่วนที่เป็นตัวตนหรือร่างกาย

          ถ้าขวัญอยู่คู่กับร่างกาย เจ้าของขวัญจะมีความสุขสบาย แต่ถ้าขวัญออกจากร่างกายไป เจ้าของขวัญจะไม่เป็นปกติ อาจเจ็บไข้ได้ป่วยจนถึงตาย (เพิ่มเติม…)

ทนไม่ได้ ที่ไม่เหมือนเดิม

มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 18 พฤษภาคม 2560

 

ทนไม่ได้ ที่ไม่เหมือนเดิม

          พวกต่อต้านการเปลี่ยนแปลง เพื่อแช่แข็งไทยให้อนุรักษนิยมสุดโต่ง ย่อมหวั่นไหวอย่างยิ่งเมื่อมีปรากฏการณ์เนติวิทย์นิสิตจุฬาฯ กล้านำทางเข้าเผชิญโลกไม่เหมือนเดิม

          ระบบการศึกษาในวัฒนธรรมอำนาจนิยมแบบเถรวาทไทย มุ่งชี้นิ้วสั่งสอน ดังนั้นใครคิดต่างคำสั่งสอนถือเป็นพวกหัวแข็ง มีโทษ ต้องรับโทษ (เพิ่มเติม…)