มติชนรายวัน พฤหัสบดีที่ 19 มกราคม 2560

 

ภาษาไทยจากลุ่มน้ำโขง ถึงภาคใต้

          คาบสมุทรภาคใต้ของไทย เป็นดินแดนสำคัญมากมาแต่ดึกดำบรรพ์ ทอดยาวลงไปจากฟากตะวันตกลุ่มน้ำเจ้าพระยา และอยู่บนเส้นทางการค้าโลก อย่างน้อย 2,000 ปีมาแล้ว (หรือตั้งแต่ราว พ.ศ. 500) จึงเป็นที่ตั้งของรัฐเริ่มแรกหลายรัฐ เช่น ทวารวดี “ศรีวิชัย”

          การค้าทางทะเลสมุทรยุคเริ่มแรกเทคโนโลยีไม่ก้าวหน้า จึงต้องขนสิ่งของสินค้าข้ามคาบสมุทรลงเรือไปอีกทอดหนึ่ง ระหว่างทะเลอันดามัน (ทางตะวันตก) กับทะเลจีนใต้ (ทางตะวันออก)

          จีนแต่งสำเภาออกไปค้าขายตั้งแต่หลัง พ.ศ. 1500 ทำให้เกิดความเคลื่อนไหวขนานใหญ่ทางเศรษฐกิจการเมืองและสังคมของอุษาคเนย์ โดยเฉพาะบริเวณลุ่มน้ำโขงที่ถูกเรียกว่าสยาม ใช้ภาษาไต-ไท เป็นภาษากลางทางการค้า

          อำนาจของภาษาและวัฒนธรรมแผ่ลงลุ่มน้ำเจ้าพระยา ทางฟากตะวันตก ไปจนใต้สุดถึงบริเวณนครศรีธรรมราช ทำให้แถบนี้ถูกเรียกว่าสยาม ใช้ภาษาไทย

          ครั้นเรือน พ.ศ. 1700 มีรัฐควบคุมเส้นทางข้ามคาบสมุทร (จากบนลงล่าง) ดังนี้

          1. รัฐสุพรรณภูมิ (เจนลีฟู) คุมช่องทางด่านเจดีย์สามองค์ (กาญจนบุรี) เป็นเครือญาติรัฐสุโขทัย คุมช่องทางแม่สอด (ตาก) กับรัฐเพชรบุรีคุมช่องสิงขร (ประจวบคีรีขันธ์)

          2. รัฐนครศรีธรรมราช คุมเส้นทางตั้งแต่สุราษฎร์ธานีลงไปถึงสงขลา และเป็นเครือญาติรัฐเพชรบุรี

          3. รัฐปัตตานี คุมช่องเขาสี่จังหวัดชายแดนใต้ ตลอดแหลมมลายู

          จีนต้องการควบคุมอ่าวไทยและเส้นทางข้ามคาบสมุทร จึงอุดหนุนรัฐสุพรรณภูมิสร้างเครือข่ายตั้งแต่รัฐสุโขทัย ถึงรัฐนครศรีธรรมราช แล้วยึดครองรัฐอยุธยา

          โดยจีนสนับสนุนให้เป็นราชอาณาจักรสยามศูนย์กลางการค้านานาชาติ ตะวันตก-ตะวันออก แต่ไม่เปิดทางต่างชาติเข้าถึงจีนโดยตรง หากต้องการสินค้าให้แลกเปลี่ยนซื้อขายที่สยามอยุธยา}