Archive for ธันวาคม, 2016

เรียกขวัญไม่คืน ต้องฝังศพรอขวัญ

Download PDF

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 30 ธันวาคม 2559

 

เรียกขวัญไม่คืน

ต้องฝังศพรอขวัญ

 

      คนตาย เพราะขวัญหายออกไปจากร่างของคน ต้องมีพิธีเรียกขวัญ ให้ขวัญคืนร่างแล้วคนจะฟื้นคืนเป็นปกติ

      ถ้าขวัญหายอย่างถาวรก็เอาศพไปฝัง แต่ฝังอย่างรอขวัญคืนร่าง

 

  1. เรียกขวัญ

      จัดคนตายอยู่ในท่านั่ง

      หมอขวัญ (เป็นหญิง) ขับลำเป็นทำนอง “ฮ้องขวัญ” (คือ เรียกขวัญ) ด้วยคำคล้องจอง ให้กลับเข้าร่างตามเดิม เนื้อหาเล่าเรื่องความเป็นมาต่างๆ ของเผ่าพันธุ์

      เครือญาติทั้งชุมชนร่วมกันร้องรำทำเพลงดีดสีตีเป่าอึกทึกครึกโครมที่สุดให้ดังกึกก้องทั้งท้องไร่ท้องนาและป่าเขา เพราะเชื่อว่าขวัญจะกลับคืนร่างถูกทาง ตามเสียงที่ได้ยิน (เพิ่มเติม…)

ทำเนียน

Download PDF

ทำเนียน

 

คนดีขี้โกงกันโจ๋งครึ่ม

ก่นกระหึ่มออกชื่อรู้อื้อฉาว

โทษคนอื่นคอร์รัปชั่นลั่นดินดาว

ตัวเองทำนุ่งห่มขาวคลุมขี้โกง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พุธ 28 ธันวาคม 2559

มติชน วันอาทิตย์ 25 ธันวาคม 2559

Download PDF

มติชน วันอาทิตย์

25 ธันวาคม 2559

 

ครูใหญ่ครูน้อยลดหลั่น

ชนชั้นผู้น้อยผู้ใหญ่

ชั้นของชนคนเป็นไปเช่นใด

ศึกษาไทยก็ต้องเป็นไปเช่นนั้น

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 23 ธันวาคม 2559

อุปถัมภ์

Download PDF

อุปถัมภ์

 

คิดล้างระบบอุปถัมภ์

เหมือนเห็นหำรำคาญอยากหั่นหาย

ครั้นจะตัดส่วนตัวก็กลัวตาย

ปากโวยวายเพียงเซ่นวักตั๊กแตน

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 23 ธันวาคม 2559

ฝังศพใต้ถุนเรือน กลางลานในหมู่บ้าน

Download PDF

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 23 ธันวาคม 2559

 

ฝังศพใต้ถุนเรือน

กลางลานในหมู่บ้าน

 

      งานศพยุคแรกเริ่มหลายพันปีมาแล้ว มีที่เรือนคนตาย ยุคนั้นยังไม่มีวัด เพราะยังไม่รับศาสนาจากอินเดีย

      แม้มีวัดแล้วในชนบทยังมีพิธีศพในบ้าน จนเมื่อไม่กี่ปีมานี้จึงไปทำที่วัด ถ้าเป็นเศรษฐีมีทรัพย์มีคฤหาสน์กว้างขวางมีบริวารคับคั่งก็ทำในที่ตัวเองตามประเพณีดั้งเดิม ไม่ไปวัด

 

ฝังศพใต้ถุนเรือนตัวเอง

      ยุคดั้งเดิมดึกดำบรรพ์ งานศพเมื่อเสร็จพิธีเรียกขวัญคืนร่างทุกอย่างแล้ว โดยใช้เวลานานจนเนื้อหนังร่างกายคนตายเน่า ขวัญยังไม่กลับมา ต้องเอาศพฝังดิน ก็ฝังใต้ถุนเรือนหรือลานกลางบ้าน ด้วยหวังอีกว่าขวัญจะคืนร่าง

      ดังนั้น จึงทำภาชนะเขียนสีเป็นลายขวัญฝังไปกับศพด้วย (เช่น หม้อลายเขียนสีในวัฒนธรรมบ้านเชียง ขุดพบในหลุมศพที่บ้านเชียง อ. หนองหาน จ. อุดรธานี)

      โดยไม่มีโลงศพ คนดั้งเดิมฝังศพใส่หลุมไว้ใต้ถุนบ้าน ชุมชนบางแห่งฝังศพทับซ้อนบริเวณเดียวกันหลายยุค เพราะอยู่สืบต่อกันมานานหลายยุคหลายสมัย นักโบราณคดีขุดพบทั่วไปโดยเฉพาะภาคพื้นทวีปอุษาคเนย์ (เพิ่มเติม…)

ผู้หญิงและขวัญ

Download PDF

Download

ผิดศีลธรรม

Download PDF

ผิดศีลธรรม

 

ศีลธรรมอันดี

กรงเล็บปีศาจสุดพิศาล

อำนาจนิยมครอบจักรวาล

ยืนตรงข้ามรัฐประหารผิดศีลธรรม

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พุธ 21 ธันวาคม 2559

ลูกไก่ถูกบีบ

Download PDF

ลูกไก่ถูกบีบ

 

คุกคามเขาเขาก็ตามคุกคามบ้าง

อย่ามาอ้างตัวบทยกกฎหมาย

บีบลูกไก่ในกำมือมุ่งทำลาย

ก่อนตายไก่ตดขี้รดมือ

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

อังคาร 20 ธันวาคม 2559

ปู่โสม

Download PDF

ปู่โสม

 

โลกอนาล็อกโรยชรา

ร่วมกันพิพากษาโลกดิจิตอล

ปู่โสมกั้นปัญญาประชากร

4.0 ซ่อนสำนึก 0.4 แสดง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

จันทร์ 19 ธันวาคม 2559

มติชน วันอาทิตย์ 18 ธันวาคม 2559

Download PDF

มติชน วันอาทิตย์

18 ธันวาคม 2559

 

ถ้าคุณเหงาเราคือเพื่อน

ถึงไม่เหงาเราคือเพื่อนหาพ้นไม่

แสนสอดรู้สอดเห็นความเป็นไป

ล้วงรู้ไส้รู้พุงเพื่อนเพียบแล้ว

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 16 ธันวาคม 2559