มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 18 ตุลาคม 2559

 

มนุษยศาสตร์ ของ แจ๊ก หม่า

 

             ต้องทำให้คนรุ่นใหม่มีความเป็นมนุษย์รู้เท่าทันอนาคต โดยตามทันเทคโนโลยี แล้วมีวัฒนธรรม มีจินตนาการ มีความคิดสร้างสรรค์ ด้วยศิลปะ กีฬา ดนตรี ฯลฯ

             นายแจ๊ก หม่า (ผู้ก่อตั้งและประธานกลุ่มอาลีบาบา) ตอบคำถามสถานศึกษาอย่างมหาวิทยาลัยควรให้การศึกษากับคนรุ่นใหม่ในเรื่องอะไรบ้าง ดังนี้

             “สิ่งที่มหาวิทยาลัยควรจะสอนคนรุ่นใหม่คือ —– ทำให้คนรุ่นใหม่รู้เท่าทันอนาคต

             มหาวิทยาลัยยังควรคิดถึงหลักสูตรหรือวิชาที่จะทำให้คนเหล่านี้มีจินตนาการ มีความคิดสร้างสรรค์มากขึ้น และไม่ใช่เพียงแค่ความรู้ แต่ควรจะต้องเน้นศิลปะ กีฬา ดนตรี เป็นเรื่องสำคัญมากในอนาคตสำหรับมนุษย์

             เนื่องจากในอนาคตมนุษย์อาจต้องแข่งขันกับหุ่นยนต์ และคุณจะพ่ายแพ้ตลอดหากแข่งขันเรื่องความรู้ แต่หากแข่งขันกับหุ่นยนต์ด้วยวัฒนธรรม เราจะชนะ

             มนุษย์มีความตั้งใจ ความพยายามที่หุ่นยนต์สู้ไม่ได้ หุ่นยนต์รู้เพียงว่าจะทำงานให้สำเร็จอย่างไร แต่ไม่มีสิ่งเหล่านี้

             ผมคิดว่าโลกกำลังเปลี่ยนแปลงไป เราควรเปลี่ยนแปลงระบบการศึกษา วิธีการศึกษา สร้างให้เด็กของเราเป็นมนุษย์ ไม่ใช่เครื่องจักรบรรจุความรู้ นี่เป็นสิ่งที่ผมคาดหวังจากมหาวิทยาลัยต่างๆ” [มติชนรายวัน ฉบับวันพุธที่ 12 ตุลาคม พ.ศ. 2559 หน้า 2]

             ข้อแนะนำความเห็นของ แจ๊ก หม่า เมื่อเทียบในไทยเรียกวิชาความรู้ทางมนุษยศาสตร์ ที่สังคมก้าวหน้าล้วนรู้ค่า แล้วยกความสำคัญไว้ลำดับต้นๆ

             ยกเว้นการศึกษาในไทย จัดมนุษยศาสตร์ไว้แถวหลัง เพราะคุณภาพอาจารย์ล้วนหนักไปทางอนุรักษนิยมแบบถอยหลังเข้าคลอง

             วิชาความรู้พื้นฐานด้านมนุษยศาสตร์เหล่านี้ อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ เคยเขียนบอกไว้นานมากแล้วหลายหนในที่หลายแห่ง ถ้าอยากรู้ละเอียดลึกซึ้ง ต้องอ่านจากบทความเรื่องวิพากษ์มนุษยศาสตร์/มนุษยศาสตร์วิพากษ์ – น้ำยามนุษยศาสตร์ในสังคมไทย }