มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 17 ตุลาคม 2559

 

ยิ้มสยาม

ปกปิดความผิดพลาด

 

          ยิ้มสยาม เป็นสินค้าทางวัฒนธรรมของไทย ที่ทางการใช้ทำการตลาด ขายการท่องเที่ยวอย่างมีประสิทธิภาพและอึกทึกครึกโครม โดยมีรากเหง้าจากยิ้มแสดงการยอมจำนนของไพร่บ้านพลเมืองทั้งอุษาคเนย์

          แต่อีกด้านหนึ่ง ยิ้มสยามเป็นพฤติกรรมกลบเกลื่อนความป่าเถื่อนของคนชั้นนำผู้มีอำนาจไว้อย่างเลือดเย็นในกรณีเหตุการณ์ 6 ตุลา 2519 อ. ธงชัย วินิจจะกูล เล่าไว้ในหอประชุมศรีบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เมื่อ 6 ตุลาคม 2559 ตอนหนึ่งว่า

          เราชินกับการยิ้มแย้มแจ่มใสแบบไทยสไมล์ โดยหมกและเก็บความผิดพลาดไว้

          6 ตุลา เป็นช้างตัวเบ้อเริ่ม ที่ซุกไว้ใต้พรมและทำเป็นมองไม่เห็น

          ความโหดร้ายอาจไม่ใช่ทางกายภาพ แต่เสียดแทงที่สุดคือเสียงหัวเราะถากถางจากสถานีวิทยุยานเกราะ และเสียงหัวเราะของผู้คนที่ยืนดูการแขวนคอ”

          [มติชน วันอาทิตย์ที่ 9 ตุลาคม 2559 หน้า 4]

          ยิ้มสยามหรือยิ้มแหยๆ เป็นอาการยอมจำนนของไพร่ มีตัวอย่างในจดหมายเหตุลาลูแบร์ ราชทูตฝรั่งเศส ที่เดินทางมาเข้าเฝ้าพระนารายณ์ ยุคอยุธยา ดังนี้

          “ชาวสยามจึงฝึกบุตรของตนให้มีความเสงี่ยมเจียมตัวอย่างที่สุด ด้วยเป็นสิ่งจำเป็นในด้านดำเนินการค้าขาย และจำเป็นจะต้องสงบเสงี่ยมเป็นอย่างยิ่งในยามที่ถูกเกณฑ์ไปทำงานหลวงปีละ 6 เดือน หรือต่อขุนนางคนใดคนหนึ่งที่ปฏิบัติตามพระบรมราชโองการ”

          ทุกวันนี้คนในไทยต่างยิ้มแหยๆ เมื่อต้องทนได้ยินข่าว “โกงด้วยกัน”document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);