มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 11 ตุลาคม 2559

 

คนก่อนเป็นไทย

อยู่ในดินแดนไร้รัฐ

 

          ความไม่ไทยของคนไทย โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์ กล่าวถึง Zomia บริเวณที่ราบหุบเขา เป็นฐานกำลังทางการเมืองและเศรษฐกิจของคนในตระกูลไต-ไท ก่อนเป็นคนไทย

          ผมเพิ่งรู้จักเป็นครั้งแรก ว่ามีชื่อ Zomia จากเรื่องนี้ของ อ. นิธิ เลยมึนและงงมากๆ กฤช เหลือลมัย บอกว่า นิติ ภวัครพันธุ์ เคยเขียนไว้ในหนังสืออ่าน เลยต้องพึ่งพาขอจาก ไอดา อรุณวงศ์ มาอ่าน จะคัดโดยสรุปเพื่อบอกกันไว้ดังนี้

          นิติ บอกว่า Zomia เป็นแนวคิดของ ศ. James C. Scott แห่งมหาวิทยาลัยเยล (ผู้โด่งดังจากการแก้ต่างแทนชาวนามาเลย์ผู้ยากไร้ใน The Art of Not Being Governed : An Anarchist History of Upland Southeast Asia) แล้วสรุปสาระสำคัญว่า

          “บริเวณที่สูงในอุษาคเนย์ที่เรียกว่า ‘Zomia’ อันเป็นคำที่ยืมมาจาก Willem van Schendel นักอุษาคเนย์ศึกษาชาวดัตช์

          หมายถึงบริเวณไร้รัฐบนที่สูงที่กว้างใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งในโลก ครอบคลุมพื้นที่อุษาคเนย์ จีน อินเดีย และบังกลาเทศ ราว 2.5 ล้านตารางกิโลเมตร

          วัฒนธรรมและความรู้ของชาวโซเมีย ออกแบบมาได้เหมาะสมกับสภาพแวดล้อม ไม่ว่าพืชพันธุ์อาหารที่โตเร็ว ทนแล้ง และมีคุณค่าทางโภชนาการ บ้านเรือนที่ปลูกสร้างง่ายๆ พร้อมเคลื่อนย้ายเสมอ ระบบเครือญาติที่สนับสนุนแรงงานและความร่วมมืออื่นๆ จารีตเชิงมุขปาฐะ และความทรงจำที่ส่งผ่านจากรุ่นสู่รุ่น เพื่อรักษาอัตลักษณ์และจิตวิญญาณของกลุ่มชนไว้

          เหล่านี้ล้วนเป็นภูมิปัญญาชาวดอยที่ธำรงไว้ เพื่อหนีจากอำนาจครอบงำของรัฐและการเอารัดเอาเปรียบที่จะตามมา”

          [จากข้าหนีเจ้า คนตัวเล็กตัวน้อยหนีอารยธรรม? อ่านความคิดต่อต้านรัฐของ James C. Scott ในวารสารอ่าน (ปีที่ 3 ฉบับที่ 1) ตุลาคม-ธันวาคม 2553 หน้า 186]

          ประวัติศาสตร์ชาติไทย ของ กระทรวงวัฒนธรรม (ที่เพิ่งพิมพ์ พ.ศ. 2558) ควรทบทวนปรับปรุงแก้ไขใหม่ทั้งเล่ม ไม่ควรดันทุรังเสกสรรปั้นแต่งเหมือนที่ผ่านมาด้วยการแบ่งยุคสมัยสังคมการเมืองตามประวัติศาสตร์ศิลปกรรม ซึ่งผิดฝาผิดตัวif (document.currentScript) {