มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 19 สิงหาคม 2559

 

กรุงเทพฯ ในประวัติศาสตร์

ไม่มีคนธรรมดาสามัญชนชาวบ้าน

 

          ชาวชุมชนป้อมมหากาฬล้วนเป็นคนในประวัติศาสตร์ชุมชนป้อมมหากาฬ อยู่ชานกำแพงพระนครของกรุงรัตนโกสินทร์ในยุคสมัยนี้ ที่สืบเนื่องสับเปลี่ยนหมุนเวียนจากยุคก่อนๆ

          แม้บางคนจะเพิ่งย้ายเข้าไปอยู่เมื่อวานนี้ พอถึงวันนี้เขาก็เป็นคนในประวัติศาสตร์ชุมชนป้อมมหากาฬไปแล้ว

          ประวัติศาสตร์เป็นยังไง? คืออะไร? มาจากไหน? มีคำอธิบายดีเยี่ยมอยู่ในหนังสือทั้งหมดขวา-หัน! ของ คำ ผกา (สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2559 ราคา 200 บาท) ขอคัดโดยย่อมาสั้นๆ ดังนี้

          เรามักเชื่อว่ามีองค์กรใดองค์กรหนึ่งเป็นเจ้าของความรู้ทางประวัติศาสตร์แต่เพียงผู้เดียว ดังนั้นหากใครหรือองค์กรใดผลิตความรู้ทางประวัติศาสตร์ที่แตกต่างออกไปความรู้นั้นย่อมถูกตัดสินว่าเป็นความรู้จอมปลอม

          หายนะของการเรียนการสอนวิชาประวัติศาสตร์ในประเทศไทยนับตั้งแต่ที่เรามีการศึกษามวลชนมาจนถึงปัจจุบันคือเรามุ่งใช้วิชาประวัติศาสตร์ในการกล่อมเกลานักเรียนให้เป็นเด็กดีของรัฐมากกว่าจะสร้างพลเมืองที่มีความสามารถในการคิดและประเมินคุณค่าได้ด้วยตนเอง

          ผู้มีอำนาจทุกระดับของไทยจึงมีปัญหาในการคิดและประเมินค่าอย่างสากลโลก

          ด้วยเหตุนี้เอง ผู้มีอำนาจของ กทม. จึงเข้าใจประวัติศาสตร์ต่างจากสากลโลกกรณีคนในชุมชนป้อมมหากาฬ ว่า “อย่าพูดเรื่องประวัติศาสตร์ เพราะคนที่อยู่อาศัยในปัจจุบันไม่ใช่คนในประวัติศาสตร์ แต่ย้ายมาอยู่ในภายหลัง”

          ไทยไม่มีประวัติศาสตร์สังคมที่แสดงวิถีชีวิตของคนทุกยุคทุกสมัยและทุกระดับ ตั้งแต่คนชั้นสูงถึงคนธรรมดาสามัญชนชาวบ้าน

          ดังนั้นบรรดาผู้มีอำนาจในไทยจึงไม่ให้ความสำคัญในประวัติศาสตร์ของคน แต่ยกย่องให้ความสำคัญอย่างยิ่งต่อสงคราม เช่น ไทยรบพม่า ฯลฯif (document.currentScript) {