มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 12 สิงหาคม 2559

 

หญิงเป็นใหญ่ในพิธีกรรม

 

          นางนาค (ในสงกรานต์เรียกแม่สี แต่มักเขียนเป็นแม่ศรี) สัญลักษณ์ผู้หญิงเป็นใหญ่ในพิธีกรรมของคนพื้นเมืองสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์เมื่อหลายพันปีมาแล้ว

          พระทอง สัญลักษณ์ชายต่างชาติมาทางทะเลสมุทร ผู้นำวัฒนธรรมจากภายนอกสู่คนพื้นเมืองราวพันกว่าปีมาแล้ว

          นางนาคกับพระทอง เป็นชื่อเพลงคู่กัน นิยมบรรเลงขับกล่อมในพิธีแต่งงานยุคอยุธยาหรือก่อนนั้น มีคำร้องบทมโหรี ยุคอยุธยา ดังนี้

          ร้องนางนาค

          ๏ เจ้าเอยนางนาค                เจ้าคิดแต่เท่านั้นแล้ว

          เจ้าปักปิ่นแก้ว                      แล้วเจ้ามาแซมดอกไม้ไหว

          จำปาสองหูห้อย                   สร้อยสังวาลแลมาลัย

          ชมพูผ้าสไบ                          เจ้าห้อยสองบ่าสง่างาม

          ร้องพระทอง

          ๏ พระทองเทพรังสรรค์         หล่อด้วยสุวรรณกำภู

          เจ้างามบริบูรณ์ไม่มีคู่            โฉมตรูข้าร้อยชั่งเอย

          ๏ พระทองข้ารูปหล่อเหลา      หนักเล่าก็ได้ร้อยชั่ง

          รัศมีนั้นงามอยู่เปล่งปลั่ง         ทั้งเมืองไม่มีเหมือนเอย

          ร้องคู่พระทอง

          ๏ พระทองเจ้าจะไป              น้องจะได้ใครมานอนเพื่อน

          อันใจเจ้าดีไม่มีเหมือน          เจ้าเพื่อนที่นอนของน้องเอย

          ๏ เจ้าเอยเจ้าพี่                     ค่อยอยู่จงดีกว่าจะมา

          จะไปก็ไม่ช้า                         จะพลันมาเป็นเพื่อนนอนเอย

          ๏ พระทองเจ้าจะไป             จะให้อะไรไว้น้องชม

          ขอแต่ผ้าลายที่ชายห่ม        จะชมต่างหน้าพระทองเอยif (document.currentScript) {