มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 24 พฤษภาคม 2559

 

อยู่อย่างไทย

อยากอยู่อย่างยาว

 

          ก่อน 14 ตุลาคม 2516 คนหนุ่มสาวก้าวหน้าต่างวิพากษ์วิจารณ์ระบบอุปถัมภ์ของสังคมไทย และประณามสาดเสียเทเสียต่อผู้อาวุโสสูงอายุลุแก่อำนาจ ที่ไม่ยอมลุกจากตำแหน่งสาธารณะทางสังคมวัฒนธรรมและการเมือง

          และแม้ลุกจากตำแหน่งแล้ว ต่างหาช่องทางรักษาอำนาจทั้งโดยตรงและโดยอ้อม เพื่อกีดกันคนหนุ่มสาวคลื่นลูกใหม่มิให้เข้าถึงอำนาจ

          ปัจจุบัน คนหนุ่มสาวก้าวหน้าเหล่านั้นเติบโตเป็นผู้อาวุโสสูงอายุและมีอำนาจ

          บางพวกกำลังทำอย่างเดียวกับคนรุ่นก่อน 14 ตุลาคม 2516 คือลุแก่อำนาจไม่ยอมลุกจากตำแหน่ง และรักษาอำนาจไม่ด้วยเล่ห์ก็ด้วยกลทั้งโดยตรงและโดยอ้อม แล้วกีดกันคนหนุ่มสาวคลื่นลูกใหม่กว่า มิให้เข้าถึงอำนาจ

          บางคนสร้างกระแสให้ความสำคัญตัวเอง แถมทวงบุญคุณนักหนาว่ายังปล่อยมือวางมือมิได้ ต้องประคับประคองคลื่นลูกใหม่ที่ล้วนด้อยประสบการณ์ให้เติบโตแข็งแรงเสียก่อน

          ทั้งนี้เพื่อกลบเกลื่อนอำพรางตนเองที่ต้องการควบคุมครอบงำเอาไว้ในกำมือ เสมือน “หอยกับเปลือกหอย” ในการเมืองเผด็จการยุคก่อนที่ย้อนกลับมาในยุคนี้

          “อาการตุปัดตุเป๋ของสังคมไทย เป็นผลมาจากก้าวที่พลาดแล้วพลาดอีกมาหลายร้อยปี สั่งสมมาจนกระทั่งถึงวันนี้ เราย่อมก้าวต่อไปไม่ได้เป็นธรรมดา” อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ เขียนไว้ตอนหนึ่งในบทความเรื่อง เรามาถึงจุดนี้ได้อย่างไร [ในมติชนรายวัน ฉบับวันจันทร์ที่ 9 พฤษภาคม 2559]

 

ว่าแต่เขา อิเหนาเป็นเอง

          ตำหนิติเตียนคนอื่น แต่ตัวเองก็เป็นเช่นนั้น หรือทำความผิดเช่นนั้นเหมือนกัน

          อิเหนา เป็นชื่อพระเอกในวรรณคดีเรื่องอิเหนา อิเหนามักทำเรื่องร้ายๆ ต่างๆ เพื่อให้ได้มาซึ่งนางบุษบาสาวงามผู้เป็นเครือญาติ หรือวงศ์อสัญแดหวาด้วยกัน การกระทำของอิเหนานั้น บางครั้งก็เป็นเรื่องรุนแรงชนิดที่ไม่น่าจะให้อภัย เช่น บังอาจลักพานางไป เป็นต้น แต่เนื่องจากอิเหนาเป็นลูกเจ้าฟ้าเจ้าแผ่นดิน ทุกฝ่ายก็ให้อภัยตลอดมา ความผิดเหล่านี้ เป็นความผิดที่อิเหนาก่อขึ้นเองเพราะความที่เอาแต่ใจตัวโดยไม่คำนึงถึงสิ่งอื่นใดทั้งสิ้น ดังนั้น อิเหนาจะไปเที่ยวตำหนิโทษผู้อื่น ก็ต้องหันมามองที่ตัวเองบ้างว่า ตัวเองนั้นทำความผิดเอาไว้มากมาย

          [จากหนังสืออธิบายสำนวน สุภาษิต และคำพังเพยไทย โดย บุญสิริ สุวรรณเพ็ชร์ สำนักพิมพ์ดวงกมล (2520) พิมพ์ครั้งแรก 2541 หน้า 309]} else {