Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 21 เมษายน 2559

 

ประวัติศาสตร์สังคม

ไม่มีในประวัติศาสตร์ไทย

 

      ไทยไม่มีประวัติศาสตร์สังคม การศึกษาเกี่ยวกับประวัติศาสตร์ไทยจึงไม่มีชีวิต, ไม่มีคน, ไม่มีบ้านเรือน, ไม่มีชุมชน, ไม่มีท้องถิ่น, ไม่มีข้าวปลาอาหาร, ไม่มีวิถีกินขี้ปี้นอน ฯลฯ

      ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย มีแต่เหตุการณ์สงครามของวีรบุรุษผู้มีอำนาจพิเศษ แล้วมีอิฐหักกากปูนของวัดกับวัง และป้อมประตูคูน้ำกำแพงเมือง

      เหล่านี้มีพลังหล่อหลอมและครอบงำนานมาก ให้ผู้บริหารระดับสูงของ กทม. (กรุงเทพมหานคร) พยายามนับสิบๆ ปีมาแล้ว หาช่องทางไล่รื้อชุมชนป้อมมหากาฬ ชานกำแพงพระนคร (ตรงสะพานผ่านฟ้า ถนนราชดำเนินกลาง เชื่อมถนนมหาไชย) กรุงรัตนโกสินทร์

      โดยอ้างว่าเพื่ออนุรักษ์ป้อมและกำแพงพระนคร เป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์ ที่ไม่มีสังคม, ไม่มีบ้านเรือน, ไม่มีคน, และไม่มีชีวิต ฯลฯ

      สมตามแนวทางของการศึกษาไทยไม่มีประวัติศาสตร์สังคม ครบ 234 ปี กรุงรัตนโกสินทร์ วันที่ 21 เมษายน 2559

 

ประวัติศาสตร์เพิ่งสร้าง เพื่อไล่รื้อชุมชน

      ชุมชนป้อมมหากาฬ ชานกำแพงพระนคร กรุงรัตนโกสินทร์ ถูกตั้งข้อพิศวงสงสัย ว่า

      ชุมชนป้อมมหากาฬ ประวัติศาสตร์ยาวนาน หรือเพิ่งสร้าง?

      ข้อสงสัยนี้แยกได้ 2 ประเด็น คือ ชุมชนป้อมมหากาฬ มีประวัติศาสตร์ยาวนานจริงหรือ? กับมีประวัติศาสตร์เพิ่งสร้างจริงไหม?

      ผมไม่ใช่ชาวชุมชนป้อมมหากาฬ แต่เรื่องราวความเป็นมาและความเคลื่อนไหวของชุมชนป้อมมหากาฬต่อสู้กับความไม่ชอบธรรม เป็นที่รับรู้กว้างขวางมานานนับสิบๆ ปี จึงจะสรุปมาดังนี้

  1. ชุมชนป้อมมหากาฬ มีประวัติศาสตร์ยาวนาน อยู่ชานกำแพงพระนคร ก่อนสมัย ร.5

      โดยมีรูปถ่ายเก่าหน้าวิกลิเกพระยาเพชรปาณี เป็นพยานว่าลิเกมีกำเนิดบริเวณป้อมมหากาฬ ชานกำแพงพระนคร แล้วปิดวิกเก็บค่าดูครั้งแรกในสยามประเทศ

      แต่ในทางประวัติศาสตร์พัฒนาการ น่าจะมีชุมชนก่อนนั้นนานแล้วอย่างน้อยตั้งแต่ ร.3 เป็นหลักแหล่งรากหญ้าของข้าพระเลกวัดโยมสงฆ์ ขณะสร้างวัดเทพธิดาราม (วัดลูก) กับวัดราชนัดดาราม (วัดหลาน)

      นับแต่นั้นก็มีคนโยกย้ายเข้าไปอยู่สืบเนื่องยาวนานไม่ขาดสายจนปัจจุบัน ล้วนเป็นสามัญชนชาวบ้านมีอาชีพหลากหลาย ที่ปรับเปลี่ยนเพื่อความอยู่รอดไปตามการเปลี่ยนแปลงทางเศรษฐกิจการเมือง

      ชุมชนป้อมมหากาฬไม่ใช่เรื่องราวของครอบครัว หรือบุคคล แต่เป็นชื่อที่รับรู้ทั่วไปเป็นสาธารณะว่าประกอบด้วยพื้นที่ชุมชนบริเวณรอบนอกป้อมมหากาฬ และตรอกพระยาเพชร นอกกำแพงเมือง

  1. ประวัติศาสตร์เพิ่งสร้างของชุมชนป้อมมหากาฬ ถ้ามีจริงก็ไม่ได้สร้างโดยคนในชุมชนป้อมมหากาฬ

      แต่เพิ่งสร้างอย่างเสกสรรปั้นแต่งขึ้นโดยคณะทำงานของผู้มีอำนาจของ กทม. (กรุงเทพมหานคร) เพื่อทำให้ชุมชนแตกแยกกระจัดกระจายเป็นครอบครัว เป็นบุคคล แล้วกล่าวร้ายป้ายสีชุมชน

      ทั้งนี้ จะได้ใช้เป็นข้ออ้างไล่รื้อชุมชนป้อมมหากาฬ ชานกำแพงพระนคร กรุงรัตนโกสินทร์ ที่หลงเหลือเป็นหลักฐานประวัติศาสตร์สังคมแห่งเดียวในกรุงเทพฯ แล้วเอาที่ดินทำอย่างอื่นที่ไม่น่าศรัทธา

      ประวัติศาสตร์เพิ่งสร้าง เป็นงานถนัดของทางการ “แห่งชาติ” มีประจักษ์พยานสำคัญ ได้แก่ ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย ซึ่งเป็นนิยายเพิ่งสร้างอย่างมีศักยภาพครอบงำและหล่อหลอมสังคม (รวมทั้งสื่อมวลชน) ให้เคลิ้มแล้วคล้อยตามจนพากันเชื่อถืออย่างงมงาย ใช้ทำลายประวัติศาสตร์สังคมและทำลายชุมชนอย่างมีประสิทธิภาพ