มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 11 เมษายน 2559

 

สำเภาล่ม อยุธยา

ย่านการค้าทะเลสมุทร

 

แม่น้ำเจ้าพระยา หน้าป้อมเพชร และหน้าวัดพนัญเชิง ไหลลงทางใต้ (ด้านขวาของแผนที่) มีสำเภานาวาจอดเรียงราย ภาพวาดแผนที่กรุงศรีอยุธยา ฉบับเมืองโบราณ (จากวารสารเมืองโบราณ ฉบับกรกฎาคม-กันยายน 2555 หน้า 74)

แม่น้ำเจ้าพระยา หน้าป้อมเพชร และหน้าวัดพนัญเชิง ไหลลงทางใต้ (ด้านขวาของแผนที่) มีสำเภานาวาจอดเรียงราย ภาพวาดแผนที่กรุงศรีอยุธยา ฉบับเมืองโบราณ (จากวารสารเมืองโบราณ ฉบับกรกฎาคม-กันยายน 2555 หน้า 74)

 

          ยืนที่หน้าป้อมเพชร อยุธยา เห็นแม่น้ำสามแยกตรงน้ำวนบางกะจะ ข้างหน้าทอดยาวลงไปเป็นแม่น้ำเจ้าพระยา ไหลผ่านกรุงเทพฯ ออกอ่าวไทย

          ซ้ายมือ (ตรงข้ามป้อมเพชรบนเกาะเมือง) มีวัดพนัญเชิงอยู่หัวมุม เป็นวัดเก่าแก่มีก่อนกรุงศรีอยุธยา อยู่บริเวณชุมชนคนจีนค้าสำเภา

          มีนิทานเจ้าแม่สร้อยดอกหมาก (ธิดากรุงจีน) กับเจ้าชายสายน้ำผึ้ง (เจ้าชายกรุง อโยธยา)

          ริมแม่น้ำฝั่งวัดพนัญเชิง ในเอกสารจากหอหลวงบอกว่าครั้งกรุงศรีอยุธยามีแพเรี่ยรายค้าขายลงไปทางใต้ถึงเกาะเรียน (ปัจจุบันมีสะพานข้ามแม่น้ำเจ้าพระยา อยู่ท้ายเกาะเรียน เมื่ออยู่บนสะพานมองเห็นเกาะเรียนกับแม่น้ำกว้างไกลสุดตา)

          ขวามือฝั่งตรงข้ามวัดพนัญเชิง (ปัจจุบันมีวัดบางกะจะ) ครั้งกรุงศรีอยุธยามีแพจอดเรียงรายลงทางใต้ถึงท้ายคูคลองตะเคียน ต่อเนื่องถึงตะเกี่ยมุสลิม

          ถ้าเลียบแม่น้ำเจ้าพระยาขึ้นตะวันตกเฉียงเหนือ มีแพจอดรายเรียงถึงวัดพุทไธศวรรย์ ต่อเนื่องวัดไชยวัฒนาราม

          กลางแม่น้ำตั้งแต่วัดพนัญเชิงลงไปทางใต้ ในเอกสารจากหอหลวงว่าเป็นที่จอดทอดสมอของสำเภาจีน สลุบแขก กำปั่นฝรั่ง

          สำเภาจีนมีมากกว่าอย่างอื่น แล้วเคยมีเหตุคลื่นลมจัดหนักให้ล่มจมน้ำบ่อยๆ เลยได้ชื่อติดมาถึงปัจจุบันว่า ย่านสำเภาล่ม

          เรื่องราวทั้งหมดมีลายลักษณ์อักษรเป็นเอกสารประเภทตำนาน, พงศาวดาร, และจดหมายเหตุ ฯลฯ ที่ควรแบ่งปันเผยแพร่สู่สาธารณะ เป็นพลังสร้างสรรค์สรรพสิ่งสู่สังคม เช่น ท่องเที่ยวเชิงประวัติศาสตร์วัฒนธรรม สร้างรายได้เพิ่มให้ท้องถิ่น ฯลฯ

          โดยทำโมเดลหุ่นจำลองง่ายๆ พร้อมแผนที่มีรูปประกอบ มีคำอธิบายย่อๆ เป็นแผ่นป้ายวัสดุคงทนปักไว้ตรงที่มองเห็นกว้างๆ ไกลๆ ฯลฯ หรือเครื่องมือสื่อสารอื่นๆ ทันสมัย (ที่ไม่เสียง่ายๆ พังง่ายๆ แล้วซ่อมไม่ได้เหมือนทางการชอบทำตามอุทยานประวัติศาสตร์ฯ และพิพิธภัณฑ์ฯ)if (document.currentScript) {