มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 8 มีนาคม 2559

 

บ้าอำนาจในวัฒนธรรมไทย

          ร่างรัฐธรรมนูญ หรือกรณีอื่นใดก็ตาม ที่ผู้มีอำนาจประกาศให้สาธารณชนแสดงความเห็น ไม่ได้หมายความว่าเป็นจริงตามนั้นทุกอย่างหรือทั้งหมด เพราะยังเคลือบไว้ด้วยสิ่งที่มองไม่เห็น แต่อันตราย

          ใครมีคำถาม มีข้อสงสัย จะถูกกล่าวหาว่าหัวแข็ง, ขึ้นเสียง (เถียงไม่ตกฟาก)

          ใครมีความเห็นตรงข้าม แล้ววิพากษ์วิจารณ์ จะถูกใส่ร้ายว่าเป็นคำด่าทอ จ้วงจาบหยาบช้า ก้าวร้าวหยาบคาย

          วัฒนธรรมอำนาจ สนับสนุนการเจริญเติบโตอย่างมีพลังของระบบอุปถัมภ์เป็นเจ้าขุนมูลนาย กระหายความไม่เท่าเทียม คนไม่เท่ากัน (หรือคนไม่เสมอหน้า) โดยจำแนกระดับความสัมพันธ์ของคน ได้แก่ ผู้ใหญ่ – ผู้น้อย, นาย – บ่าว, หัวหน้า – ลูกน้อง ฯลฯ

          ข้าราชการในเครื่องแบบต่อต้านประชาธิปไตย ยกตนเป็นใหญ่, เป็นนาย, เป็นหัวหน้า แล้วมองเห็นประชาชนคนทั่วไปเป็นผู้น้อย, บ่าว, ลูกน้อง

          สั่งสมต่อเนื่องเป็นความเก็บกดของคนถูกกระทำ แล้วตัดสินปัญหาด้วยความรุนแรงจนอาจถึงชีวิต

 

องค์การมหาชนในราชการไทย

          องค์การมหาชนทุกแห่ง รัฐบาลเพิ่งบอกว่าต้องปฏิบัติตามกฏหมายใหม่ เพราะที่ผ่านมามีปัญหามาก จนส่ออาการล้มเหลว ย้อนกลับเป็นราชการล้าหลัง

          แรกเริ่มเดิมที องค์การมหาชนมีขึ้นเพื่อจัดรูปแบบบริหารจัดการอย่างทันสมัย และมีประสิทธิภาพ โดยให้แยกจากระบบราชการแบบเจ้าขุนมูลนายที่รุ่มร่ามเร่อร่าล้าหลัง นับเป็นส่วนหนึ่งของการปฏิรูปราชการ

          แต่แล้วนานไปยิ่งส่ออาการล้มเหลว เพราะขาดการตรวจสอบและประเมินผลอย่างมีคุณภาพ เนื่องจากที่ผ่านมามีลักษณะลูบหน้าปะจมูกในพวกเดียวกัน คือ “ชงเอง ชิมเอง ชมเอง”

          บางแห่งแต่งตั้งอดีตผู้บริหารหน่วยราชการที่เกษียณอายุไปบริหารจัดการองค์การมหาชนทางวิชาการ แล้วใช้วิธีการของราชการแบบเจ้าขุนมูลนายซึ่งตัวเองเคยทำล้มเหลวมาก่อน ก็ยิ่งล้มเหลวหนักข้อขึ้นอีก

          ทางวิชาการของราชการไทย มีประจักษ์พยานโจ่งแจ้งแดงแจ๋ว่ายังงุ่มง่ามงมงายอยู่ในยุคอาณานิคมราว 100 ปีที่แล้ว ตามไม่ทันความก้าวหน้าของชุมชนวิชาการในโลก จึงปฏิเสธขุมทรัพย์ความรู้ล้ำค่าจากวรรณกรรมคำบอกเล่าเกี่ยวกับกำเนิดโลกและมนุษย์ของคนพื้นเมืองดั้งเดิมดึกดำบรรพ์สุวรรณภูมิในภาคพื้นทวีปอุษาคเนย์ เช่น ไทดำ ในเวียดนาม ฯลฯ

          องค์การมหาชน ถ้าขาดการตรวจสอบและประเมินผลอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ว่าจะออกกฎหมายใหม่อีกกี่ฉบับก็ล้มเหลวซ้ำซากเหมือนเดิมif (document.currentScript) {