Archive for มีนาคม, 2016

ลุ่มน้ำมูล แหล่งเดิมบรรพชนขอมกัมพูชา

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 31 มีนาคม 2559

 

ลุ่มน้ำมูล

แหล่งเดิมบรรพชนขอมกัมพูชา

 

          ขอม ไม่ใช่ชื่อชนชาติเฉพาะ ฉะนั้นชนชาติขอมจึงไม่มีจริง แต่คนส่วนมากถูกครอบงำให้เชื่อว่ามีชนชาติขอมจริงๆ

          ขอมเป็นชื่อทางวัฒนธรรม ใช้สมมุติเรียกคนบริเวณลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่นับถือศาสนาพราหมณ์และพุทธคติมหายาน แล้วใช้ภาษาเขมรสื่อสารในชีวิตประจำวัน กับใช้อักษรเขมรทางพิธีกรรมศักดิ์สิทธิ์ เรียกอักษรขอม

          [เช่นเดียวกับคำว่า แขก ใช้สมมุติเรียกผู้นับถือศาสนาอิสลาม และคำว่า คริสเตียน, คริสตัง ใช้สมมุติเรียกผู้นับถือศาสนาคริสต์]

          ศูนย์กลางขอมเก่าสุดน่าจะอยู่ที่รัฐละโว้ (ลพบุรี) ต่อมาขยายลงไปอยู่ที่อโยธยาศรีรามเทพ (ต่อไปคือกรุงศรีอยุธยา) แล้วขยายไปอยู่กัมพูชา และอาจขึ้นถึงที่ราบสูงลุ่มน้ำมูล หรือไกลกว่านั้น

          ด้วยเหตุนี้ใครก็ตามไม่ว่ามอญ เขมร มลายู ลาว จีน จาม หรือ ไทย ฯลฯ จะได้ชื่อว่าขอมทั้งนั้น ถ้านับถือศาสนาพราหมณ์และพุทธคติมหายาน อยู่ในสังกัดรัฐละโว้-อโยธยา และรัฐกัมพูชา (เพิ่มเติม…)

ไม่ได้มาจากไหน? คนไทยอยู่ที่นี่ ที่อุษาคเนย์

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 30 มีนาคม 2559

 

ไม่ได้มาจากไหน?

คนไทยอยู่ที่นี่ ที่อุษาคเนย์

 

         กระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) บอกในหนังสือประวัติศาสตร์ชาติไทย (พิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2558 หน้า 75) ว่ามีคนไทยในยูนนาน อพยพเคลื่อนย้ายลงไปผสมผสานคนพื้นเมืองเดิม แล้วก่อตั้งบ้านเมืองบริเวณประเทศไทยปัจจุบัน

         ไม่เคยพบหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีหรืออื่นใด สนับสนุนแนวคิดนี้ของ วธ. จึงขอแนะให้พิจารณา ดังนี้

 

บรรพชนร่วมอุษาคเนย์

         คนไทย มีบรรพชนเป็นส่วนหนึ่งของคนสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์

         ไทย มีรากจากคำร่วมสุวรรณภูมิดั้งเดิมว่า ไท, ไต หมายถึง คน, ชาว มีใช้ในภาษาพูดของทุกชาติพันธุ์ เช่น มอญ-เขมร ก็มี แต่ความหมายเปลี่ยนไปให้มีฐานะทางสังคมต่ำลงเป็นข้า, ทาส (เพิ่มเติม…)

ตามใจแป๊ะ

ตามใจแป๊ะ

 

จัดสรรอำนาจเพิ่มอภิชน

ลดอำนาจผู้คนชนส่วนใหญ่

ปราบโกงฝ่ายตรงข้ามทุกคนไป

ยกเว้นไม่ปราบโกงพวกเดียวกัน

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

อังคาร 29 มีนาคม 2559} else {

เพลงสิบสองภาษา

12 languages song 1

Download

วธ. เพิ่งสร้างคนไทย มีในยูนนาน จีน

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 29 มีนาคม 2559

 

วธ. เพิ่งสร้างคนไทย

มีในยูนนาน จีน

 

          ประวัติศาสตร์ชาติไทย “เพิ่งสร้าง” โดยกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ว่าราวหลัง พ.ศ. 1800 (พุทธศตวรรษที่ 19) มีคนไทยในยูนนานอพยพเคลื่อนย้ายลงไปผสมผสานคนพื้นเมืองเดิม แล้วก่อตั้งบ้านเมืองบริเวณประเทศไทยปัจจุบัน

          แต่ไม่มีอธิบายว่าคนไทยพวกนั้น หมายความว่าอะไร?

          จะขอคัดข้อเขียนของ อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ มาบอก วธ. โดยสรุปดังต่อไปนี้

siam29-03-59 1

          ชาติพันธุ์เป็นสิ่งสร้างทางสังคม (โดยทั่วไปเรามักเผลอคิดไปว่า ชาติพันธุ์เป็นธรรมชาติ คือคนเราเกิดมาในกลุ่มชาติพันธุ์ใด เราก็สังกัดกับกลุ่มชาติพันธุ์นั้น) (เพิ่มเติม…)

มติชน วันอาทิตย์ 27 มีนาคม 2559

มติชน วันอาทิตย์

27 มีนาคม 2559

 

อำนาจพิเศษหนุนอิเหนา

ด่าเขาอิเหนาทำเองตามด่า

หัวไม้อยากได้ยึดอำนาจมา

ไม่รู้ว่าทำยังไงงานจำเริญ

 

สุจิตต์ วงษ์เทศ

ศุกร์ 25 มีนาคม 2559document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);

อิฐหักกากปูน ฤๅรอยโศกรู้ร้างจางหาย

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 25 มีนาคม 2559

 

อิฐหักกากปูน

ฤๅรอยโศกรู้ร้างจางหาย

 

          ห้าเดือนกลางซากอิฐปูนที่อยุธยา ของ น. ณ ปากน้ำ เป็นหนังสือคลาสสิคที่ ขรรค์ชัย บุนปาน กับผม (ตั้งแต่ยังเป็นนักเรียนโบราณคดี ศิลปากร) ซื้อหามาสู่กันอ่านเมื่อพิมพ์ครั้งแรก พ.ศ. 2510

          ตอนนั้น สติปัญญาและประสบการณ์ของผมเป็นผงคลีธุลีดิน จึงอ่านไม่แตก แยกไม่ออก ว่าอะไรเป็นอะไร ได้แต่อ่านเอา “มันส์” ในแง่วรรณกรรม ไม่อ่านเอาเรื่อง เพราะไม่รู้เรื่องในแง่มุมวิชาการ จึงได้แต่จำขี้ปากเขามาคุยเรื่องใบเสมาบ้าง เรื่องอื่นๆบ้าง ฯลฯ

          เมื่ออ่านจบเล่มเกิดอาการมันส์ยกร่อง ขรรค์ชัยชวนผมนั่งรถไฟจากหัวลำโพงไปลงอยุธยา แล้วลงเรือข้ามฟากน้ำป่าสักขึ้นตลาดหัวรอ เดินไปถามหาบ้านเช่าหน้าวัดแม่นางปลื้มของคณะสำรวจ น. ณ ปากน้ำ หวังติดสอยห้อยตามสำรวจด้วย หรือแค่ได้ฟังเล่าก็ยังดี

          พบพี่อรรถทวี ศรีสวัสดิ์ กับ พี่นิพนธ์ ขำวิไล (จบคณะจิตรกรรมฯ เป็นผู้ช่วยสำรวจฯ) แต่ไม่ได้พบ น. ณ ปากน้ำ เพราะท่านเข้าไปทำธุระในกรุงเทพฯ

          พี่อรรถทวีกับพี่นิพนธ์ จึงพาขรรค์ชัยกับผมไปกินข้าวร้านเหล้าหน้าตลาดหัวรอ พอเข้าที่และร้านปิด พี่สองคนก็พาน้องสองคนเดินตุปัดตุเป๋ขึ้นสะพานข้ามแม่น้ำลพบุรีตอนใกล้สองยาม ลัดเลาะทุ่งแก้วทุ่งขวัญ แล้วไปวัดหน้าพระเมรุ ข้ามกลับไปที่วังโบราณ ถึงพระที่นั่งสุริยาศน์อมรินทร์ ราวตีหนึ่งตีสอง ดูจากพระจันทร์ทอแสงขึ้นปลายไม้ (เพิ่มเติม…)

เข้าทรงแม่สี สงกรานต์ ผีบรรพชน คนสุวรรณภูมิ

มติชนสุดสัปดาห์ ลงฉบับประจำวันศุกร์ที่ 25 มีนาคม 2559

 

ประเพณี 12 เดือน

 

เข้าทรงแม่สี สงกรานต์

ผีบรรพชน คนสุวรรณภูมิ

 

          แม่สี แปลว่าหญิงผู้เป็นใหญ่ หรือผู้หญิงที่เป็นหัวหน้า (มักเขียนว่า แม่ศรี เพราะเข้าใจคลาดเคลื่อนว่ามาจากคำบาลี-สันสกฤต) หมายถึงผีบรรพชนเพศหญิง

12 months25-03-59 1

          ผู้หญิงที่เป็นใหญ่ หรือเป็นหัวหน้า มีทั่วไปทั้งโลกยุคเริ่มแรกของภูมิภาคอุษาคเนย์ มีร่องรอยและหลักฐานชัดเจนเป็นที่รู้ทั่วไป เช่น นิทานกำเนิดบ้านเมืองและรัฐทั้งเขมรและมอญ ฯลฯ

          โดยเฉพาะเขมรมีนิทานเรื่องนางนาค แล้วไทยรับนิทานเรื่องนี้มา ยังเหลือเค้าอยู่ในกฎมณเฑียรบาลชื่อพระราชพิธีเบาะพก ว่าพระเจ้าแผ่นดินต้องบรรทมด้วยแม่หยัวพระพี่ ก็คือนางนาคอย่างเดียวกับนิทานของนครธม

          ฉะนั้น แม่สี หมายถึงผีบรรพชนผู้ยิ่งใหญ่เป็นผู้หญิง ก็คือนางนาค (มีเพลงนางนาค ในชุดทำขวัญเป็นพยาน) ที่ปกป้องคุ้มครองเผ่าพันธุ์บ้านเมืองและรัฐจนถึงราชอาณาจักรที่ทุกคนต้องเซ่นวักไหว้ดีพลีถูก หากละเลยเพิกเฉยก็จะถูกอำนาจเหนือธรรมชาติบันดาลให้วิบัติล่มจม (เพิ่มเติม…)

ดูหนังดูละคร ย้อนดูการศึกษาไทย

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 24 มีนาคม 2559

 

ดูหนังดูละคร

ย้อนดูการศึกษาไทย

 

         วิพากษ์วิจารณ์สืบเนื่องมานานมาก เรื่องคุณภาพไม่ได้มาตรฐานสากลของหนังและละครไทย ไม่น้อยกว่า 50 ปีมาแล้ว ตั้งแต่แรกมีคำว่า “น้ำเน่า” ในวรรณกรรม

         ถ้าไม่มีสิ่งนี้ ก็ไม่มีสิ่งนั้น ล่าสุดโดยไม่ฟังอีร้าค้าอีรม ผู้ถืออำนาจเผด็จการทหารก็เม้าธ์ไปกับเขาด้วย คงจะลืมไปหรือไม่รู้มาก่อนว่าทุกอย่างเชื่อมโยงเกี่ยวข้องกันหมด

         เสรีภาพอย่างเสมอภาคในความคิดทางเศรษฐกิจการเมืองและวัฒนธรรมในไทย ต้องมีอย่างกว้างขวางเป็นพื้นฐานของสังคมเสียก่อน

         จากนั้น หนัง, ละคร, เพลงดนตรี ฯลฯ ของไทยถึงจะมีพัฒนาการในแนวทางสร้างสรรค์สู่คุณภาพ แล้วประสบความสำเร็จตามต้องการสู่มาตรฐานสากล

         ยกตัวอย่าง ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทยเป็นนิยายยกย่องวีรบุรุษ ที่ตัดตอนจากพระราชพงศาวดารซึ่งไม่มีวิถีชีวิตจริงทางสังคมเศรษฐกิจการเมืองของคนชนชั้นต่างๆ ทั้งระดับสูงและระดับล่างสามัญชนชาวบ้าน (เพิ่มเติม…)

รื้อวัดพญากง ขายอิฐเก่า ได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนา

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 21 มีนาคม 2559

 

รื้อวัดพญากง ขายอิฐเก่า

ได้รับอนุญาตจากกรมการศาสนา

 

         วัดพญากง มีอายุเก่าแก่ขนาดไหน? ไม่พบหลักฐานบอกตรงๆ ได้แต่คาดเดา (ถ้าพูดภาษานักวิชาการคือสันนิษฐาน) ว่าเก่าแก่ก่อนอยุธยา โดยพิจารณาจากบริบทแวดล้อมด้านอื่นๆ

         ครั้นจะศึกษาจากซากศิลปะสถาปัตยกรรมก็ทำไม่ได้ เพราะถูกทำลายหมดแล้ว โดยได้รับอนุญาตถูกต้องตามกฎหมายจากกรมการศาสนาให้รื้อวัดเก่า เอาอิฐขาย

         [วัดพญากง อยุธยา (อยู่นอกเกาะเมือง ด้านทิศใต้ ใกล้บ้านโปรตุเกส) เคยมีพระทวารวดีขนาดใหญ่ 2 องค์ นั่งห้อยพระบาท จากนครปฐม ปัจจุบันกรมศิลปากร จัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ทั้งที่กรุงเทพฯ และอยุธยา]

wat phayagong21-03-59

         “กรมการศาสนาได้ทำสัญญาอนุญาตให้พ่อค้าขุดรื้อเอาอิฐขึ้นจำหน่ายหาผลประโยชน์ วัดนี้จึงถูกทำลายไปเสียสิ้น” นายธนิต อยู่โพธิ์ (อดีตอธิบดีกรมศิลปากร) เขียนบอกไว้เมื่อ พ.ศ. 2510 ในหนังสือเรื่องพระพุทธรูปศิลาขาวฯ มีรายละเอียดดังนี้ (เพิ่มเติม…)