มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 29 กุมภาพันธ์ 2559

 

จะไม่ทิ้งอะไรไว้

จะไม่เอาอะไรไป

 

         “จะไม่ทิ้งอะไรไว้         นอกจากรอยเท้า

         จะไม่เอาอะไรไป         นอกจากภาพถ่าย”

         เป็นข้อความที่ ประพันธ์ ผลเสวก ผูกขึ้นเสมือนคำขวัญมอบนักเดินทางท่องเที่ยวโดยผ่านนิตยสารรายเดือนชื่อ เดินทางท่องเที่ยว มากกว่า 30 ปีมาแล้ว (เริ่มพิมพ์จำหน่าย พ.ศ. 2521)

         อาจมีมากกว่านี้ แต่ผมจำได้แค่นี้ และยกมาเพื่อเป็นตัวอย่างให้ทางการและหน่วยงานเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมและการท่องเที่ยว ร่วมกันแบ่งปันหรือสร้างกิจกรรมสำนึกสาธารณะแพร่กระจายข้อความออกไปกว้างขวางที่สุด โดยหวังให้ลดการทำลาย สาธารณสมบัติทั้งตั้งใจและไม่ตั้งใจ แน่นอน ต้องมีอย่างอื่นๆประกอบกันพร้อมไปด้วย ไม่ใช่ทำอย่างเดียว

siam 29-02-59 1

         นักท่องเที่ยวมีส่วนทำลายสถานที่ท่องเที่ยวทั้งโดยตรงและโดยอ้อม

         โดยเฉพาะสถานที่ท่องเที่ยวทางประวัติศาสตร์โบราณคดี มีนักท่องเที่ยวทำลายทุกวันโดยไม่รู้ตัว หรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์

         โบราณสถานที่ก่อสร้างด้วยอิฐมีนักท่องเที่ยวปีนป่ายขึ้นชมและถ่ายรูป ยิ่งวันหยุดเสาร์-อาทิตย์ มีมากกว่าปกติ มีพยานให้เห็นบริเวณเกาะเมืองอยุธยา ในวัดสำคัญ เช่น วัดพระศรีสรรเพชญ์, วัดมหาธาตุ, วัดราชบูรณะ ฯลฯ

         ผมเคยเขียนทักท้วงเรื่องนี้นับสิบๆ ปีมาแล้วว่าควรหาลู่ทางไม่ให้นักท่องเที่ยวเดินปีนป่ายโบราณสถาน

         เพราะครั้งนั้นทางการอนุญาตให้กองถ่ายหนังต่างประเทศใช้วัดเหล่านี้เป็นฉากถ่ายทำ ซึ่งมีคนนับร้อยและเครื่องมือเป็นตันๆ ฉุดคร่าอนาจารแนวอิฐที่ก่อขึ้นเป็นศาสนสถานพังเพระเนระนาด เพราะอิฐเปราะบาง (กว่าหิน) ผุพังง่ายมาก เหยียบบ่อยๆ ก็แตก

         นักโบราณคดีทั้งในเครื่องแบบและนอกเครื่องแบบ น่าจะร่วมกันคิดหาหนทางป้องกันสิ่งเหล่านี้ ให้สมกับที่ชอบยกยอปอปั้นตัวเองว่าเป็นผู้พิทักษ์โบราณสถานแต่ผู้เดียวในไทย