มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 20 มกราคม 2559

 

สางแปลง

เป็นเสือใส่ลายกระหนก

          สาง หมายถึง ผี หรือเทวดา มีคำพังเพยของกลุ่มลัวะ, ละว้า ทางภาคเหนือ ว่า

          “สางก่อฟ้า ล้าก่อดิน”

          [หมายความว่า เทวดาสร้างฟ้า ละว้าสร้างดิน]

          สาง หมายถึงสวรรค์ก็ได้ มีคำเก่าเรียก สวาง, สวางค์ ตรงกับ สรวง

          เสิงสาง (ในชื่อ อ. เสิงสาง จ. นครราชสีมา) หมายถึง สวรรค์สว่าง หรือ ฟ้าสว่าง (ฟ้าสาง) เสิง ในคำลาว หมายถึง จวนรุ่ง, จวนสว่าง, จวนแจ้ง

          จิตร ภูมิศักดิ์ บอกว่า สางในพจนานุกรมไทยใหญ่ แปลว่า พระพรหม แต่บางแห่งหมายถึง พระศิวะ [ศัพท์สันนิษฐาน สรวง-สาง ในศิลปวัฒนธรรม (ปีที่ 24 ฉบับที่ 6) เมษายน 2546 หน้า 102-107]

saangplaeng20-01-59 1

saangplaeng20-01-59 2

          สางแปลง เป็นสัตว์ในนิยาย มีรูปคล้ายเสือใส่ลายกระหนก (เหมือนพญานาค คืองูใส่ลายกระหนก)

          ผมไม่เคยได้ยิน และไม่เคยเห็นรูปสางแปลง แต่เพิ่งอ่านพบในหนังสือของ อ. ธงทอง จันทรางศุ ซึ่งดีวิเศษอย่างยิ่ง จึงขออนุญาตเอารูปมาลงให้ดูกันไว้if (document.currentScript) {