มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 26 พฤศจิกายน 2558

 

พุทธ เป็นส่วนหนึ่ง

แต่ไม่ทุกอย่างทั้งหมด

      เพื่อเรียกร้องให้รัฐธรรมนูญฉบับใหม่ บัญญัติว่าไทยมีพุทธศาสนาเป็นศาสนาประจำชาติ พระสงฆ์กลุ่มหนึ่งในไทยจึงร่วมกันเผยแพร่ข้อความผ่านสื่อสาธารณะแสดงความสำคัญของพุทธศาสนา

      แต่จะโดยเจตนาหรือรู้เท่าไม่ถึงการณ์ก็ตาม ข้อความเหล่านั้นไม่พบหลักฐานวิชาการรองรับสนับสนุนทางประวัติศาสตร์โบราณคดี และบางประเด็นเข้าข่ายบิดเบือน

      ข้อความของพระสงฆ์กลุ่มนี้มี 10 ข้อ แต่จะยกเป็นตัวอย่าง เฉพาะที่ควรอธิบายครั้งนี้ตามหลักฐานวิชาการเพียง 4 ข้อ (พิมพ์ตัวเอน) ตามลำดับ ดังนี้

  1. ศาสนาพุทธ เป็นศาสนาคู่ชาติไทยมานานกว่า 2,300 ปี

      ตรงนี้ไม่เคยพบหลักฐานอย่างนั้น เพราะเท่าที่นักปราชญ์ทั้งไทยและเทศ ค้นคว้าศึกษาวิจัยแล้วรับรู้ตรงกัน ว่าพุทธจากอินเดียและลังกา เผยแพร่ถึงดินแดนสุวรรณภูมิ ราว1,500 ปีมาแล้ว หรือราว พ.ศ. 1000 ตรงกับยุคทวารวดี ไม่เก่ากว่านี้

      [อ่านรายละเอียดใน ประชาชื่น หน้า 17 ฉบับวันนี้]

  1. ศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำราชสำนักตลอดมา

      ราชสำนักสยามตั้งแต่ก่อนยุคอยุธยา ล้วนยกย่องพร้อมกันทั้งศาสนาผี, พราหมณ์, พุทธ มีหลักฐานจำนวนมากทั้งโบราณศิลปวัตถุสถานและเอกสารเป็นลายลักษณ์อักษร เช่น

      พระนามพระเจ้าแผ่นดินว่าสมเด็จพระรามาธิบดี หมายถึงพระราม (อวตารของพระนารายณ์) และนามเมืองว่ากรุงศรีอยุธยา หมายถึง เมืองของพระราม ได้จากมหากาพย์เนื่องในศาสนาพราหมณ์ เรื่องรามายณะ (คือ รามเกียรติ์)

  1. พุทธศาสนาเป็นรากฐานวัฒนธรรมประเพณีไทยทั้งหลายทั้งปวง

      แท้จริงแล้ววัฒนธรรมประเพณีไทยมีรากฐานจากหลายความเชื่อผสมปนเปอยู่ด้วยกัน ทั้งผี พราหมณ์ พุทธ เช่น

      ทำขวัญนาค ไม่มีในพุทธ ไม่มีในอินเดีย และลังกา เพราะเป็นความเชื่อศาสนาผี มีเฉพาะพื้นเมืองสุวรรณภูมิ เช่น ไทย, ลาว ฯลฯ, สงกรานต์ เป็นคติทางศาสนาพราหมณ์ แล้วไทยรับมาพร้อมกับเพื่อนบ้าน, ลอยกระทง เป็นความเชื่อดั้งเดิมในศาสนาผี แล้วพุทธขอมีส่วนด้วยสมัยหลัง, เทศน์มหาชาติ ได้ทำนองจากหมอผีดั้งเดิมในวัฒนธรรมลาวลุ่มน้ำโขง ไม่มีในอินเดีย และลังกา

  1. ศิลปกรรมไทยไม่ว่าจิตรกรรมประติมากรรม ออกมาจากพุทธศาสนา

      แท้จริงแล้วศิลปกรรมไทยมาจากหลายแหล่งความเชื่อ ทั้งผี พราหมณ์ พุทธ เช่น

      ใบเสมา มาจากหินตั้ง ในศาสนาผีทางอีสาน รูปร่างแบบนี้ไม่มีในอินเดียและลังกา, ช่อฟ้า ของโบสถ์วิหาร มาจากความเชื่อนาค ในศาสนาผีพื้นเมือง, พระปรางค์ มีกำเนิดจากศิวลึงค์ในศาสนาพราหมณ์, เทวรูป เนื่องในศาสนาพราหมณ์ มีขนาดใหญ่โตมหึมา และมีจำนวนมาก ส่วนหนึ่งจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ใกล้ๆ สนามหลวง นิมนต์พระคุณเจ้าไปดูบ้าง จะได้ไม่เขียนอะไรมั่วๆ

      ผมเขียนเรื่องซ้ำๆ เพราะมีเหตุการณ์ซ้ำๆ ดังกรณีพระสงฆ์กลุ่มหนึ่งที่ยกมานี้ มโนว่าพุทธเป็นทุกอย่างทั้งหมดของความเป็นไทย ซึ่งไม่ใช่ แต่เป็นแค่ส่วนหนึ่งเท่านั้น ก็ต้องพูดจาว่ากล่าวเรื่องเดียวกันซ้ำๆ จะได้รู้ว่าเข้าใจตรงกันและต่างกันอย่างไร

      ย่อมต่างจากนักวิชาการที่ไม่อินังขังขอบละทิ้งภารกิจอธิบายต่อสังคม จึงไม่ทำซ้ำๆ เพราะพวกเขาไม่ได้ทำอะไรd.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);