มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 20 พฤศจิกายน 2558

 

สุพรรณบุรี มีจระเข้สามพัน

           แม่น้ำลำคลองและแหล่งน้ำทั่วประเทศ ถูกใช้งานตลอดปี โดยที่สังคมไทยโดยรวมๆขาดการทำความเข้าใจในความสำคัญและไม่ดูแลรักษา หรือดูแลน้อยที่สุด บางแห่งรุกล้ำทำลายแล้วยึดเป็นของตน

           ประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทย ไม่ภูมิศาสตร์ ขาดภูมิประเทศ ปฏิเสธท้องถิ่น จึงมองข้ามแม่น้ำลำคลองและแหล่งน้ำสำคัญๆที่หล่อเลี้ยงประชาชนของรัฐนั้นๆ

           รัฐบาลลงทุนมหาศาลให้ราชการและองค์การมหาชน พัฒนาเมืองโบราณและท้องถิ่น เพื่อขายการท่องเที่ยว แต่ไม่สนใจสภาพแวดล้อมทางภูมิประเทศอย่างจริงจัง นอกจากผักชีโรยหน้า เช่น แม่น้ำลำคลองและแหล่งน้ำ

           ท้องถิ่นเพื่อขายการท่องเที่ยว จึงตั้งอยู่ลอยๆอย่างไร้ราก เหมือนลูกโป่งสวรรค์ลอยข้ามฟ้า นานเข้าก็ตกดิน

           จระเข้สามพัน เป็นชื่อลำน้ำสายหลักของเมืองอู่ทอง (อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี) เกี่ยวข้องดินแดนสุวรรณภูมิ 2,500 ปีมาแล้ว

           มีตำนานนิทานความเป็นมาของจระเข้สามพันบางสำนวนอ้างอิงขุนช้างขุนแผน มีจดไว้ในนิราศสุพรรณ ของเสมียนมี กวีสมัย ร.3 จะคัดมาดังนี้

           มาถึงบางเภาทลายริมชายฝั่ง                  จระเข้วังที่นี่ยังมีหรือ

           แต่โบราณท่านผู้เฒ่าท่านเล่าลือ              จระเข้ดื้อดุใหญ่ใครจะปาน

           มีสำเภาลูกค้าเข้ามาจอด                        จระเข้ดอดโดดกระแทกให้แตกฉาน

           สำเภาล่มจมหายทำลายลาญ                  จึงเรียกบ้านเภาทลายสายนที

           คือเรื่องราวกุมภาหลวงตาขวาด               กลัวอำนาจพลายชุมพลเที่ยวซนหนี

           พลายชุมพลค้นคว้าจะฆ่าตี                     หลวงตาหนีต่อไปให้ไกลตา

           ไปเป็นจระเข้สามพันอยู่บรรพต                เที่ยวเลี้ยวลดหลบอยู่ตามภูผา

           จึงเรียกจระเข้สามพันแต่นั้นมา                สายคงคาร่วมกันเป็นอันเดียว

           ทุกวันนี้มีแต่ลำแม่น้ำขาด                       เป็นห้วยหาดแห้งไปถึงไพรเขียว

           ทั้งทางน้ำทางบกก็รกเรี้ยว                      เนื้อความเกี่ยวเข้ามาว่าก็น่าจริง

           [นิราศสุพรรณ ของ เสมียนมี (หมื่นพรหมสมพัตสร) แต่งสมัย ร.3 ราว พ.ศ. 2387]

           นิทานอย่างนี้มีพลังผลักดันให้คนฟังเกิดจินตนาการ อาจบันดาลให้เกิดเศรษฐกิจสร้างสรรค์ได้ในอนาคต

           อย่างน้อยเป็นทรัพยากรท่องเที่ยวที่มีสีสัน ไม่เซ็งๆ

           ลำน้ำจระเข้สามพัน เชื่อมแม่น้ำแม่กลองกับแม่น้ำท่าจีน

           โดยแยกจากแม่น้ำแม่กลอง (บริเวณใกล้เขื่อนวชิราลงกรณ์ อ. ท่าม่วง จ. กาญจนบุรี)ขึ้นไปทางทิศเหนือตามลำน้ำทวน ถึง อ. พนมทวน จ. กาญจนบุรี แล้ววกไปทางทิศตะวันออกเชื่อมลำน้ำจระเข้สามพัน อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี ลงแม่น้ำท่าจีน ที่ อ. สองพี่น้อง จ. สุพรรณบุรี

           ปัจจุบันกรมชลประทานและหน่วยงานเกี่ยวข้อง พัฒนาลำน้ำไว้ผันน้ำเข้าไร่นาเป็นครั้งคราวตลอดปี (ถ้ามีน้ำมากพอ) ซึ่งมีคุณต่อคนอย่างยิ่ง}