มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 10 พฤศจิกายน 2558

 

ฮูปแต้มสิมอีสาน

สนุกสนาน เพราะไม่ไทย

          ฮูปแต้มบนผนังสิมอีสานดูแล้วสนุกสนาน เพราะเส้นสายลายแต้มแบบบ้านๆ ไม่   แน่นรกด้วยกระหนกอินเดีย แต่เรียกลายไทย ลายลาว ลายเขมร ฯลฯ

          อ. สมชาย นิลอาธิ (อยู่มหาสารคาม) พาผมไปตระเวนดูฮูปแต้ม 2 วัด ที่ อ. นาดูน จ. มหาสารคาม เมื่อเช้าวันพฤหัสบดีที่ 29 ตุลาคม ที่ผ่านมา คือ

          วัดโพธาราม บ้านดงบัง กับ วัดป่าเลไลยก์ บ้านหนองพอก

Hooptam10-11-58 1

          คำอธิบายที่กรมศิลปากรทำป้ายปักไว้อย่างแข็งแรงมั่นคง บอกกว้างๆเกินไป จนคนทั่วไปเข้าไม่ถึง ว่าแท้จริงคืออะไร?

          สถาบันท้องถิ่นควรทำหน้าที่อธิบายละเอียดเพิ่มขึ้น โดยทำผังผนังสิม แล้วระบุตำแหน่งว่าตรงนั้นรูปอะไร? เรื่องอะไร (ซึ่งมักเป็นชาดกและนิทานท้องถิ่นประสมปนเปกัน)? มีความหมายอย่างไรต่อชุมชนท้องถิ่นนั้น? ฯลฯ

          หมู่บ้านและวัดในชุมชนอีสาน (หรือท้องถิ่นต่างๆทั่วประเทศ) เป็นแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้อย่างรื่นรมย์ได้ดียิ่ง

          ปัญหาคือ อาจารย์สถาบันท้องถิ่นส่วนมากไม่แข็งแรง และไม่แตกฉานทั้งด้านศิลปกรรมกับวรรณกรรมและความเป็นมาของชุมชนท้องถิ่น เพราะมองอย่างเทิดทูนเฉพาะประวัติศาสตร์ราชธานี เช่น อยุธยา, สุโขทัย ฯลฯ

          แต่แข็งทื่อ เถรตรง เลยไม่สนุก