มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 30 ตุลาคม 2558

 

อยุธยาสร้างสรรค์ ไม่เสื่อมทราม

          ยุคเสื่อมของอยุธยา (มีเป้าหมายที่อวสาน) ถูกสร้างให้ต่อเนื่องจากยุคทองของรัชกาลพระนารายณ์

          เท่ากับมีสำนึกฉับพลันว่าอยุธยาตัดความสัมพันธ์ หันหลังให้ความศิวิไลซ์ของโลกตะวันตก (ยุโรป)

Print

          แต่หลักฐานไม่สนับสนุนอย่างนั้น มีคำอธิบายหลายอย่างอยู่ในหนังสือในยุคอวสาน กรุงศรีฯ ไม่เคยเสื่อม โดย รศ. ดร. สุเนตร ชุตินธรานนท์ (บรรณาธิการ) (สำนักพิมพ์มติชน พิมพ์ครั้งแรก ตุลาคม 2558 ราคา 300 บาท)

          คำนำเสนอเล่มนี้ บอกว่าอยุธยายากจะโดดเดี่ยวตัวเองได้ ขณะที่ยุโรปก็กลายเป็นส่วนหนึ่งของระบบเอเชีย จนยากจะตัดความสัมพันธ์กับอยุธยา ซึ่งเป็นหนึ่งในศูนย์กลางสำคัญของการค้าในโลกเอเชีย

          งานวรรณกรรมหลังยุคพระนารายณ์มีลักษณะสร้างสรรค์ต่างจากจารีตดั้งเดิม เช่น งานเจ้าฟ้ากุ้ง มุ่งเข้าถึงธรรมชาติ ประกาศความเป็นปัจเจก แสดงอิทธิพลตะวันตกอย่างไม่เคยพบมาก่อน

          วัฒนธรรมตะวันตกฟักตัวมั่นคงอยู่ในแวดวงคนชั้นสูง ยุคอยุธยา ตั้งแต่รัชกาลพระนารายณ์ สืบทอดสู่รัชกาลหลังๆ จนเสียกรุง ถึงแผ่นดินกรุงธนบุรี เช่น วงมโหรีฝรั่ง, การบรรเลงโซโล (เดี่ยว) ในดนตรีไทย

          ส่งผลให้ดนตรีไทยมีพัฒนาการจากดนตรีพิธีกรรมเป็นดนตรีเพื่อฟัง (เหมือนดนตรีตะวันตก ได้แก่ เพลงเถา), บรรเลงเดี่ยว (ได้แก่ พระอภัยมณีเดี่ยวปี่ และครูมีแขกเป่าทยอยลอยลั่นบรรเลงลือ)

          อยุธยาไม่มีอะไรเสื่อมทราม มีแต่สร้างสรรค์

          ประวัติศาสตร์อยุธยาที่คุ้นเคยทั่วไป เป็นประวัติศาสตร์เพิ่งสร้างขึ้นใหม่ในสมัยรัตนโกสินทร์ คราวเดียวกับเพิ่งสร้างกรุงสุโขทัยเป็นราชธานีแห่งแรกของไทย รอจนสุโขทัยเสื่อมทราม จึงเกิดอยุธยาราชธานีที่สอง

          ประเด็นปลีกย่อยของประวัติศาสตร์อยุธยา เช่น เกิด เสื่อม ดับ ล้วนถูกสร้างอย่างแนบเนียนโดยนักปราชญ์รัตนโกสินทร์

          ทั้งหมดมีรวบรวมเรื่องหลักๆไว้ แล้วเอาหลักฐานมาตีแผ่อย่างเป็นระบบ ว่าแท้จริงคืออะไร?

          ซื้อไปอ่านเถอะ อ่านแล้วตาสว่างหลายเรื่อง แต่บางเรื่องยังไม่สว่าง}