มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 11 สิงหาคม 2558

 

ดนตรีสร้างคน ไปสร้างชาติ

          “ดนตรีไม่ได้สร้างชาติ แต่สร้างคนในชาติให้ครบสมบูรณ์จริงๆ แล้วพวกนี้จะกลับไปสร้างชาติอีกทีหนึ่ง”

          พิทักษ์ ธรรมวาริน [ผู้ช่วยคณบดี คณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้า ลาดกระบัง (สจล.)] บอกไว้ในมติชน อาทิตย์สุขสรรค์ (ฉบับวันอาทิตย์ที่ 2 สิงหาคม 2558 หน้า 14)

          เรื่องนี้สำคัญอย่างยิ่ง เพราะการสร้างคนไปสร้างสังคม ไม่ใช่แค่ดนตรีเท่านั้น แต่ควรรวมศิลปวัฒนธรรมทั้งมวลซึ่งมีอีกหลายอย่าง เช่น นาฏศิลป์, กวีนิพนธ์, วรรณกรรม, ศิลปกรรมทั้งหลาย ฯลฯ

          สิ่งเหล่านี้ไม่ได้สร้างชาติ แต่มีประสิทธิภาพหล่อหลอมกล่อมเกลาคนในชาติให้มีคุณภาพ แล้วมีพลังไปสร้างชาติอีกทีหนึ่งด้วยวิธีคิดและวิธีทำสร้างสรรค์

          “ต้องอนุรักษ์และปรับประยุกต์ แต่ออริจินอลต้องคงไว้” อ. พิทักษ์ บอกให้เข้าใจถูกต้องตรงกันว่าไม่ได้ทิ้งของเก่า เอาของใหม่ แต่ต้องทำควบคู่กันไป โดยของเก่าเก็บไว้เป็นพื้นฐานแรงบันดาลใจ ให้สร้างสรรค์ของใหม่อย่างร่วมสมัย

          ไม่ใช่เอาแต่ฟูมฟายของเก่า แล้วต่อต้านการสร้างสรรค์ของใหม่ อย่างที่พวกคลั่งความเป็นไทยประพฤติทุกวันนี้

          เฉพาะการเรียนการสอนความรู้ที่ลงท้ายด้วยคำว่า“ไทย”ของระบบการศึกษาไทย เช่น ดนตรีไทย, นาฏศิลป์ไทย, วรรณกรรมไทย, ฯลฯ ไม่เป็นไปเพื่อพลังสร้างสรรค์ แต่ทุ่มเทอนุรักษ์หัวชนฝา เพื่อต่อต้านงานร่วมสมัย เช่น วัฒนธรรมป๊อป

          อย่างนี้ไม่สร้างชาติให้ก้าวหน้า แต่พาถอยหลังตกคลอง(น้ำเน่า)

 

คลั่งไทย ไปไม่รอด

          อาการคลั่งไทย (หมายถึงคลั่งความเป็นไทย) แสดงออกโดยกีดกันสิ่งอื่น บางทีถึงกับเป็นปฏิปักษ์ต่อสิ่งอื่นที่มีพลังสูงกว่า

          แต่ท้ายสุดอาการคลั่งไทยก็ไปไม่รอด มีกรณีตัวอย่าง ดังนี้

  • มากกว่า 50 ปีมาแล้ว มีผู้ยกเครื่องดนตรีฝรั่ง เช่น ออร์แกนบ้าง เปียโนบ้าง บรรเลงผสมเครื่องสาย นักดนตรีไทยพากันรังเกียจ แล้วพูดจาว่ากล่าวตำหนิติเตียนต่างๆ นานา จนต้องเลิกไป

          แต่เมื่อมีผู้ยกเครื่องดนตรีจีนอย่างขิม มาผสมวงเครื่องสายบ้าง กลับได้รับความนิยมยกย่องสืบจนปัจจุบัน

  • ราว 40 ปีมาแล้ว มีนักดนตรีฝรั่งมาเรียนดนตรีไทยตัวต่อตัวตามประเพณีกับครูปี่พาทย์ในกรุงเทพฯ แล้วทดลองทำเพลงดนตรีปี่พาทย์ผสมเครื่องฝรั่ง แนวทางร่วมสมัย

          คนทั่วไปที่ไม่เป็นนักดนตรีไทยชอบมาก แต่นักดนตรีไทยที่คลั่งไทย ออกอาการรังเกียจเดียดฉันท์มากๆ กล่าวหาฝรั่งคนนั้นว่าทำลายดนตรีไทย

          แต่คนรุ่นใหม่ไม่คิดอย่างพวกคลั่งไทย จึงนิยมฟังและดูฝรั่งคนนั้นบรรเลงปี่พาทย์ผสมเครื่องฝรั่งนานาชนิด มีบางกลุ่มเลียนแบบไปต่อยอดอย่างกว้างขวาง จนเป็นปรากฏการณ์ใหม่ที่ไม่มีใครหยุดยั้งได้สืบจนทุกวันนี้

          คนรุ่นใหม่พวกนี้มีตัวตนจริง กำลังสร้างชาติสร้างสังคมอย่างก้าวหน้าอยู่ทุกวันนี้