มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 6 กรกฎาคม 2558

 

เทือกเขาอัลไต มีคน

          เทือกเขาอัลไต สมัยก่อนเป็นเรื่องลี้ลับอย่างยิ่ง ไม่มีใครรู้อยู่ที่ไหน?

          แม้จะเชื่อตามตำราของทางการว่าบรรพชนคนไทยมีถิ่นกำเนิดอยู่อัลไต แล้วถูกศัตรูรุกรานอพยพถอนรากถอนโคนถอยร่นลงมา ฯลฯ จนถึงดินแดนที่อยู่ปัจจุบัน

          แต่ครูบาอาจารย์สมัยนั้นก็บอกไม่ได้ หรือข้ามไปไม่พูดถึง ลักษณะภูมิประเทศและการตั้งหลักแหล่งอยู่อาศัยของบรรพชนคนไทยบริเวณอัลไต เพราะล้วนไม่มีใครรู้จัก

          นักวิชาการสมัยนั้นทั้งในกระทรวงศึกษาฯ, กรมศิลปากร, มหาวิทยาลัยศิลปากร ก็ไม่มีใครรู้ ได้แต่พูดปาวๆตามตำราเท่านั้น

          ต่อมาผมรู้งูๆปลาๆ กระท่อนกระแท่น จากคำบอกเล่าของนักวิชาการรัสเซียผ่านล่ามรัสเซีย เมื่อคราวหน่วยงานการข่าวของโซเวียตชวน เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์ แล้วให้ผมติดสอยห้อยตามไปมอสโก เล่าเรื่องสุนทรภู่ เมื่อ พ.ศ. 2529

          แล้วก็จำมาเล่าสู่กันฟัง ซึ่งน่าจะมีตกๆหล่นๆ ปนเว่อร์ๆไปด้วย เพราะไม่ตั้งใจเน้นข้อมูลความรู้ แต่เน้นสนุกสนานอัลไตในที่จำกัดวงกันเองแคบๆ

          โดยไม่รู้มาก่อนว่ามีถ่ายทอดไปขึ้นยูทูบ เพราะไม่เคยดู ไม่เคยเห็น จนมีผู้มาบอกก็ไม่สนใจอะไร เพราะไม่มีเทคโนโลยี ถึงมีก็เปิดไม่เป็น และไม่คิดว่าถ้าคนอื่นได้ดูแล้วใครจะเชื่อถือ เนื่องจากผมไม่มีฐานะทางวิชาการ และทางสังคมก็ไม่น่าเชื่อ

          จนเพิ่งได้รับจดหมายจากท่านผู้มีเมตตา อ่านแล้วตระหนกตกใจ เพราะเท่ากับว่าสิ่งที่ผมเคยพูดคุยไปไม่ตรงตามที่เป็นจริง จึงขอคัดมาทั้งหมดเพื่อแบ่งปันกันไปให้รู้จริงๆ ดังนี้

 

มีคนอยู่บนอัลไต

          คืนวันที่ 13 มิ.ย. 58 ดิฉันดูภาพยนตร์สารคดีที่ถ่ายทำโดยชาวเกาหลีทีมหนึ่ง ในชื่อเรื่องว่า The Lone Survivors of Altai

          แล้วนึกถึงคำบรรยายที่คุณเคยเคยกล่าวถึงว่า เจ้าหน้าที่ชาวรัสเซียที่คุณเคยได้พูดคุย กล่าวถึงว่าเทือกเขาอัลไตเป็นภูเขาน้ำแข็ง ไม่มีสิ่งมีชีวิตอยู่นั้น คงจะคลาดเคลื่อนค่ะ เพราะในภาพยนตร์สารคดีนี้ มิได้เป็นเช่นนั้น

          จริงอยู่เทือกเขาอัลไตเป็นภูเขาหินและดูแห้งแล้งมากจนไม่น่าจะมีสิ่งมีชีวิตอยู่ได้เลยค่ะ มองไปทางไหนก็เป็นสีน้ำตาลแห้งๆ แต่ไม่น่าเชื่อ มีสัตว์จำนวนไม่น้อยและผู้คนอาศัยอยู่ในแถบนี้

          ผู้คนที่อาศัยในแถบนี้เป็นชนเผ่าเร่ร่อนมองโกล ลูกหลานเจงกิสข่าน (คิดว่าพวกมองโกลทุกคนก็คงจะเรียกตัวเองเช่นนั้น) ที่อาศัยในกระโจมเรียกว่า “เกอ” และจะอพยพไปรอบๆเทือกเขาอัลไตขึ้นอยู่กับฤดูกาล ชนเผ่าเหล่านี้จะอาศัยอยู่ตามที่ราบตีนเขา

          ภูเขาอัลไตเป็นเขาสูงชันและอันตราย แต่ก็ยังมีสัตว์จำนวนมากอาศัยอยู่แม้บนที่สูง เช่น ยอดเขา เป็นต้นว่า พวกไอเบค (คล้ายๆแพะ แต่มีเขายื่นสูงตรงๆเหนือหัว 1 คู่) อะการี (แพะภูเขา มีเขาขดเป็นวง 2 ข้างหัว) เสือดาวภูเขา (ซึ่งใกล้สูญพันธุ์) แมวป่า (หน้าบานๆ) หมาจิ้งจอกแดง (กระจัดกระจายอยู่แถบเทือกเขานี้) นกหลายชนิด เช่น เหยี่ยว แร้ง อีกา นกกะลาหัวขวาน และนกเล็กๆหลายชนิดที่ในภาพยนตร์ไม่ได้กล่าวถึงชนิดของมัน

          ในฤดูร้อนจะมีหงส์ขาวอพยพมา (เทือกเขาอัลไตติดต่อกับทะเลสาบโกบีทางตอนใต้ แต่ในฤดูหนาวจะแห้งแล้ง ทุ่งหญ้าที่เขียวชอุ่มในเวลาสั้นๆ กับน้ำในทะเลสาบจะหายไป นอกจากนี้ยังมีหมาป่า (จำนวนลดน้อยลงในปัจจุบัน) ตัว parie dog อ้วนกลม (ไม่รู้อ้วนได้ไง น่าจะอดๆอยากๆ) ในฤดูร้อนซึ่งเป็นฤดูสั้นมาก แถบตีนเขาจะเขียวชอุ่มด้วยหญ้าและมีน้ำอุดมสมบูรณ์ทีเดียว

          นอกจากสัตว์เหล่านี้ก็ยังมีสัตว์เลี้ยงของชนเผ่าเร่ร่อนพวกแพะ ม้า และอูฐ 2 โหนก ซึ่งเป็นพาหนะสำคัญ อูฐนั้นอดีตเป็นสัตว์ป่าอาศัยอยู่บนเทือกเขาอัลไต

          ดิฉันเขียนมาเพราะคิดว่าคุณสุจิตต์คงอยากได้ข้อมูล น่าสนใจมากเลยค่ะ สารคดีนี้อยู่ในโทรทัศน์ช่อง PSI ค่ะ เขามีภาพยนตร์สารคดีน่าสนใจจำนวนมาก

          มะลิฉัตร เอื้ออานันท์ | บางนา กรุงเทพฯ

 

ขอบคุณหลายๆ

          อ่านแล้ว เข้าใจแล้ว ยอดเยี่ยมอย่างยิ่ง เพราะผมไม่เคยรู้เรื่องละเอียดอย่างนี้มาก่อน

          ต้องขอน้อมนอบขอบพระคุณหลายๆเด้อdocument.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);