มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 18 มิถุนายน 2558

 

กรุงเทพฯ พื้นที่ลุ่มต่ำมาก

           ฝนตก น้ำท่วมกรุงเทพฯ เป็นเหตุการณ์ปกติที่แก้ไขไม่ได้ และการแก้ไขไม่ได้ก็เป็นเรื่องธรรมดา

           เพราะกรุงเทพฯ เป็นพื้นที่ลุ่มต่ำมาก และเคยอยู่ใต้ทะเลอ่าวไทยเมื่อหลายพันปีหรือหมื่นปีมาแล้ว ทุกวันนี้ก็มีเขตติดทะเลที่บางขุนเทียน

           ยุคทวารวดี ราวหลัง พ.ศ. 1000 หรือ 1,500 ปีมาแล้ว ชายฝั่งทะเลอยู่ไม่ไกลจากถนนพระราม 2 เขตบางขุนเทียน เลยไปหน่อยก็ถึงชายทะเลบางขุนเทียนปัจจุบัน

           ระบบระบายน้ำ กทม. ยังไม่สมบูรณ์ ม.ร.ว. สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าฯ กทม. เปิดเผยว่า ต้องพัฒนาต่อเนื่องอีกไม่ต่ำกว่า 20 ปี ด้วยเงื่อนไขด้านงบประมาณ ซึ่งต้องลงทุนมหาศาลกว่าแสนล้านบาท

           และแม้ว่าจุดอ่อนเก่าจะหายไป ก็อาจเกิดจุดอ่อนใหม่ได้จากเงื่อนไขต่างๆ เช่น การก่อสร้าง, การเปลี่ยนแปลงการใช้ประโยชน์ที่ดิน, การเปลี่ยนแปลงของเมืองในอนาคต

           [โพสต์ทูเดย์ ฉบับวันอาทิตย์ที่ 14 มิถุนายน 2558 หน้า B1]

           ว่ากันตรงๆ คือยังไงๆก็แก้ไม่ได้น้ำท่วมกรุงเทพฯ ดุจเทพสร้าง ต่อให้เทพมาแก้ก็แก้ไม่ได้

           เพราะคน กทม. ไม่ร่วมกันรักษากฎ, กติกา มารยาท โดยเฉพาะอย่างยิ่งคนดีที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับระบบผังเมือง ยุคหลัง พ.ศ. 2500 จนปัจจุบัน

           เคยมีผู้เสนอให้ย้ายกรุงเทพฯ หรือลดขนาด แต่ไม่มีใครเอาด้วย ผมเอาว่ะ

 

กรุงเทพฯ เคยมีป่าชายเลน

           กรุงเทพฯ ยุคทวารวดี เป็นที่ราบน้ำท่วมกว้างใหญ่ ยังไม่เหมาะสร้างบ้านแปลงเมือง

           ชายฝั่งทะเลโบราณยุคทวารวดี อยู่แถวๆบางขุนเทียน กทม. ไม่ไกลจากศาลพันท้ายนรสิงห์ คลองโคกขาม อ. เมือง จ. สมุทรสาคร (ใกล้ถนนพระราม 2)

           มีพยานเป็นซากเรือยุคทวารวดีจมในนากุ้ง (หลังวัดวิสุทธิวราวาส ใกล้ศาลพันท้ายนรสิงห์) ซึ่งกรมศิลปากรกำลังขุดขณะนี้ และเคยขุดพบมาก่อนที่บ้านนาขอมซึ่งอยู่ถัดไป

แผนที่แสดงขอบเขตของชายฝั่งทะเลโบราณจากการค้นคว้าใหม่ทางธรณีวิทยา  พบว่าอ่าวไทยสมัยทวารวดี ราว พ.ศ. 1100-1400 นั้น ขึ้นมาถึงเพียงตอนใต้ของพื้นที่กรุงเทพมหานครเท่านั้น ไม่ไกลจากชายฝั่งทะเลปัจจุบันมากนัก (ที่มา : ดร. ตรงใจ หุตางกูร)

แผนที่แสดงขอบเขตของชายฝั่งทะเลโบราณจากการค้นคว้าใหม่ทางธรณีวิทยา
พบว่าอ่าวไทยสมัยทวารวดี ราว พ.ศ. 1100-1400 นั้น ขึ้นมาถึงเพียงตอนใต้ของพื้นที่กรุงเทพมหานครเท่านั้น ไม่ไกลจากชายฝั่งทะเลปัจจุบันมากนัก (ที่มา : ดร. ตรงใจ หุตางกูร)

           “แนวชายฝั่งทะเลสมัยทวารวดี มีผืนป่าชายเลนอยู่ในพื้นที่ตอนใต้ของกรุงเทพมหานคร และพื้นที่ อ. พระประแดง จ. สมุทรปราการ

           ดังนั้น แนวชายฝั่งทะเลร่วมสมัยกับทวารวดี จึงมีขอบเขตไม่อยู่เหนือไปกว่าพื้นที่กรุงเทพมหานคร”

           และ “เป็นไปไม่ได้ที่น้ำทะเลจะขึ้นไปประชิดถึงที่ตั้งเมืองสำคัญของทวารวดี อาทิ อู่ทอง หรือเมืองนครปฐมโบราณ”

           [จากบทความเรื่องการตีความใหม่เรื่องขอบเขตแนวชายฝั่งทะเลโบราณสมัยทวารวดีบนที่ราบภาคกลางตอนล่าง ของ ดร. ตรงใจ หุตางกูร ในวารสารดำรงวิชาการ ของคณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร (ฉบับมกราคม-มิถุนายน 2557) หน้า 11-44]

           ก่อนยุคทวารวดีหลายพันปี เคยมีชายฝั่งทะเลเว้าลึกถึงสุพรรณบุรี ไม่ใช่มีในยุคทวารวดี

           แนวชายฝั่งทะเลโบราณ มีสภาพนิเวศแบบผืนป่าชายเลน เมื่อราว 8,400 ปีมาแล้ว น้ำทะเลขึ้นไปถึงพื้นที่ จ. สุพรรณบุรี ถึง จ. อ่างทอง

           ต่อมาเมื่อเกิดการถดถอยของน้ำทะเลตั้งแต่ราว 7,000 ปีมาแล้ว ทำให้แนวชายฝั่งทะเลเคลื่อนที่ลงมาทางทิศใต้อย่างต่อเนื่องจนมาอยู่ระดับปัจจุบัน