มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 17 มิถุนายน 2558

 

ร่วมสมัย—สมัยของใคร?

     สำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ปรับปรุงแผนยุทธศาสตร์พัฒนาบทบาท ให้เป็นศูนย์กลางการส่งเสริมพัฒนาองค์ความรู้และสร้างสรรค์ศิลปะร่วมสมัย พัฒนาภูมิปัญญาเพื่อเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจระดับท้องถิ่น ระดับภูมิภาค ระดับชาติ

     (ไทยรัฐ ฉบับวันจันทร์ที่ 1 มิถุนายน พ.ศ. 2558 หน้า 12)

     ความคิดสร้างสรรค์จะงอกเงยและงอกงามในสังคมประชาธิปไตย ที่ไม่เหลื่อมล้ำ, ไม่งมงายอดีต, ไม่ปิดกั้นการแบ่งปันแลกเปลี่ยนเรียนรู้ โดยเปิดให้แสดงออกอย่างเสมอภาคและเสรีภาพ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง

  1. ไม่ครอบงำว่าศิลปะและวัฒนธรรมไทยแท้ๆ มีจริง และมีอย่างดีเลิศประเสริฐศรีกว่าของใครในโลก

     เพราะแท้จริงแล้วไทยแท้ๆไม่มี ที่มีล้วนเป็นส่วนหนึ่งของศิลปะและวัฒนธรรมสุวรรณภูมิในอุษาคเนย์ เช่นเดียวกับเพื่อนบ้านโดยรอบ ไม่มีที่ไหนเหนือกว่าที่ไหน

  1. ไม่ยกย่องศิลปะและวัฒนธรรมของรัฐจารีตลุ่มน้ำเจ้าพระยา ภาคกลาง อยู่เหนือลุ่มน้ำอื่น ภาคอื่น

     เพราะแท้จริงแล้วมีความหลากหลายที่คล้ายคลึงกัน อันเนื่องมาจากถ่ายเทให้กันและกัน ขึ้นอยู่กับท้องถิ่นใด? มีสภาพแวดล้อมอย่างไร?

 

มิวเซียมสร้างสรรค์

     เรียนรู้อดีต เข้าใจปัจจุบัน สร้างสรรค์อนาคต

     ถ้ามือยึดกุมอดีตโดยไม่ปล่อย แล้วจะคว้าอนาคตยังไง?

     อดีตเป็นเรื่องเก่าๆก็จริง แต่จะกลายเป็นพลังสร้างสรรค์ร่วมสมัยตามสากล ถ้าแบ่งปันแลกเปลี่ยนเรียนรู้อย่างมีความเป็นสมัยใหม่ โดยไม่ถูกครอบงำให้งมงายและฟูมฟาย

     ประเทศทางตะวันตกที่เป็นแหล่งสร้างสรรค์อย่างมีคุณค่าเพียบ และมีมูลค่าเพิ่ม มักเริ่มจากมิวเซียม(ไทยเรียก พิพิธภัณฑ์) ตั้งแต่ราว 200 ปีมาแล้ว

     เสมือนสั่งสมความรู้การเพาะเมล็ด แล้วปลูกอย่างทะนุถนอม โดยดูแลรักษาจนเป็นต้นโตออกดอกให้เสพสมชมชื่นรื่นรมย์ เช่น มีผู้รู้บอกว่ามิวเซียมหลายแห่งในยุโรป ผลักดันให้ปารีส, ลอนดอน, มิลาน ฯลฯ เป็นศูนย์กลางสร้างสรรค์แฟชั่นจนทุกวันนี้

     [คำว่าพิพิธภัณฑ์ ได้ยินแล้วเหมือนโกดังเก็บของเก่าคร่ำคร่าเป็นส่วนตัวของคนชั้นสูงที่หวงแหนและหวงห้าม ส่วนมิวเซียม ได้ยินแล้วเหมือนแหล่งความรู้อันเสมอภาคและเสรีภาพของสามัญชน]

     แต่ไทยเด็ดดอกไม้ที่บานแล้ว(อย่างฟูมฟาย) โดยไม่รู้จักเพาะเมล็ดด้วยตนเอง จึงมีทัศนะว่าร่วมสมัยไม่ต้องรู้อดีต และไม่ต้องเรียนรู้เรื่องราวความเป็นมาของอะไรทั้งนั้น

     สศร. จะเลือกอย่างไหน?

 

วรรณกรรม

     สศร. พิมพ์เผยแพร่เมื่อ พ.ศ. 2557 ประวัติศาสตร์ไทดำ : รากเหง้าวัฒนธรรม-สังคมไทยและเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ของ ยุกติ มุกดาวิจิตร (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์)

     เป็นกรณีตัวอย่างหนังสือดีมีคุณค่าเพียบ ด้านวรรณกรรมของกลุ่มคนตระกูลภาษาไทย-ลาว บนดินแดนสุวรรณภูมิ ตั้งแต่เวียดนาม, ลาว, พม่า และไทย

     ถ้าคนวรรณกรรมในไทยรู้จักและเข้าใจ จะเป็นพลังสร้างสรรค์ต่อวรรณกรรมร่วมสมัยอีกมากต่อไปข้างหน้า

     แต่ดูเหมือนว่าใครๆก็ชอบเด็ดดอกไม้ที่บานแล้ว สศร. พิมพ์แล้วเก็บเงียบเฉยๆในโกดังเก็บหนังสือ จนลืมไปแล้ว ไม่เคยพูดถึง

museum17-06-58 2

     เทรนด์สนุก บุกพิพิธภัณฑ์ ควรเปลี่ยนเป็น เทรนด์สนุก บุกมิวเซียม

     ในบัตร บอกคุณสมบัติของมิวเซียมต่างๆ แต่ไม่บอกสถานที่ตั้ง เหมือนให้โทร.ถามหาเอาเอง ตามยถากรรม