มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 11 มิถุนายน 2558

 

จีน-ไทย เส้นทางสายไหมทางทะเล

      เส้นทางสายไหมทางทะเล เป็นนโยบายทางเศรษฐกิจการเมืองที่จีนกำหนดใหม่ในโลกปัจจุบัน โดยสร้างภาพประวัติศาสตร์ของเจิ้งเหอ ซำปอกง เป็นสัญลักษณ์ของสันติภาพ

      แต่ความจริงมีอย่างไรในหลักฐานประวัติศาสตร์? ต้องร่วมกันศึกษาอีกมาก

      จีนแผ่อิทธิพลทางทะเลเข้าสู่ภูมิภาคอุษาคเนย์ราวพันปีมาแล้ว ตั้งแต่หลัง พ.ศ. 1500 เพื่อควบคุมเส้นทางการค้าตะวันออก-ตะวันตก จากจีนถึงอินเดีย (และตะวันออกกลาง)

      ส่งผลให้มีบ้านเมืองและรัฐน้อยใหญ่ในอุษาคเนย์ ทั้งบริเวณสุวรรณภูมิ (แผ่นดินใหญ่) และสุวรรณทวีป (หมู่เกาะ)

      กระทั่งหลัง พ.ศ. 1900 จีนสนับสนุนกษัตริย์รัฐสุพรรณภูมิ (ที่สุพรรณบุรี) ซึ่งเป็นพวกสยาม ยกไปยึดได้อยุธยา ซึ่งเป็นพวกละโว้

      แล้วแผ่อิทธิพลกว้างขวางจนชาวตะวันตกเรียกราชอาณาจักรสยาม

      นับแต่นั้นมา จีนก็กำหนดให้อยุธยาเป็น “ตลาดกลาง” ค้าขายแลกเปลี่ยนสินค้าจากจีนกับโลกตะวันตก (ตั้งแต่อินเดียออกไป)

      อยุธยาก็มั่งคั่งจากการค้ากับจีนแบบนี้ ที่เรียกสมัยหลังว่าการค้าบรรณาการ

      โดยสยามต้องยอมอ่อนน้อมต่อจีน แล้วส่งเครื่องบรรณาการ (จิ้มก้อง) ให้จีนตามกำหนด ซึ่งสยามปฏิเสธมิได้

 

พวกสยาม พูดตระกูลภาษาไทย-ลาว

      อยู่ฟากตะวันตกลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีเมืองสำคัญ คือ สุโขทัย, สุพรรณบุรี, เพชรบุรี, นครศรีธรรมราช

      พวกนี้ควบคุมเส้นทางข้ามคาบสมุทรจากทะเลจีนอ่าวไทย (มหาสมุทรแปซิฟิก) ไปทะเลอันดามัน (มหาสมุทรอินเดีย)

      จีนติดต่อใกล้ชิดกับพวกสยาม (เอกสารจีนเรียกชื่อรัฐว่า เจินหลี่ฟู) มาตั้งแต่หลัง พ.ศ. 1700

 

พวกละโว้ พูดตระกูลภาษามอญ-เขมร

      อยู่ฟากตะวันออกลุ่มน้ำเจ้าพระยา มีเมืองสำคัญคือ ละโว้ (ลพบุรี)

      เป็นเครือญาติเชื่อมโยงถึงเมืองพระนครหลวง (นครธม) ในกัมพูชา แล้วขยายจากละโว้ไปสถาปนาอยุธยา

 

จีนหนุนสยาม

      เหตุที่จีนสนับสนุนพวกสยาม มีดังนี้

  1. พวกสยามควบคุมพื้นที่คาบสมุทร เสมือนสะพานแผ่นดินเชื่อมทะเลจีนกับทะเลอันดามัน หรือตะวันออก-ตะวันตก ขนถ่ายสินค้าข้ามสมุทรได้สะดวก เช่น

      ด่านเจดีย์สามองค์ (ลุ่มน้ำแม่กลอง กาญจนบุรี), ช่องสิงขร (จ. ประจวบคีรีขันธ์), คอคอดกระ (จ. ระนอง) และบริเวณภาคใต้ของไทยทุกวันนี้

  1. ภาษาพูดของชาวสยาม เป็นอย่างเดียวกับภาษาของคนพวกหนึ่งทางตอนใต้ของจีนบริเวณกวางตุ้ง-กวางสี-ไหหลำ บรรดาขุนนางข้าราชการจีน-สยามพูดจากันรู้เรื่องสะดวก เพราะเป็นจีนจากภาคใต้

      มีนิทานหลายเรื่องแสดงลักษณะจีน-สยามเกี่ยวดองกันทางการแต่งงาน ทำให้ใกล้ชิดสนิทสนมมากขึ้น นานเข้าก็ประสมประสานเผ่าพันธุ์เป็นเครือญาติเจ๊กปนลาว