มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 15 พฤษภาคม 2558

 

เขาขยาย และประวัติศาสตร์ชัยนาท

          ผู้ว่าฯ ชัยนาท สุทธิพงษ์ จุลเจริญ จัดกิจกรรมปลูกป่าเพื่อพัฒนาและฟื้นฟูเขาขยาย ซึ่งมีสภาพเสมือน“เขาทะเลทราย” ให้ร่มเย็นเสมือน“เขาสวรรค์” ระหว่างวันอาทิตย์ที่ 17-วันจันทร์ที่ 18 พฤษภาคม 2558

          กิจกรรมมีหลายอย่าง แต่อย่างหนึ่งซึ่งสำคัญมากๆ คือ ระบบบริหารจัดการน้ำ มีหลักการและแนวทางอยู่ในเอกสารข่าว จะสรุปมาดังนี้

          ขุดคลองรอบเขาขยาย 2 ชั้น คือ ชั้นนอก ขุดตามแนวเขตพื้นที่ของราษฎรกับพื้นที่โครงการ และชั้นใน ขุดคลองรอบเชิงเขาขยาย

          จัดทำระบบส่งน้ำจากสระเก็บน้ำที่มีอยู่ ส่งไปยังลำคลองทั้งสองเส้น จากนั้นทำระบบส่งน้ำไปยังพื้นที่โดยรอบเชิงเขา และจากด้านล่างส่งขึ้นไปยังพื้นที่บนเขา ด้วยระบบสูบน้ำพลังงานแสงอาทิตย์

          พื้นที่บนเขาจัดทำเป็นลำธารและน้ำตก เพื่อให้มีน้ำหล่อเลี้ยงตลอดเวลา ส่วนน้ำจากคลองชั้นนอก ยังเป็นประโยชน์สำหรับประชาชนและพื้นที่การเกษตรบริเวณโดยรอบโครงการด้วย

 

แหล่งท่องเที่ยวรอบๆเขาขยาย

          บ้านเขาขยาย อยู่เชิงเขาขยาย (อ. เมือง) เคยเป็นที่ตั้งชุมชนเก่าแก่ของเมืองอู่ตะเภา (อยู่ริมคลองหางน้ำสาคร บ้านอู่ตะเภา ต. อู่ตะเภา อ. มโนรมย์) ยุคทวารวดี มีอายุราวหลัง พ.ศ. 1000

[เมืองอู่ตะเภา บางทีเรียกเมืองล่าง เป็นเมืองคู่กับเมืองบน ซึ่งอยู่ถัดไปทางด้านเหนือที่ อ. พยุหะคีรี จ. นครสวรรค์]

          คลองหางน้ำสาคร มีผู้รู้อธิบายว่าเป็นแม่น้ำเจ้าพระยาสายเดิม ยังมีร่องรอยเหลือไว้เป็นพยานอยู่บริเวณตะวันออก-ตะวันตกของเขาขยาย

          เขาขยาย เป็นเขาเตี้ยๆกว่าลูกอื่นในกลุ่มเขากลางทุ่งราบใกล้เคียงกัน คือ เขาท่าพระ, เขาพลอง, เขาดิน มีลำน้ำและห้วยหนองคลองบึงไหลขนาบเขาขยาย ดังนี้

          ด้านตะวันออก คือ คลองหางน้ำสาคร (และชื่อคลองต่างๆ เป็นตอนๆ แต่เป็นคลองเดียวกัน) ด้านตะวันตก คือ คลองบางพลับ, คลองยาง (และชื่อหนองน้ำอื่นๆ เป็นตอนๆ)

          คลองเหล่านี้ยังใช้การได้ดี ขณะนี้มีประโยชน์ต่อประชาชนชาวนาชาวไร่ แต่มีแนวโน้มไม่น่าวางใจถ้าไม่ดูแลรักษาอย่างเข้มงวด

ทั้งลำคลองหนองบึง และเมืองอู่ตะเภายุคทวารวดี ล้วนสนับสนุนความสำคัญของเขาขยายให้เป็นเขาสวรรค์ได้จริง แหล่งท่องเที่ยวมีทั้งหุบเขาและทุ่งราบ

 

ประวัติศาสตร์ชัยนาท

          ประวัติศาสตร์ชัยนาท ควรเป็นเรื่องราวความเป็นมาของผู้คนบรรพชนบริเวณชัยนาทนับพันๆปีมาแล้ว โดยมีพยานรองรับด้วยหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดี

ซึ่งสัมพันธ์เกี่ยวข้องกับผู้คนเผ่าพันธุ์ต่างๆบริเวณอื่นๆที่อยู่รอบๆ

          มีงานวิจัยประวัติศาสตร์ชัยนาทล่าสุดเรื่องวัดพระบรมธาตุชัยนาท และเมืองชัยนาทโบราณ โดย ผศ. ดร. ประภัสสร์ ชูวิเชียร (คณะโบราณคดี มหาวิทยาลัยศิลปากร), ดร. รุ่งโรจน์ ภิรมย์อนุกูล (คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยรามคำแหง), น.ส. เจนจิรา เบญจพงศ์ (นักค้นคว้าอิสระ) ทุนสนับสนุนโดยบริษัท มติชน จำกัด (มหาชน)

          ส่วนประวัติศาสตร์ชัยนาทที่คัดจากตำนานโยนก เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 1702 ซึ่งมีผู้เรียบเรียงอ้างไว้ในสารานุกรมวัฒนธรรมไทยภาคกลาง (เล่ม 4) ไม่มีหลักฐานใดๆรองรับทางประวัติศาสตร์โบราณคดี

          แต่เป็นความเชื่อดั้งเดิมที่พ้นสมัย สืบเนื่องจากแนวคิดเรื่องบรรพชนคนไทยมีหลักแหล่งอยู่บริเวณเทือกเขาอัลไต แล้วถูกรุกรานอพยพถอนรากถอนโคนร่นหนีลงมา ซึ่งไม่จริงอย่างนั้น ทางการจึงยกเลิกไปนานแล้วdocument.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);