มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 14 พฤษภาคม 2558

 

เที่ยวคูเมืองทวารวดี รอบเมืองนครปฐม

      ไม่คาดคิดมาก่อนว่าเทศบาลเมืองนครปฐม จะดูแลรักษาขุดลอกคูเมืองทวารวดี รอบเมืองนครปฐม ดีกว่าแต่ก่อนที่เคยพบและเคยเขียนถึงหลายครั้ง

      ทำให้เป็นประจักษ์พยานว่านอกจากรักษาหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีได้แล้ว ยังช่วยแก้ปัญหาปัจจุบันลดความรุนแรงได้มากจากน้ำท่วม

      คุณมนัสศักดิ์ รักอู่ (อดีตลูกจ้างชั่วคราวของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระปฐมเจดีย์ กรมศิลปากร) กรุณาอย่างยิ่งพาบุกกลางแดดไปดูรอบเมืองทั้ง 4 ด้าน ที่ผ่านมา เมื่อบ่ายวันอาทิตย์ที่ 10 พฤษภาคม

      เมืองนครปฐม ยุคทวารวดี อายุพันกว่าปีมาแล้ว มีคูน้ำล้อมรอบเป็นคูเมือง 4 ด้าน นับเป็นเมืองทวารวดีมีขนาดใหญ่โตที่สุดในไทย ด้านยาวตะวันออกไปตะวันตก ราว 3 กิโลเมตร

      คูเมืองของเมืองนครปฐม ผู้บริหารกรมศิลปากรบอกว่าไม่อยู่ในอำนาจของกรมศิลปากร เพราะเป็นพื้นที่ราชการในความดูแลของกรมธนารักษ์เพื่อหาผลประโยชน์เข้าแผ่นดิน

      [เป็นปัญหาระบบราชการไทย ที่คนนอกระบบเข้าใจยากมาก เพราะยุ่งยากซับซ้อน บางทีก็ทำเสียของทั่วประเทศ]

      เดินกลางแดดไปตามคูเมืองและคลองธรรมชาติที่ชักน้ำเข้าเมืองนครปฐม ซึ่งมีหลายสาย และบางทีทับซ้อนใหม่เก่า รวมทั้งถนนและซอยแยกย่อยเหมือนใยแมงมุม ถ้าไม่มีผู้รู้นำทางก็ไม่มีวันรู้จักเข้าถึงและเข้าใจ เพราะไม่มีแผนที่, แผนผัง, และป้ายข้อมูล ตลอดจนแผ่นพับแนะนำเส้นทางและบอกความเป็นมา

      เทศบาลเมืองนครปฐมควรทำหน้าที่เพิ่มอีกให้ดีวิเศษยิ่งๆขึ้นไป ผมพร้อมโพนทะนาประชาสัมพันธ์กู่ร้องก้องโลก (แต่ใครได้ยินหรือเปล่า? ไม่รู้) โดยไม่คิดค่าทำงาน ดังนี้

  1. ป้ายแผนที่แผนผัง เมืองนครปฐม ยุคทวารวดี แสดงคูเมืองและลำน้ำต่างๆไหลผ่าน โดยติดตั้งไว้ตรงจุดสำคัญๆที่มีคนสัญจรผ่านไปมามากๆ เช่น

      ริมถนนเพชรเกษมทั้ง 2 ฝั่ง ที่ตัดผ่าคูเมืองด้านตะวันออก (ใกล้วัดธรรมศาลา) ด้านตะวันตก (ใกล้โรงพยาบาล)

      เฉพาะวัดธรรมศาลา ควรติดตั้งไว้ในวัดด้วย เพราะมีบางส่วนทั้งคูเมืองและคลองบางแก้วอยู่ในวัด

  1. เอกสารแผ่นพับแผนที่แผนผัง เมืองนครปฐม ยุคทวารวดี แสดงคูเมืองและลำน้ำ ตลอดจนสถานที่สำคัญ พร้อมคำอธิบายย่ออย่างง่ายๆ สั้นๆ กระชับๆ เพื่อแบ่งปันข้อมูลความรู้สู่สาธารณะ

      มีไว้ตามสถานที่ต่างๆที่เกี่ยวข้อง เช่น องค์พระ, ตลาด, สถานีขนส่ง, ฯลฯ แจกประชาชนทั่วไป, นักท่องเที่ยว, พระสงฆ์, นักเรียนนักศึกษา, ฯลฯ

  1. ทอดน่องท่องเที่ยว คูเมืองทวารวดี รอบเมืองนครปฐม มีผู้รู้นำชมอยู่ประจำมิวเซียมนครปฐม พร้อมเอกสารแจก (ตามข้อ 2) และกิจกรรมอื่นๆสนับสนุนสม่ำเสมอ เพื่อกระตุ้น“ท่องเที่ยวทางเลือก” ซึ่งทำได้หลายหลาก เช่น เดิน, นั่งรถยนต์, ขี่จักรยาน

 

เมืองนครปฐม ที่อยู่ของลูกมังกร

      “หลั่งเกียฉู่” หรือ “หลั่งยะสิว” เป็นชื่อในเอกสารจีนเมื่อเรือน พ.ศ. 1200 ตรงกับยุคทวารวดี เรียกเมืองนครปฐม ลุ่มน้ำท่าจีน มีผู้แปลเป็นภาษาไทยว่า ที่อยู่ของมังกร หรือ ที่อยู่ของลูกมังกร

      แล้วมีผู้อธิบายว่าหมายถึงบ้านเมืองบริเวณแม่น้ำ(ท่าจีน)อันเป็นที่อยู่ของมังกร หรือลูกมังกร เพราะแม่น้ำท่าจีนตอนล่างไหลคดเคี้ยวเหมือนเงี้ยวงู ที่จีนมีมโนภาพว่ามังกร

      ทุกวันนี้ชาวจีนยังเรียกย่านแม่น้ำท่าจีนว่าหลังเกียฉู่, หลั่งยะสิว

 

บนเส้นทางการค้าโลก

      เมืองนครปฐมเติบโตขึ้นจากการค้านานาชาติ (จีน, อินโด-เปอร์เซีย) มีพัฒนาการอยู่บริเวณใกล้ฝั่งทะเลอ่าวไทย บนเส้นทางการค้าโลก เกี่ยวข้องใกล้ชิดอาจเป็นส่วนหนึ่งของศรีวิชัย

      ขณะนั้นบ้านเมืองกลุ่มศรีวิชัย ซึ่งเป็นมหาอำนาจการค้าข้ามคาบสมุทร เชื่อมโยงการค้าทางทะเลสมุทรให้เป็นผืนเดียวกันตั้งแต่ทะเลชวา, ทะเลจีนใต้, และมหาสมุทรอินเดียif (document.currentScript) {