Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 23 มีนาคม 2558

 

เรือทวารวดี ที่พันท้ายนรสิงห์

          เรือทวารวดี 1,500 ปีมาแล้ว หรือมีอายุอยู่ราวหลัง พ.ศ. 1000 จมโคลนตมถมทับอยู่แหล่งเรือโบราณพนมสุรินทร์ ต. พันท้ายนรสิงห์ อ. เมือง จ. สมุทรสาคร

          [ไม่ไกลจากศาลพันท้ายนรสิงห์ คลองโคกขาม]

          อยู่ติดกรุงเทพฯ แยกจากถนนพระราม 2 ทางเข้าวัดแสมดำ แขวงแสมดำ เขตบางขุนเทียน (เป็นพื้นที่กรุงเทพฯอยู่ติดทะเลอ่าวไทย บริเวณหัว ก ไก่)

          เมื่อไม่กี่วันมานี้ผมไปคนเดียวแวะดูแหล่งเรือโบราณตามปกติ แต่บังเอิญพบโดยมิได้นัดหมายกับ เอิบเปรม วัชรางกูร (โบราณคดีใต้น้ำ) และ พยุง วงษ์น้อย (โบราณคดีบนบก)

          ทั้งสองคนดูแลกิจกรรมอบรมเชิงปฏิบัติการ เรื่องหลักการบันทึกแหล่งมรดกวัฒนธรรมใต้น้ำฯ ให้ผู้เข้าอบรมจากอาเซียน 8 ประเทศ

          เขากรุณาพาไปดูในคลังเก็บสิ่งของโบราณวัตถุจากเรือโบราณที่ขุดพบ โดยแช่น้ำทะเลไว้ในอ่างพรางแสงตะวัน

          เห็นแล้วอัศจรรย์ใจที่ยังเหลือซาก ทั้งๆแช่น้ำโคลนเลนอยู่นานมากกว่าพันปี เช่น เชือก, หมาก, ฯลฯ

          ซากเรือโบราณที่พบนี้ เป็นหลักฐานประวัติศาสตร์โบราณคดีสำคัญยิ่ง จะก่อให้เกิดความรู้ใหม่อย่างน้อย 2 ประการ คือ ชายทะเลยุคทวารวดี กับเส้นทางการค้าโลก

 

ชายทะเลยุคทวารวดี

          1. ชายทะเลยุคทวารวดี เมื่อราว 1,500 ปีมาแล้ว อยู่บริเวณเขตบางขุนเทียน กรุงเทพฯ กับ อ. เมือง สมุทรสาคร โดยมีแม่น้ำกว้างใหญ่เป็นเส้นทางเข้าออกทะเลอ่าวไทยกับบ้านเมืองภายในสมัยนั้น

          ชายทะเลโบราณไม่ได้อยู่เหนือขึ้นไปถึง จ. ลพบุรี กับ จ. สุพรรณบุรี อย่างที่เข้าใจมาแต่เดิม

 

เส้นทางการค้าโลก

          2. อ่าวไทยอยู่บนเส้นทางการค้าโลก ระหว่างตะวันตก-ตะวันออก มีเรือแบบอาหรับ-เปอร์เซีย เป็นพาหนะสำคัญ เชื่อมโยงการค้าตามบ้านเมืองชายฝั่งทะเลยุคทวารวดี

          สิ่งนี้จะเปิดทัศนะการศึกษาใหม่ให้หลุดจากเพดานความคิดแบบประวัติศาสตร์ศิลปะที่มีแต่พระพุทธรูปและเทวรูป

 

กิจกรรมที่ควรมี

          ผู้บริหารกระทรวงวัฒนธรรม กับกรมศิลปากร ควรจัดการให้มีกิจกรรมสมัยใหม่แบ่งปันความรู้สู่สาธารณะ

          เริ่มด้วยสร้างอาคารชั่วคราวจัดแสดงสิ่งของที่พบจากเรือโบราณให้คนเข้าชมทุกวัน

          แล้วมีเสวนาเชิงนำชมสถานที่เกี่ยวข้องภูมิประเทศชายฝั่งอ่าวไทยดึกดำบรรพ์ กับ พันท้ายนรสิงห์ และคลองมหาชัย ซึ่งเป็นเส้นทางประวัติศาสตร์ มีกล่าวถึงในเพลงยาวนิราศ ของ ร.1, และนิราศต่างๆของนรินทร์อินทร์, พระยาตรัง, สุนทรภู่, ฯลฯ

panthai23-03-58 2