มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 28 ตุลาคม 2557

 

ความสะอาด เป็นวัฒนธรรม

          ของขวัญปีใหม่ กระทรวงมหาดไทยเตรียมมอบให้ประชาชน คือ ความสะอาด มีบอกในข่าวดังนี้

          ความสะอาดของไทยมีปัญหามาแต่ไหนแต่ไร แม้พัฒนาขึ้นไม่น้อย แต่ส่วนมากยังไม่สะอาด หรือสะอาดไม่สม่ำเสมอ ด้วยความคิดและการกระทำแบบราชการ คือ สะอาดเป็นครั้งคราวแบบผักชีโรยหน้า

          เรื่องนี้ไม่มีวันจบสิ้น นินทาได้ตลอดกาลจนชาชินแล้วเบื่อหน่ายไปเอง

          ความสะอาดเป็นวัฒนธรรม นี่เป็นสิ่งที่ครูบาอาจารย์ผู้หลักผู้ใหญ่บอกไว้นานมากแล้ว จนจำไม่ได้ว่าใครบอก? ที่ไหน? เมื่อไร?

          แต่ไทยมองอย่างจำกัด จึงเห็นวัฒนธรรมทางการแบบ“จริตดก”แค่ดนตรีไทย, นาฏศิลป์ไทย, ชุดไทย, เรือนไทย, ฯลฯ

          ไม่เคยมีความคิดว่าความสะอาดก็เป็นวัฒนธรรมที่ไทยต้องมีในชีวิตประจำวัน

          เมืองโบราณหลายเมืองที่นักโบราณคดีทางการจ้างนักโบราณคดีรับเหมาขุดแต่งอย่างดี มีคูน้ำกำแพงดินล้อมรอบเป็นวงๆ แต่ขยะเต็มเมืองด้วย

          ไม่ต้องประหลาดใจ เพราะเป็นที่รู้กันมาตั้งแต่ยุคไหนต่อไหนแล้ว ว่าวัดในไทยสกปรกรกรุงรัง พอๆกับบ้านในซอยมีขี้หมาเลอะเทอะทั่วไป

          สิ่งก่อสร้างในวัดจำนวนมากต้องใช้เงินลงทุนเป็นล้านขึ้นไป โดยเฉพาะอย่างยิ่งเมรุเผาศพกับศาลาสวด แต่ดูไม่สะอาด และไม่ปลอดโปร่ง

          มีวัดไม่น้อยสร้างทุกอย่างให้แน่นวัด แทบไม่มีที่หายใจ เพราะสร้างโดยไม่คำนึงถึงผัง นึกอยากสร้างที่ว่างตรงไหนก็ยัดลงไป เรียกพวกนี้ว่า“สถาปนึก”

          บางวัดหาทางเข้าออกไม่ได้ ต้องลอดตรงโน้น ลัดตรงนี้ วนเป็นเขาวงกต ซึ่งเห็นมากในย่านพระราม 2

          กฎหมายอย่างเดียวเอาไม่อยู่ ต้องควบคู่ด้วยวัฒนธรรมจิตสาธารณะ (หรือจะเรียกจิตอาสาก็ตามใจ แต่ผมไม่ชอบเรียก) ที่ต้องสร้างกิจกรรมตลอดกาล เช่นเดียวกับวินัยจราจร และอื่นๆ

          แต่รัฐราชการไม่เข้าใจ เพราะฝักใฝ่เฉพาะวัฒนธรรมจริตดกd.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);