มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพฤหัสบดีที่ 16 ตุลาคม  2557

 

เสรีภาพทางวิชาการ ไม่จำกัดแค่อาจารย์มหาวิทยาลัย

          “ไม่อยากอยู่บนสวรรค์ เพราะบนสวรรค์ไม่มีเสรีภาพ มีแต่คนดี”,

          “ถ้าอยู่กับคนดีอย่างเดียวไม่มีเสรีภาพ”

          อ. ธเนศ อาภรณ์สุวรรณ (อดีตคณบดี คณะศิลปศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์) อ้างคำของกวีเยอรมัน บอกที่ประชุมเรื่องเสรีภาพทางวิชาการฯ กับความเป็นเลิศของมหาวิทยาลัย ที่ ม.ธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ เมื่อวันเสาร์ที่ 11 ตุลาคม (มติชน วันอาทิตย์ที่ 12 ตุลาคม 2557 หน้า 2)

          คนดี นอกจากปฏิเสธเสรีภาพของคนอื่นแล้ว ยังกีดกันคนไม่เป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย ต้องไม่มีเสรีภาพทางวิชาการด้วย นักเรียนนักศึกษาไม่ควรอ่านและไม่ควรอ้างอิงงานค้นคว้าที่ทำโดยผู้ไม่เป็นอาจารย์มหาวิทยาลัย

          “คนที่เป็นเจ้าของเสรีภาพทางวิชาการ ไม่น่าจะผูกขาดเฉพาะคนในมหาวิทยาลัยเท่านั้น”,

          “ใครก็ตามที่มีอำนาจแสวงหาสิ่งดีที่สุด ก็มีเสรีภาพทางวิชาการได้”

          อ. จันทจิรา เอี่ยมมยุรา (คณะนิติศาสตร์ ม.ธรรมศาสตร์) บอกที่ประชุมเรื่องเสรีภาพทางวิชาการฯ แล้วบอกอีกว่า

          “เสรีภาพคือการตั้งข้อสมมุติฐานของตัวเอง ไปจนถึงการเผยแพร่” เพื่อเผื่อแผ่แบ่งปันสู่สาธารณะ

          แต่อาจารย์มหาวิทยาลัยจำพวกคนดี ล้วนมีความสามารถพิเศษทางการท่องจำตำราทุกตัวอักษรของนักปราชญ์ยุคอาณานิคม โดยไม่ต้องการเสรีภาพตั้งข้อสมมุติฐานของตัวเอง (เพราะคิดเองไม่เป็น) และปฏิเสธการแบ่งปันเผยแพร่สู่สาธารณะ

          เพราะสาธารณะ ไม่ควรมีความรู้อย่างอื่นนอกเหนือจากที่คนดีบอกให้รู้

          “เสรีภาพทางวิชาการ ไม่ใช่เป็นเพียงหลักประกันของการประกอบอาชีพนักวิชาการ” แต่ “ยังหมายถึงการให้หลักประกันว่าใครก็สามารถเป็นนักวิชาการได้ และมีเสรีภาพในการแสดงออก (กับ) เสรีภาพในการให้ความเห็นได้”

          อ. ยุกติ มุกดาวิจิตร (คณะสังคมวิทยาและมานุษยวิทยา ม.ธรรมศาสตร์) บอกในบทความเรื่องเสรีภาพทางวิชาการกับสังคม (พิมพ์ในมติชน ฉบับวันจันทร์ที่ 13 ตุลาคม 2557 หน้า 21) แล้วบอกต่อไปอีกว่า สังคมแบบนั้นจึงเป็นสังคมเปิด เป็นสังคมที่ประชาชนมีอำนาจแสดงออกได้อย่างเสรีในขอบเขตของกฎหมายที่ชอบธรรม

          “เสรีภาพทางวิชาการเป็นเสรีภาพของทั้งสังคม เสรีภาพทางวิชาการจึงสำคัญต่อสังคมทั้งสังคม ไม่ใช่เพียงเพื่อให้นักวิชาการสามารถแสดงความเห็นต่อสาธารณะได้เท่านั้น”

          แต่เรื่องอย่างนี้ คนดีมักไม่เข้าใจ