มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 3 ตุลาคม 2557

 

ต้องตรวจสอบได้ โดยเปิดเผย

           ระบอบ, ระบบ, ระเบียบ ในไทยมีพร้อมหมดทุกอย่าง โดยตราไว้เป็นลายลักษณ์อักษร เช่น มีระบอบประชาธิปไตย, มีระบบราชการ, มีระเบียบทางราชการของแต่ละกระทรวง ทบวง กรม กอง

           แต่ไม่ได้หมายความว่าทุกอย่างปฏิบัติเคร่งครัดตามลายลักษณ์อักษรที่ตราไว้นั้น  (เหมือนที่ข้าราชการทั่วไปชอบอ้างเอาตัวรอด) โดยไม่มีช่องให้เลี่ยงเป็นอย่างอื่นในทางมิชอบ

           เพราะแท้จริงไม่เป็นตามนั้นเสมอไป จึงมีประจักษ์พยานชัดอยู่แล้วว่าระบอบถูกล้ม, ระบบถูกบิดเบือน, ระเบียบถูกหลบและเลี่ยงทุกเรื่อง แล้วมีคอร์รัปชั่นมากจนเป็นที่รับรู้ทั่วโลก คนทั่วไปจึงไม่วางใจราชการ

           ด้วยเหตุนี้เอง ประเทศที่ก้าวหน้าในสากลโลกต้องมีการตรวจสอบอย่างแข็งแรงต่อระบบระเบียบนั้นๆ เพื่อให้ดำรงอยู่อย่างน่าเชื่อถือและไว้วางใจ

           การตรวจสอบ ต้องทำโดยเปิดเผยจากผู้รู้ผู้เชี่ยวชาญทั้งภายในและภายนอก (ซึ่งเป็นอิสระจากการครอบงำของระบบราชการหรือผู้มีอิทธิพลทางร้าย)

           ราชการกรมศิลปากร โดยเฉพาะพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หลีกเลี่ยงการตรวจสอบจากสาธารณะมาตลอด ด้วยข้ออ้างว่ามีระเบียบดีอยู่แล้ว และยังอ้างความมั่นคงปลอดภัย (ในความลับส่วนตัวของใครก็ไม่รู้) เสมือนแดนสนธยา จึงมีปัญหาลึกลับซับซ้อนซ่อนเงื่อนมาก (ตามที่เป็นข่าวต่อเนื่องในมติชนหลายวัน)

           ทางแก้ไข คือต้องลด ละ เลิก สร้างภาพยกตนเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่คนภายนอกแตะต้องมิได้ แล้วเปิดให้สาธารณะเข้าตรวจสอบเพื่อความโปร่งใสได้ทุกเรื่อง ถึงจะเป็นที่ไว้วางใจของสาธารณชน ดังที่ อ. นิธิ เอียวศรีวงศ์ แนะนำไว้ในมติชน (ฉบับวันอังคารที่ 30 กันยายน 2557 หน้า 1)

 

มิวเซียมลพบุรี ที่ยังไม่มี

           พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ วังนารายณ์ จ. ลพบุรี จัดแสดงโบราณศิลปวัตถุด้วยเฟอร์นิเจอร์สวยงามหรูหราเป็นเลิศ เช่น พระพุทธรูป, เทวรูป, เครื่องมือเครื่องใช้และเครื่องประดับคนชั้นสูง ฯลฯ

           ภัณฑารักษ์บางคนของทางการ บอกว่าเป็นงานจัดแสดงสวยงามดีที่สุดแห่งหนึ่งของไทย ตรงนี้เป็นเรื่องรสนิยมความชอบของแต่ละคน จะเหมารวมไม่ได้ว่าทุกคนต้องเห็นด้วยตามความคิดของคนนั้น

           ในทางสากลแล้ว การจัดแสดงมิวเซียมต้องให้ความสำคัญทั้งเนื้อหาและรูปแบบ ถ้าต้องเลือกก็เลือกเนื้อหามาก่อนรูปแบบ

           เพราะมิวเซียมเป็นแหล่งเรียนรู้ ไม่ใช่แหล่งแสดงงานออกแบบเฟอร์นิเจอร์ (เว้นเสียแต่จะเลี่ยงอย่างขุ่นๆว่าเป็นพิพิธภัณฑ์ประวัติศาสตร์ศิลปะ ซึ่งถ้าอยากเป็นอย่างนั้นจริง ก็ไม่ควรอ้างว่าจัดแสดงเรื่องราวความรู้เกี่ยวกับลพบุรี)

           พิพิธภัณฑ์ที่ลพบุรี ไม่มีเนื้อหาบอกความเป็นมาของ จ. ลพบุรี ที่มีพัฒนาการไม่น้อยกว่า 3,000 ปีมาแล้ว และเป็นศูนย์กลางของรัฐใหญ่ที่เป็นบรรพชนของกรุงศรีอยุธยา (ถ้าจะมีบอกบ้างก็ถูกสร้างใหม่หมดแล้ว ไม่เหลือซากความจริง)

           กษัตริย์ละโว้ที่ลพบุรีเป็นขอม พูดภาษาเขมร เครือญาติใกล้ชิดกษัตริย์เขมรที่นครวัด-นครธม จนถึงลุ่มน้ำมูล-ชี กับลุ่มน้ำโขง เป็นบรรพชนกษัตริย์ราชวงศ์รามาธิบดีที่สถาปนากรุงศรีอยุธยา

           แต่เรื่องเหล่านี้ไม่มีจัดแสดงในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติที่ลพบุรี ด้วยเหตุนี้ จ. ลพบุรี ควรมีมิวเซียมอย่างน้อย 2 แห่ง (เคยเขียนบอกหลายหนแล้ว) คือ

           1. มิวเซียมวังนารายณ์ จัดแสดงเรื่องพระนารายณ์ฯยุคอยุธยา ที่ประทับอยู่วังนี้ กับเรื่อง ร.4 ยุครัตนโกสินทร์ ที่ทรงสร้างใหม่บนที่เดิมของพระนารายณ์ฯ

           2. มิวเซียมลพบุรี จัดแสดงพัฒนาการความเป็นมาของพื้นที่ลุ่มน้ำลพบุรี-ป่าสัก ฟากตะวันออกแม่น้ำเจ้าพระยา จนเป็นบ้านเมืองและรัฐละโว้สืบถึงกรุงศรีอยุธยา, ราชอาณาจักรสยาม, กระทั่งเป็นประเทศไทยif (document.currentScript) {