มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 15 สิงหาคม 2557

 

ตีเกราะเคาะไม้ หนังใหญ่วัดขนอน

         หนังใหญ่วัดขนอน (อ. โพธาราม จ. ราชบุรี) มีโกร่งใช้ตีประโคมอยู่ข้างในโรง เพราะข้างหน้าตั้งวงปี่พาทย์ ไม่มีที่พอวางโกร่ง ผมเคยเขียนแล้วเมื่อวันพฤหัสบดี (7 สิงหาคม 2557) ที่ผ่านมา

         ถ้าขยับขยายเวทีให้โกร่งมาวางหน้าวงปี่พาทย์ได้ โดยคนดูเห็นนักเรียนหญิงชายตีโกร่งหลายคนพร้อมกัน จะเพิ่มรสชาติดูหนังใหญ่สนุกตื่นเต้นกว่าเดิม

         อาจเพิ่มเกราะมาตีร่วมก็ได้พร้อมกรับ แล้วเปิดช่องคนดูมีส่วนร่วมวงตีโกร่ง เกราะ กรับ ตามจังหวะ จะดีมากๆ แล้วดึงดูดให้คนดูหนังใหญ่มากขึ้น สนุกมากขึ้น

เครื่องดนตรีในวัฒนธรรมไม้ไผ่ (ลายเส้นจากหนังสือเครื่องดนตรีไทย ของ ธนิต อยู่โพธิ์ กรมศิลปากร พิมพ์ครั้งที่สอง พ.ศ. 2510)

         โกร่ง เป็นชื่อเรียกลำไม้ไผ่ เครื่องตีประโคมสัญลักษณ์ของหนังใหญ่มาแต่ดั้งเดิมดึกดำบรรพ์

         ยาวประมาณวาหนึ่ง (ขนาดกางแขนสุดสองข้าง) หรือสองวา แล้วปาดปล้องไผ่ให้เว้าบางแห่งเพื่อเกิดเสียงก้องเมื่อไม้ตีกระทบ

         ใช้ตีจังหวะประกอบหนังใหญ่, โขน, ละคร โดยเฉพาะปี่พาทย์ประโคมเพลงหน้าพาทย์ ตอนตรวจพลยกทัพที่ต้องการคึกคักฮึกเหิมห้าวหาญ

         ในชุมชนหมู่บ้านแต่ก่อนตีโกร่งเกราะเคาะไม้เล่นสงกรานต์ (หรือเทศกาลสนุกสนานอื่นๆ) เมื่อร้องเชิญผี (ทรงเจ้า เข้าผี) รำแม่สี

         ไม้ไผ่ใช้ทำเครื่องตีประโคมอย่างอื่นได้อีก มีชื่อเรียกอย่างน้อย 3 ชื่อ คือ โกร่ง, เกราะ, กรับ

         โกร่งใช้ไม้ไผ่ทั้งลำ, เกราะใช้ไม้ไผ่ปล้องเดียว, กรับ ใช้ไม้ไผ่ผ่าซีก (ไม้ไผ่ปล้องเดียว เรียกกระบอกไผ่ และไม้ไผ่ผ่าซีก จะมีพัฒนาการเป็นระนาด)

         ทั้งหมดนี้เป็นที่มาของคำคล้องจองว่า“ตีเกราะเคาะไม้”

         โกร่ง, เกราะ, กรับ ทำเป็นของที่ระลึกขายได้ ใส่กล่องหีบห่อมีดีไซน์ พร้อมคำอธิบายย่อสั้นที่สุด แปลเป็นหลายภาษา จะยิ่งวิเศษ ว่า ตีเกราะเคาะไม้ หนังใหญ่วัดขนอน} else {} else {