Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันศุกร์ที่ 4 กรกฎาคม 2557

 

สังคมไทย วินิจฉัยมนุษย์ป้า

          เพิ่งเขียนถึงมนุษย์ป้าไปหยกๆ เมื่อได้อ่านจากมติชนสุดสัปดาห์

          คราวนี้อ่านในบทนำจากข่าวสด (ฉบับวันอังคารที่ 1 กรกฎาคม 2557 หน้า 2) มีแนวคิดเพิ่มเติมแตกกว้างออกไปอีก จะขอสรุปโดยประมวลจากที่ต่างๆมาบอกกล่าวไว้ด้วย ดังนี้

          มนุษย์ป้า หมายถึง กลุ่มคนที่ไม่ปรับตัวเพื่ออยู่ร่วมกันในสังคม ซึ่งจะพบทั่วไปในชีวิตประจำวันของสังคมเมือง

          เช่น มุ่งประโยชน์เฉพาะตนโดยไม่เคารพกฎระเบียบของการอยู่ร่วมกัน, รักษาสิทธิของตนเอง แต่ไม่เคารพสิทธิของคนอื่น, ไม่เข้าแถวต่อคิว, ไม่เกรงใจ, มักแย่งชิงเอาชนะอย่างไม่ชอบธรรม, ฯลฯ

          ในอีกด้านหนึ่ง มนุษย์ป้าเป็นผลผลิตของโครงสร้างอำนาจไม่เป็นธรรม หรือเศรษฐกิจการเมืองแบบเอารัดเอาเปรียบ, น้ำขึ้นให้รีบตัก, ปลาใหญ่กินปลาเล็ก, มือใครยาวสาวได้สาวเอา, ฯลฯ

          ปฏิกิริยาที่มีต่อมนุษย์ป้า สะท้อนสังคมไทยมองปัญหาของคนในทางพฤติกรรมส่วนบุคคล โดยไม่เหมารวมเชื้อชาติเผ่าพันธุ์ หรือชาติตระกูล

          แสดงว่าสังคมไทยให้ความสำคัญต่อความเท่าเทียมและเสมอภาคตามระบอบประชาธิปไตย และต่อการเคารพกฎเกณฑ์มารยาททางสังคมที่เป็นสากล มากกว่าลักษณะความเป็นผู้น้อย ผู้ใหญ่

          ในทัศนะของชาวญี่ปุ่น ที่ให้ความเคารพในกฎกติกามารยาทโดยไม่แซงคิว เห็นว่ามนุษย์ป้าเป็นคนไร้คุณค่า

 

มารยาทไทย ไม่เท่าเทียม

          ทางการไทยควรให้ความสำคัญต่อวัฒนธรรมความเสมอภาคในระบอบประชาธิปไตย โดยไม่สนับสนุนพฤติกรรมแบบมนุษย์ป้า มากกว่าฟูมฟายฟื้นฟูมารยาทไทยของคนชั้นสูง

          กระทรวงวัฒนธรรม มีโครงการถ่ายทอดมารยาทไทยสู่เด็กและเยาวชนทั่วประเทศ โดยทำเป็นสื่อการเรียนการสอนส่งไปยังโรงเรียนต่างๆอย่างต่อเนื่อง เพื่อสร้างภูมิคุ้มกันให้เด็กและเยาวชนไทย (ไทยรัฐ ฉบับวันจันทร์ที่ 30 มิถุนายน 2557 หน้า 12)

          มารยาทไทยเป็นส่วนหนึ่งของวัฒนธรรมไทย เพิ่งกำหนดให้มีในสมัยเมื่อไม่นานมานี้ ครูบาอาจารย์เคยอธิบายโดยสรุปว่า

          1.วัฒนธรรมไทย(หรือความเป็นไทย)ไม่มีอยู่จริง แต่เป็นสิ่งถูกสร้างขึ้น หรือเสกสรรปั้นแต่งขึ้น ให้ตรงตามอุดมคติของคนชั้นสูง แล้วยัดเยียดให้คนทั่วไปเชื่อว่าความเป็นไทยมีอยู่จริง

          หากมีปรากฏการณ์ใดขัดต่อความเป็นไทย (ที่เสกสรรปั้นแต่งไว้แล้ว) ก็ต้องถือว่าเป็นความเบี่ยงเบน, ความเสื่อมโทรม, หนักสุดคือเป็นอาชญากรรม

          2.เนื้อหาให้ยอมจำนน คือการกล่อมเกลาจนถึงบังคับให้ยอมจำนนต่อความไม่เท่าเทียมหรือโครงสร้างอำนาจที่เป็นอยู่ซึ่งตกค้างจากความเชื่อผี, พราหมณ์, พุทธ เช่น รู้จักที่ต่ำ-ที่สูง, กราบไหว้, ภาษาสุภาพ, ฯลฯ

          ถ้ายิ่งฟื้นฟูมารยาทไทย ก็เท่ากับเปิดช่องให้มีมนุษย์ป้าเต็มเมือง จนเต็มประเทศ แล้วเราจะอยู่ร่วมกันอย่างเท่าเทียมได้ยังไง?document.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);