มติชนรายวัน ฉบับประจำวันพุธที่ 18 มิถุนายน 2557

 

พิพิธภัณฑ์ในไทย กับ มิวเซียมในโลก

          พิพิธภัณฑ์ คือที่เก็บของเก่าเพื่ออดีต แต่มิวเซียม คือที่จัดแสดงอดีตและปัจจุบันเพื่ออนาคต (ไม่มีใครบอกหรอก ผมบอกเองคนเดียว)

          พิพิธภัณฑ์ในไทย คือที่เก็บของเก่าของคนชั้นสูงในอดีต เพื่อความภาคภูมิใจแล้วฟูมฟายอดีต ส่วนกิจกรรมแบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารความรู้แก่สามัญชนคนทั่วไป เป็นด้านรอง หรือหลายแห่งไม่ทำเลยก็มี

          ส่งผลให้สังคมไทยเป็นอย่างไร? ย่อมรู้เช่นเห็นชัดแก่ตาและใจของคนทุกคนขณะนี้

          มิวเซียมในโลก มีขึ้นเพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ แล้วทำหน้าที่แบ่งปันเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารความรู้ โดยมีทั้งของเก่าและของใหม่ที่เก็บสะสมไว้ ใช้ประกอบการจัดแสดงความรู้ให้ดูง่ายแล้วเข้าใจง่าย

          ประเทศก้าวหน้าทางเทคโนโลยี เช่น อเมริกา, ยุโรป, ญี่ปุ่น, จีน, สิงคโปร์, ฯลฯ พัฒนามิวเซียมด้วยศาสตร์และศิลป์ชั้นสูง เพื่อเป็นเครื่องมือยกระดับและพัฒนาคนในสังคม เสมือนการศึกษาทางเลือกตามอัธยาศัยตลอดชีวิตให้รู้เท่าทันโลกและชีวิต

          คนในสังคมเมื่อมีคุณภาพ ย่อมสร้างสรรค์สังคมทุกด้านมีคุณภาพยิ่งๆขึ้นไปด้วย

          พิพิธภัณฑ์ในไทย ควรพัฒนาและปรับปรุงตัวเองให้เข้าสู่ระดับมิวเซียมในโลก

          แล้วใช้งานแบ่งปันเผยแพร่ความรู้ประวัติศาสตร์สังคม ทั้งของไทยและอาเซียน (ซึ่งมีที่มาร่วมกัน) แทนประวัติศาสตร์ชาตินิยมคลั่งชาติที่กำลังสอพลอระเบ็งเซ็งแซ่

 

“เที่ยวให้รู้ ดูให้คุ้ม” พิพิธภัณฑ์ 20 แห่ง ใน กทม.

          มีผู้บริหารระดับสูงของ สพร. (สถาบันพิพิธภัณฑ์การเรียนรู้แห่งชาติ) บอกว่า พิพิธภัณฑ์คือภาพสะท้อนมาตรฐานการพัฒนาประเทศ ด้วยการเชื่อมโยงอดีตสู่ปัจจุบัน โดยประเทศที่พัฒนาแล้วจะใช้พิพิธภัณฑ์เป็นเครื่องมือยกระดับและพัฒนาคนในสังคม

          แต่ปัจจุบันสถิติคนเข้าเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ในไทยลดน้อยบางตาลง ทั้งที่พิพิธภัณฑ์หรือแหล่งเรียนรู้บางแห่งมีความน่าสนใจ

          สพร.  จึงจัดกิจกรรม “มิวพาส เทศกาลเที่ยวพิพิธภัณฑ์” ขึ้น เพื่อกระตุ้นและปลูกฝังค่านิยมการท่องเที่ยวเชิงความรู้ให้คนไทยรุ่นใหม่ และเชิญชวนให้นักท่องเที่ยวต่างชาติ หันมาท่องเที่ยวพิพิธภัณฑ์กันมากขึ้น ภายใต้คอนเซ็ปต์ “เที่ยวให้รู้ ดูให้คุ้ม”

          “คนไทยเข้าห้าง ฝรั่งเข้ามิวเซียม” แสดงลักษณะแตกต่างทางวัฒนธรรมที่เป็นจริง ทั้งในอดีตและปัจจุบัน

          ดังนั้น สพร. คงไม่จำเป็นต้องเสียเวลาและงบฯเชิญชวนนักท่องเที่ยวต่างชาติประเภทฝรั่งยุโรปอเมริกาให้เข้ามิวเซียม เพราะเขาอยากเข้าอยู่แล้ว

          สมุนไพรไทย, มวยไทย, ช้างไทย ที่ผู้บริหารระดับสูงลิ่วของ สพร. ส่งข่าวแจกไปทั่ว ว่า “มรดกล้ำค่าที่สะท้อนความเป็นไทย” แท้จริงเป็นวัฒนธรรมร่วมของอาเซียน

          ความเป็นไทย (หรือวัฒนธรรมไทย) ไม่มีอยู่จริง แต่เป็นสิ่งถูกสร้างขึ้นหรือเสกสรรปั้นแต่งขึ้น ให้ตรงตามอุดมคติของคนชั้นสูง แล้วยัดเยียดให้คนทั่วไปเชื่อว่าความเป็นไทยมีจริง

          มิวเซียมสยาม มีขึ้นเพื่อเสนอเนื้อหาแนวทางก้าวหน้า ต่างจากพิพิธภัณฑ์แห่งชาติที่ถอยหลังเข้าคลอง

          ถ้ารู้จักความเป็นไทยดังข่าวแจกสื่อ ก็เท่ากับมิวเซียมสยามกำลังถอยหลังเข้าคลองตามพิพิธภัณฑ์แห่งชาติไปติดๆif (document.currentScript) { }