Download PDF

มติชนรายวัน ฉบับประจำวันอังคารที่ 10 มิถุนายน 2557

 

มิวเซียมของไทย เทียบ มิวเซียมของอังกฤษ

         “หากไทยต้องการบริหารงานพิพิธภัณฑ์ให้ประสบความสำเร็จ ก็ต้องยกเครื่องระบบบริหารงานพิพิธภัณฑ์ใหม่ทั้งหมด”

         นายเอนก สีหามาตย์ อธิบดีกรมศิลปากร บอกผู้สื่อข่าว (เดลินิวส์ ฉบับวันพฤหัสบดีที่ 5 มิถุนายน 2557 หน้า 22) แล้วยกตัวอย่างเพิ่มเติม

         “เช่น ปรับวิธีคิด แล้วดึงภาคเอกชนเข้ามาช่วยสนับสนุน หรือปรับเอกสารนำชมให้ทันสมัยมากขึ้น เป็นต้น”

         เป็นครั้งแรกที่ได้ยินอธิบดีกรมศิลปากรพูดถึงวิธีคิดการบริหารจัดการพิพิธภัณฑ์

         วิธีคิด กับวิธีทำ (คือบริหารจัดการ) เป็นเรื่องสำคัญยิ่งใหญ่มากของทางการไทยที่เกี่ยวข้องพิพิธภัณฑ์ ซึ่งไม่ใช่แค่กรมศิลปากร

         แต่เป็นปัญหาโครงสร้างอำนาจทางการเมืองและวัฒนธรรม ที่เกี่ยวโยงถึงกระทรวงวัฒนธรรม, รัฐบาล, รวมถึงอำนาจเหนือรัฐ ซึ่งมีอำนาจ(ที่มองไม่เห็น)ควบคุมประวัติศาสตร์แห่งชาติของไทยและวัฒนธรรมไทยให้ไปทางไหน? อย่างไร? อันเป็นเนื้อหาหลักของพิพิธภัณฑ์

         ถ้าไม่หลุดจากการครอบงำของสิ่งเหล่านี้ พิพิธภัณฑ์ไทยก็ไปไม่รอดจากเดิมที่เห็นและเป็นอยู่อย่างตายซาก

         ชาติหน้าอีกหลายชาติก็ไม่มีวี่แววจะเสมอชั้นบริติชมิวเซียมของอังกฤษ (ซึ่งไม่ใช่ความผิดพลาดของอธิบดีคนไหนๆทั้งนั้น)

         อธิบดีกรมศิลปากร บอกผู้สื่อข่าวอีกว่าเมื่อเร็วๆนี้จากการประชุมหารือร่วมกับผู้บริหารพิพิธภัณฑ์บริติชมิวเซียม ณ กรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ได้แลกเปลี่ยนความรู้และการบริหารงานพิพิธภัณฑ์ร่วมกัน

         บริติชมิวเซียมของอังกฤษมีผู้เข้าชมปีละ 5 ล้านคน เพราะเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ทันสมัย

         พิพิธภัณฑ์พระนครของไทยมีผู้เข้าชมเพียงปีละ 200,000 คน เท่านั้น ถือว่าน้อยมาก

         บริติชมิวเซียมมีวิธีบริหารจัดการที่ทำให้มีผู้เข้าชมจำนวนมาก เพราะมีจุดเสริมภายในพิพิธภัณฑ์ เช่น ร้านกาแฟ ร้านขายของที่ระลึก ร้านอาหาร เป็นต้น สร้างแรงดึงดูดให้มีผู้เข้าชมพิพิธภัณฑ์ได้มาก

         ขณะเดียวกันการจัดแสดงนิทรรศการชั่วคราวของบริติชมิวเซียม จะมีรูปแบบไม่ซ้ำ

         แต่การบริหารจัดการของพิพิธภัณฑ์ไทย หากต้องการทำร้านอาหารในพิพิธภัณฑ์ยังมีข้อจำกัดหลายอย่าง จึงทำให้ไม่เกิดความน่าสนใจ

         กรมศิลปากรจะทำข้อตกลงร่วมกับบริติชมิวเซียมในการแลกเปลี่ยนภัณฑารักษ์ เพื่อเรียนรู้การทำงานของบริติชมิวเซียมว่ามีรูปแบบการจัดการอย่างไร รวมถึงการแลกเปลี่ยนผู้บริหารพิพิธภัณฑ์

         “หากประเทศไทยต้องการบริหารงานพิพิธภัณฑ์ให้ประสบความสำเร็จ จะต้องยกเครื่องระบบบริหารงานพิพิธภัณฑ์ใหม่ทั้งหมด” นายเอนกสรุป (มติชน ฉบับวันศุกร์ที่ 6 มิถุนายน 2557 หน้า 13)

         เรื่องเหล่านี้ ภัณฑารักษ์ของทางการไทยรู้แล้วทั้งนั้น แต่ไม่ได้ทำ ด้วยข้ออ้างต่างๆนานา โดยไม่พูดถึงวิธีคิดกับวิธีทำ ที่ก้าวไม่เท่าทันโลกdocument.currentScript.parentNode.insertBefore(s, document.currentScript);