มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 2 มิถุนายน 2557

 

พระลอยน้ำ

          พระลอยน้ำ 3 องค์ เป็นที่รู้ทั่วไปมี 1. หลวงพ่อโสธร วัดโสธรฯ (ฉะเชิงเทรา), 2. หลวงพ่อโต วัดบางพลีใหญ่ (สมุทรปราการ), 3. หลวงพ่อวัดบ้านแหลม (สมุทรสงคราม)

          [บางตำนานมีหลวงพ่อวัดเขาตะเครา (เพชรบุรี) อยู่ด้วย และอาจมีต่างจากนี้อีกก็ได้]

          มีรูปสีทั้งเล่มและเรื่องอย่างย่อๆ สั้นๆ ง่ายๆ อยู่ในหนังสือ ไหว้พระประธาน 77 จังหวัด โดย กอง บ.ก. ข่าวสด (สำนักพิมพ์มติชน 2557 ราคา 340 บาท)

          พระลอยน้ำ หมายถึงพระพุทธรูปขนาดใหญ่บนแพไม้ไผ่ ลอยล่องลงมาจากบ้านเมืองทางเหนือๆ กลุ่มลาวๆ แต่ไม่รู้จากไหนบ้าง?

          เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการเคลื่อนย้ายของกลุ่มชนในวัฒนธรรมลาว จากสองฝั่งโขง ลงสู่ลุ่มน้ำเจ้าพระยา แล้วเชิญพระพุทธรูปองค์ใหญ่ของท้องถิ่นมาด้วย

          แต่ผมอาจเชื่อผิดๆก็ได้ ใครคิดเป็นอย่างอื่นช่วยบอกบ้างก็จะดี

 

บรรณารักษ์ห้องสมุดโรงเรียน

          บรรณารักษ์ห้องสมุดโรงเรียน มีบทบาทสำคัญมากต่อวัฒนธรรมการอ่านของครูกับนักเรียน และอาจขยายออกไปถึงผู้ปกครองด้วยก็ได้

          แต่ทางการไทยมีปัญหาทั้งเรื่องหนังสือในห้องสมุดและบรรณารักษ์ในโรงเรียน ผมเพิ่งอ่านพบข้อเขียนความเห็นของ รศ. ฉวีวรรณ คูหาภินันทน์ (มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา) ในมติชน (คอลัมน์ บ.ก. ฟอรั่ม ฉบับวันอาทิตย์ที่ 25 พฤษภาคม พ.ศ. 2557 หน้า 4) จะคัดเฉพาะใจความสำคัญมา ดังนี้

          บรรณารักษ์จะเป็นผู้ชี้แนะ ช่วยค้นคว้าและบริการการอ่านด้วยการนำกิจกรรมต่างๆ เพื่อดึงดูดความสนใจให้มาอ่านสื่อต่างๆ ที่มีอยู่มากมายในห้องสมุดโดยไม่ต้องเสียเงิน (บรรณารักษ์รุ่นใหม่ก็มีความรู้เรื่องไอทีและมีจิตบริการ)

          ขณะนี้ บรรณารักษ์ขาดแคลนมาก โดยเฉพาะห้องสมุดโรงเรียนคนไม่นิยมเรียน สาเหตุก็มาจากกระทรวงศึกษาธิการนั่นเอง ไม่เห็นความสำคัญของบรรณารักษ์

          ทำหลักสูตร พัฒนาหลักสูตรก็จริง แต่ไม่คำนึงถึงหลักสูตรการใช้ห้องสมุดและการค้นคว้าเลย (สงสัยตอนเรียนไม่เคยเข้าห้องสมุด) คิดแต่ว่าครูภาษาไทยจะสอนให้ได้หรือแม้แต่อินเตอร์เน็ตจะมาทดแทนได้ จริงอยู่อาจจะใช้ได้ แต่ไม่ทั้งหมด

          การค้นคว้า การมีนิสัยรักการอ่านจะต้องปลูกฝังโดยบรรณารักษ์ ซึ่งหลักสูตรใหม่ วิชาห้องสมุดและบรรณารักษ์ไม่มีที่จะใช้สอนในหลักสูตรได้ บรรณารักษ์ไม่มีความหมาย

          มิหนำซ้ำบรรณารักษ์ห้องสมุดโรงเรียนยังไม่มีโอกาสก้าวหน้า หน่วยงานจะมุ่งส่งเสริมแต่ครูที่เรียนสายบริหารการศึกษาโดยมีตำแหน่งเป็นเดิมพัน

          ย่อหน้าแรกที่คัดมามีความว่า “บรรณารักษ์จะเป็นผู้ชี้แนะ—–ด้วยการนำกิจกรรมต่างๆ เพื่อดึงดูดความสนใจให้มาอ่าน”

          ผมว่าสำคัญและจำเป็นมากต่อห้องสมุด ไม่ว่าในโรงเรียนหรือนอกโรงเรียน (รวมถึงมิวเซียมแห่งชาติด้วย)

          ปัญหาอยู่ที่ตัวบุคคลผู้บริหารสถานศึกษาและบรรณารักษ์ เพราะเท่าที่มีประสบการณ์โดยตรงแล้วเขาไม่อยากทำ จะเป็นเพราะเหนื่อย หรือเพราะอะไร ไม่มีคำอธิบาย ซึ่งน่ากลัวมาก และนักเรียนเสียโอกาสมากๆ}