มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 28 เมษายน 2557

 

สร้างชาติด้วยวัฒนธรรม

          “บ้านเราก็มีวัตถุโบราณมากมาย แต่ขาดการบริหารจัดการ โดยเฉพาะให้เยาวชนเข้ามาค้นคว้าค้นหา”

          “พิพิธภัณฑ์ไม่ใช่แค่เอาของเก่ามาวาง แต่ต้องมีการบริหารจัดการให้น่าตื่นเต้น น่าประทับใจ ลึกลับ น่าค้นหา ให้คนมาชมแล้วกลับมาอีก รวมทั้งจัดการความคิดของคนในสังคมด้วย”

          ดร. จารุพรรณ กุลดิลก อดีต ส.ส.บัญชีรายชื่อพรรคเพื่อไทย เล่าเรื่องไปศึกษาดูงานที่ฝรั่งเศสเกี่ยวกับการวางรากฐานนโยบายด้านต่างประเทศ และการพัฒนาจุดแข็งด้านวัฒนธรรม (กรุงเทพธุรกิจ ฉบับวันอังคารที่ 15 เมษายน 2557 หน้า 2) โดยบอกอีกว่า

          “วิธีคิดของเขาคือจัดกระบวนการให้สังคมร่วมกันดูแลวัฒนธรรม โดยทำให้เรื่องศิลปวัฒนธรรมมีความน่าตื่นเต้น เด็กๆ และเยาวชนอยากเรียนรู้ กระทั่งพิพิธภัณฑ์ลูฟวร์และแวร์ซายส์ กลายเป็นสถานที่ที่สร้างรายได้หลักให้กับประเทศฝรั่งเศส”

          “ที่นั่นมีสาขาวิชาดูแลพิพิธภัณฑ์ การจัดการด้านวัฒนธรรม ทุกอย่างผ่านการบริหารจัดการมาทั้งสิ้น ไม่ได้เกิดขึ้นเอง เขามีโรงเรียนฝึกผู้จัดการพิพิธภัณฑ์ ทุกอย่างสร้างขึ้น ไม่ได้เป็นโดยธรรมชาติ”

          การบริหารจัดการมิวเซียมในไทย ส่วนมากยังถูกครอบงำด้วยความคิดเจ้าอาณานิคมยุโรปเมื่อ 100 ปีที่แล้ว ที่ทำขึ้นเพื่อสนองสำนึกคนชั้นสูงและคนชั้นนำตามจารีตอย่างเหนียวแน่น เลยด้อยประสิทธิภาพเพื่อสังคมส่วนใหญ่ ทั้งปัจจุบันและอนาคต

          หากโครงสร้างอำนาจยังเหมือนเดิม มิวเซียมในไทยก็พัฒนาไม่ไกลเกินกว่ายุคเชื่อว่าโลกแบน เว้นเสียแต่แก้โครงสร้างนั้นได้

 

อ่านหนังสือ? ในกระทรวงศึกษา?

          สำนักงานอุทยานการเรียนรู้ (ทีเคพาร์ค) ร่วมกับ สำนักงานสถิติแห่งชาติ มีข้อเสนอแนะเพื่อรณรงค์ให้คนรักการอ่านหนังสือ ว่าหนังสือควรมีราคาถูกลง, ควรปลูกฝังการอ่านผ่านพ่อแม่และครอบครัว, ส่งเสริมห้องสมุดเคลื่อนที่, มีมุมอ่านหนังสือในชุมชน เป็นต้น (เดลินิวส์ ฉบับวันพุธที่ 23 เมษายน 2557 หน้า 26)

          เรื่องสำคัญมาก แต่ไทยมักไม่ให้ความสำคัญ คือ ผู้บริหารสถานศึกษาต้องให้ความสำคัญการอ่านของนักเรียนนักศึกษา อย่างแรกคือต้องจัดงบประมาณเพื่อพัฒนาห้องสมุด ก่อนสร้างรั้วและทำป้ายโรงเรียน ขณะเดียวกันห้องสมุดต้องมีหนังสือทันสมัย แล้วมีกิจกรรมสม่ำเสมอเกี่ยวกับหนังสือเหล่านั้น

          ปัญหาเกิดขึ้นเมื่อผู้บริหารกับครูบรรณารักษ์และผู้ดูแลห้องสมุดไม่อ่านหนังสือ เลยไม่รู้จะทำกิจกรรมอะไร? ใครแนะนำก็ไม่อยากฟัง ไม่อยากทำ เพราะไม่อยากอ่าน

          ดร. สิริกร มณีรินทร์ ประธานอนุกรรมการทีเคพาร์ค บอกว่าสังคมไทยยังมีอัตราการใช้เวลากับการอ่านน้อยมาก เมื่อเทียบกับประเทศที่พัฒนาแล้ว หรือประเทศในกลุ่มอาเซียน เช่น สิงคโปร์ หรือมาเลเซีย

          ดังนั้น ประเทศไทยควรทำแผนแม่บทเพื่อรณรงค์ส่งเสริมการอ่านที่มีกลยุทธ์แตกต่างกันตามวัย เพื่อพัฒนาสังคมไทยไปสู่สังคมแห่งการเรียนรู้อย่างยั่งยืนในอนาคตต่อไป

          หน่วยงานที่เกี่ยวข้องและเคยทำมาก่อนเรื่องการอ่าน คือกระทรวงศึกษาธิการ (ที่คุณสิริกร เคยมีตำแหน่งบริหารมาก่อน)

          แต่แล้วกระทรวงนี้ยังมีประสิทธิภาพเหลือพอจะทำอะไรได้อีกบ้างไหม? เพราะมีปัญหาหมักหมมเป็นดินพอกหางหมูทั้งการบริหารจัดการและวิชาการ (ขอให้อ่านบทนำในมติชน ฉบับวันพุธที่ 23 เมษายน 2557 หน้า 2)} else {