มติชนรายวัน ฉบับประจำวันจันทร์ที่ 24 กุมภาพันธ์ 2557

 

เพลงและเครื่องแต่งกายเสียมกุก-ขอมละโว้

          เพลงดนตรีที่บรรเลงประกอบระบำเสียมกุก-ขอมละโว้ ของกรมศิลปากร ที่จะแสดงเพื่อสันติภาพในประชาคมอาเซียน ครูไชยยะ ทางมีศรี (กรมศิลปากร) กับ ครูเสถียร ดวงจันทร์ทิพย์ (นักค้นคว้าอิสระ) อธิบายว่า

          ประกอบด้วยทำนองของเก่าที่มีอยู่แต่เดิมหลายเพลง มาจัดเรียงลำดับใหม่ให้มีความต่อเนื่องตามเรื่องราวและหลักฐานที่กำหนดไว้ ดังนี้

          ขบวนเสียมกุก มี 3 เพลงตามลำดับ คือ (1.) เพลงแทงวิสัย-ข่า มีลีลากระฉับกระเฉงสมกับลักษณะท่าทางการต่อสู้และร่ายรำด้วยอาวุธ (2.) เพลงใบ้คลั่ง มีสำเนียงเขมรและสำเนียงลาวสลับกันอยู่ในแต่ละท่อน (3.) ลูกหมดเพลงใบ้คลั่ง

          ขบวนละโว้ มี 3 เพลงตามลำดับ คือ (4.) ขอมทรงเครื่อง ของเก่า (5.) ขอมทรงเครื่อง แต่งใหม่โดย ครูมนตรี ตราโมท รวมอยู่ในเพลงพม่าห้าท่อน (6.) ลูกหมดขอมทรงเครื่อง ของ ครูมนตรี ตราโมท

          ขบวนเสียมกุก-ละโว้ มี 4 เพลงตามลำดับ คือ (7.) กลองโยน/ทะแยกลองโยน (8.) ขอมละโว้ เป็นเพลงเก่า ไม่ทราบชื่อ ครูไชยยะ ทางมีศรี ได้จาก อ. อัมพวา จ. สมุทรสงคราม เดิมเป็นเพลงแห่ที่แตรวงใช้เป่ากันทั่วไปในท้องถิ่นนั้น แต่ตั้งชื่อใหม่ให้สอดคล้องกับระบำ (9.) ใบ้คลั่ง สำเนียงลาว (10.) ลูกหมดเพลงใบ้คลั่ง ชั้นเดียว สำเนียงเขมรปนลาว เป็นทางของ ครูจางวางทั่ว พาทยโกศล บ้านฝั่งธน

          เครื่องแต่งกายและเครื่องประดับ อ. วรรณวิภา สุเนต์ตา (คณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร) ได้ต้นแบบจากภาพสลักที่ระเบียงคดปราสาทนครวัด

(ซ้าย) เครื่องประดับชาวเสียมกุก (กลาง-ขวา) เครื่องประดับชาวละโว้

          ชาวเสียมกุกนุ่งโสร่งคาดทับด้วยเข็มขัดที่มีอุบะห้อย สวมเสื้อคอปาดแขนสั้น เจ้านายเสียมกุกห่มผ้าทอลายเป็นผ้าแถบคาดอก ใส่ตุ้มหูห่วงกลม กำไลข้อมือและกำไลข้อเท้า ลักษณะที่น่าสนใจคือผมเกล้ารวบไว้กลางศีรษะและปล่อยให้ปลายผมตกลงมาประบ่า เส้นผมถักและตกแต่งด้วยดอกไม้ใบไม้สดและขนนกอย่างสวยงาม

          ชาวละโว้ไม่สวมเสื้อ แต่นุ่งผ้าโจงแล้วขมวดชายผ้าไว้ด้านหน้าคาดทับด้วยเข็มขัด ใส่ตุ้มหู กำไลรัดต้นแขน กำไลข้อมือและกำไลข้อเท้า เจ้านายละโว้เกล้ามวย สวมกะบังหน้าและมงกุฎทองซึ่งสลักดุนเป็นลวดลายและประดับด้วยอัญมณี

          ดูฟรี ที่โรงละครแห่งชาติ (โรงเล็ก) พรุ่งนี้ อังคาร 25 กุมภาพันธ์ 2557 ตั้งแต่ 13.30 น. เป็นต้นไป มีสูจิบัตรหนาเกือบ 100 หน้า แจกทุกคน}